Frsluflokkur: Vsindi og fri

Sannast sagna lst mr gtlega skipun Trumps a hefja Tunglferir a nju

Hugmynd NASA er a setja upp varanlega astu geymnum, geimst -- Gateway. S mundi vera braut um tungli og geimfarar hefu ar - varanlega astu. Ferjur hefu astu ar, og gtu lent tunglinu hvar sem er.
--etta er umdeild hugmynd, sem sumum gagnrnendum finnst brjlislega vitlaus.

Hugmynd a tliti Gateway

Lunar Orbital Platform-Gateway.jpg

Til a skjta upp geimfrum, yri notu n eldflaug Satrnus V klassa, .e. SLS.
Mrgum finnst kostnaur vi geimskot sem NASA tlar mikill, .e. 500 millj. dollara ca. per skot, en flaugin notar samskonar eldflaugamtora er ur voru notair fyrir geimskutluna, en .s. gagnrnendum finnst skjta skkku vi - engin partur endurntanlegur.
--Hfum huga, a tilbo Elons Musks um flaug fr SpaceX sem ekki hefur heldur enn veri smu, vri samt ekki beint dr - en Musk lofai kostnai per skot ca. 300 millj. dollurum.

SLS lyftigeta 130 tonn endanlegri tgfu

Sls block1 on-pad sunrisesmall.jpg

Nja geimhylki sem a nota, Orion. Ltur ekkert dramatskt ruvsi t en gmlu geimhylki Appollo tlunarinnar slugu - .e. helmingi strra ca. auk ess a nrri efni og betri tkni tryggir a .e. samt ekki yngra. Margvslegur bnaur er lttari dag, og miklar framfarir hafa ori efnum. Ekki sst, gerbylting tlvubnai fr 8. ratugnum.

Tlvumynd, Orion tengt vi mynda Tunglfar

g er eindreginn eirrar skounar a visnningur til Tunglsins eigi a koma undan, llum mnnuum ferum hugsanlega lengra!

Mr er sltt sama hvert anna menn mynda sr a fara!

Why Nasas next Moon mission cant be an Apollo retread

Vandamli er a geimferum fylgja mrg vandaml sem enn eru leyst.
Hinga til hefur veri komist hj eim flestum, me v a fara ekki lengra en upp braut um Jr, ea til Tunglsins.

  1. Geislun er auvita strsta mli: v var stundum ranglega haldi fram a a geti ekki veri menn hafi fari til Tunglsins, t af geislun. En .e. rangt!
    --Geislun er fyrst og fremst vandi, ef geimferir standa vikur - mnui - r. rfir dagar geimnum utan verndar Jarar, svo fremi menn sleppa vi Slgos, duga ekki til ess a skapa httulega geislun.
    --Geislun er a sjlfsgu risastrt vandaml, fyrir ferir utan vi Jarar/Tunglkerfi. egar ferir munu standa lklega a.m.k. marga mnui, tlum ekki um a - ef menn fyrirhuga dvl utan Jarar/Tunglkerfisins fleiri r.
    **Mjg einfalt, flk einfaldlega - deyr.
  2. Loku kerfi til a vihalda lfi: g s ekki hvernig geimferir t fyrir Jarar/Tunglkerfi geta gengi upp - hva langdvalir utan ess kerfis.
    Mean engum hefur enn tekist - a lta loku kerfi til vihalds lfs ganga upp.
    --a hljti a vera frumforsenda fyrir llum langdvlum utan Jarar/Tunglkerfisins, samt run tkni til a almennilega skla geimfrum gagnvart geislun.

Mean bi essi vandaml eru enn leyst - s g ekki a form geti gengi upp. Alveg burts fr v hver lofar v, meira a segja s heiti - Elon Musk.
--Hugmyndir hans um Marsfer, gera r fyrir fjlda af aldrei ur reyndum ttum.

  • Strum ferjum hefur aldrei veri lent Mars, en lending ar er mun httulegri en bi Jr og Tungli - mli er a lofthjpurinn er alltof unnur til a hgja ngilega ferjum eins og lofthjpur Jarar gerir, annig a a arf heilmiki eldsneyti til a klra lendinguna; er lofthjpurinn til vansa v heitur strkurinn fr eldflauginni mun ofsahita lofti sem mtir ferjunni lei til lendingar - sem vntanlega ir titring og hgg, eins gott allt s vel skrfa saman - tengingar gar.
    --Vandinn er s, a ef e-h bilar vri engin lei til a eir um bor gtu lifa af.
  • Fjarlg Mars ir a a er einungis flogi anga 6-mnaa fresti. Ef maur myndar sr a til staar vri - anna geimfar er sendi birgir anga reglulega. a auvita ir, a ef e-h bilar, er bjrgun lkleg ur en s sem arf a bjarga er dauur.
    --En vandinn er einnig kostnaarlega, a arf mun kostnaar-samari geimfr vntanlega a vera reglulegum ferum anga.
    **g hef ekki enn heyrt nokkurn setja inn - ann mikla kostna er fylgdi v, a urfa stugt a vihalda ferum anga, til a halda hugsanlegri nlendu gangandi.
  • A sjlfsgu yrfti a, allur bnaur til notkunar ar vri af v taginu a vera flkinn - kaflega srhfur og v vikvmur, urfa n mikils vafa reglulega endurnjun - einungis Jrin framleiir hann.
  • Hugmyndir um a rkta mat Mars - nota hrefni stanum, eru sennilega allar framkvmanlegar einhverntma -- en n vafa arf langar tilraunir og run til a lta a almennilega ganga upp.
    --Bendi aftur , enn hefur ekkert loka hringrsar-kerfi gengi upp. Og a arf agengi a eim jarvegi sem er ar - til a raunverulega vita, hva arf til a rkta honum.
    --Engin -sample mission- hefur teki magn af jarvegi, annig engar tilraunir er geta talist full raunhfar, geta fari fram n agengi a slkum snishornum ngu magni.
    **a virist tlast til ess, a fari s anga n ess s vita, hvort slk rktun raunverulega s mguleg.

M..o. virist mr hsta mta varlegt a huga Mars fer nk. 20 rin a.m.k.
--a urfi kanna plnetuna tluvert frekar, tknilega er hgt a rannsaka jarveginn me v a senda tki er mundu taka snishorn fjlda staa.
--a vri hugsanlega jafnvel hgt, a lta rbt framk. rktunartilaun.
--a yrfti a bora stum niur fyrir yfirborslag, til a sj hva er undir - taka t.d. snishorn r v sem lklega er vatnss - en eina leiin til a vera viss, er a bora niur og taka snishorn, og greina au -- helst taka einhverjum fjlda staa.

  1. g mundi lta knnun sem nausynlega, ur en menn ttu alvru a huga - settlement mission.
  2. etta er burts fr -- geislunar-vandamlinu.
    En s vandi er ekki leysanlegur nema a hluta me v a grafa vistarverur niur.
    En hvert sinn sem einhver fer upp, yri vikomandi fyrir skammti af geislun vel umfram nttrulega geislun yfirbori Jarar.
    --Menn plana vntanlega ekki a vera alltaf undir yfirborinu.
  3. Og eins og g benti -- loku kerfi til vihalds lfs vera a ganga upp.
    --Lofti plnetunni er auvita - banvnt fyrir utan a vera alltof unnt. ar er einnig alltof kalt.

mnum huga er Tungli gtis tilraunastofa!

Tunglfer s dr og dvl Tunglinu einnig -- er kostnaur bersnilega miklu mun minni, en egar snr a hugmyndum um dvl Mars - bi fer anga og vihald varanlegrar stvar ar, vri til mikilla muna kostnaarsamari!

  1. a arf mun minni orku til a ferast til Tunglsins, en ekki sst er a einnig a a tekur mun minni tma -- ess vegna er geislun minna vandaml!
  2. g tta mig hugmynd NASA um - geimst vi Tungli. Hana vri vntanlega hgt a gera a tilrauna-verkefni til a sma vel vara geimst.
    --En ef langdvl a ganga ar upp, yrfti hn strax a vera ger r gari me eim htti, a veitti umtalsvera vrn gegn geimgeislum.
  3. En vandamli me - vru geimstina, er a sama og leysa yrfti hvort sem er, ef menn huga a senda flk lengri geimferir.
    --Um lei og skilvirk hnnun sem veitir ga vernd er komin, virkar hn fyrir hvort tveggja.
  4. Og auvita, smu geimst mtti nota til a ra loku kerfi til vihalds lfs geimnum, auvita drar a stunda r tilraunir og gilegar nrri Jr.

Sama flki og er gjarnan rasandi yfir v a NASA vill sma - Gateway.
Vill gjarnan frekar a NASA einblni ara fangastai en Tungli.
--En standa menn aftur frammi fyrir sama vandamli, a a arf a hanna vel varinn verusta fyrir dvl geimnum. Og a vantar enn loku kerfi til vihalds lfs sem raunverulega virka.
**En g vi kerfi sem framleia srefni - endurnta CO2 - og helst framleia einnig mat, eru loka ferli.

  • skiptir engu mli, hvort menn tla vera kyrrir - ea fer.
  • En klrlega vri brjli a gera ekki fyrst verulegar rauntilraunir, til fullrunar slkrar tkni.

yrfti vntanlega hvort sem er a verja tma og peningum til a halda uppi einhverju einhvers-staar til a framkvma r rauntilraunir.
--annig, sannast sagna kaupi g ekki rk eirra, sem halda v fram a hugmynd um st braut vi Tungl su peninga-sun ea rugl.

  1. Vegna ess kostnaur er lgri, geta mun fleiri jir teki tt Tunglverkefnum. a vri vel unnt a gera slkt verkefni a fjljaverkefni.
  2. Anna atrii, a Tungli ea st yfir Tunglinu, gti henta mjg vel sem astaa fyrir geimfara, egar mannkyn hefur vinnslu mlma smstyrnum.
    --a vri tiltlulega httulti, a vinna mlmgrti r smstyrnum yfir Tunglinu. Ef e-h fer rskeiis, munar tungli ekki svo miki um einn ea tvo gga vibt.
    --San vri unnt a senda full-unninn mlminn, til Jarar - me hitahlf og fallhlf gti hann n niur.
    --Ea, hinn mguleikinn, a nota mlma til a sma geimnum.
  3. Raddir eru uppi, a hentugt vri a fra mlmbrslur upp geim.
    --Loftmengun er ekki vandi augljslega.
    --Ng af orku fr Slinni.
    Slkt er auvita langtma-verkefni. En hentugt vri augljslega a vinna mlm sem a nota til a sma r hluti geimnum, r smstyrnum.
  4. egar menn eru komnir me ina geiminn - auvita verur mun auveldar a - halda uppi starfsemi geimnum utan Jarar/Tungls.
    -- alveg sama hvar annars-staar.
  5. a arf varla a taka fram, a Tungli hentar til runar geimbninga - aftur gilega nrri og drar en lengra burtu.
  6. Og einnig til runar tkja sem eiga a starfa loft-tmi og geislun til langframa.
    --Aftur er kostur a a er tiltlulega nrri.
  7. Og ekki sst, a .e. tiltlulega nrri, ir a betri mguleikar eru a unnt s a bjarga ef a skapast vandaml, einmitt v bjrgun tekur mun skemmri tma.
    --Slkt er auvita enn strri kostur, egar tknin er enn ekki srlega fullkomin ea reianleg.

Why Nasas next Moon mission cant be an Apollo retread

Niurstaa

Mn afstaa til Tunglsins er einfaldlega a, visnningur anga s skynsamlegt takmark. a s klrlega ekki eins vintranlega kostnaarsamt og lengra burtu, mjg drt s. Nlgin geri a a hentugri tilraunastofu fyrir margvslega tkni til dvalar geimnum. Sem muni san ntast til fera alls staar annars staar geimnum sar.
--Sannleikurinn s sennilegast einfaldlega s, a geimtknin s ekki enn ngilega fullkomin - til ess a langdvalir lengra burtu en Tunglinu - su httunnar viri.

Mean a Tungli henti sem tilraunastofa til a fullkomna nr alla tkni er muni sar ntast, egar og ef menn leita lengra.
--etta er gamla sagan - a lra a ganga ur en menn lra a hlaupa - hlaupa ur en menn lra a hoppa, o.s.frv.

g vil meina a -- Tungli s eins og dsa-opnari, er opni allt Slkerfi upp gtt.

--Mr finnst essi hugsun -been there, done that-- hreinlega heimskuleg.
--Gagnrnin virist mr - ltt hugu.

Kv.


Fyrsta mynd tekin af svartholi talin strmerkur sgulegur atburur stjrnufri

Svartholi sem myndin er af, er vintralegur risi - sem er stjrnuokunniM87, 53 milljn ljsr fr Jr. Massi ess er tlaur - 6.500 milljn Slar-massar.
--a gerir etta tiltekna svarthol, eitt a allra strsta sem ekkt er alheiminum.

  1. Sem dmi, s SagittariusA - svartholi miju okkar vetrarbrautar, dvergur - a teljist vera, risasvarthol -- strarhlutfll, 1/1.500.
    --Ea, 4,3 milljn Slar-massar.
  2. Vegna skaplegt massa svartholsins sem myndin er af, s - event horizon - .e. svarta mijan myndinni, 40.000 milljn km. verml.
    --a gerir dkka svi mijunni, svipa vtt og allt okkar Slkerfi.

Kraftarnir sem eru gangi mynd eru strarhlutfllum utan skilnings!

Black hole

First ever black hole image released

Black Hole Photographed for 1st Time

This is the first photo of a black hole

Astronomers release first-ever image of a black hole

Vsindamenn eru mjg ngir!

Myndin virist stafesta - staal kenningar um svarthol, arna s skrt - event horizon - eins og tali hefur veri n tluveran tma.
A auki, sst gnarheitt gas - margar margar milljnir gra heitt - skaplega hrum snningi kringum svartholi.

Bendi , etta er ekki -- hefbundin ljsmynd!

Myndin er sett saman r ggnum fr radarsjnaukum hringinn kringum okkar plnetu.
Ggnum hefur veri safna um nokkurt skei fr eim llum.
--Einkum voru menn a leita eftir snnun fyrir, dkku mijunni .s. er ekkert ljs.

Tk nokkurn tma, a afmarka vel svi - .s. engar ljseindir greinast.

Me v, a ll Jrin fnkerai sem sjnauki, um mnaa-skei.
Me v, a mehndla ggnin ofurtlvu.
--Tkst a samtta skaplegt gagnamagn, og lesa t r eim mynd er blasir vi.

  • Litirnir myndinni, eru einungis settir inn - til skilnings.
    --Orkan geisluninni er svo mikil, hn s utan ess ramma sem mannlegt auga sr.
  • athugasemd erlendum vef, var mr sagt a litirnir tknuu - snning ofurheita gassins, .e. bjartari hlutinn vri snningur a okkur, rauari snningur fr okkur s -- doppler effect.

Sem sagt, klassskur snningur eins og klukkur sem vi erum vn!

  1. Eitt af v merkilegasta er virist stafest.
  2. A svarthol hafi snning, .e. au sjlf, ekki bara gasi kring.

Svartholi stafest, a hafi einnig sama snning og klukka, sem tti ekki a koma vart, a svartholi sjlft hafi snning smu tt - og gasi sem falli a!

EHT's data revealed the M87 black hole is spinning clockwise, team members said today.

Vsindamenn segja a ggnin gefi ngilegar vsbendingar til ess a slkur snningur teljist n stafestur -- .e. auvita strt skref vitneskju um a fyrirbri sem svarthol er.

Niurstaa

etta er auvita ekki fyrsta mikilvga myndin fr sjnarhli stjrnufri sem maur hefur augum liti - t.d. komu fyrstu myndir fr Plt srfringum ngjulega vart, ea myndir er sndu fyrsta sinn a tungli Io braut um Jpter hefur virk eldfjll.

g skal ekki segja, hva telst mikilvgari vitneskja - svarthol eru auvita skaplega flug fyrirbri, ar sem kraftar langt umfram allt a sem betur fer sr sta nrri okkar Slkerfi eru gangi.

Hafandi huga skaplegu krafta sem gangi eru nrri miju M87 - svarthol me, event horizon, breidd vi allt okkar slkerfi. grunar mig, a rugg fjarlg aan s lklega mld ljsrum.

Kv.


SpaceX fyrsta einkafyrirtki a senda far hanna til a bera flk til alja geimstvarinnar

Skv. fregnum sunnudag, hafi tekist a tengja - Dragon - geimhylki sma af SpaceX vi alja geimstina, svo skv. v er - Dragon - geimhylki SpaceX tilbi til notkunar: SpaceX Crew Dragon nails crucial test: Docking with the space station.
--Bandarkin hafa um nokkra hr ekki ri yfir geimfari til flutnings flks upp braut um Jru - um tma voru Bandarkin me samning vi Rssland um leigu Soyus geimhylkjum, en seinna kjrtmabili Obama, bannai Ptn Bandarkjunum agengi a Soyus geimhylkjum.

a var algerlega augljst a bann Ptns, mundi hafa au hjkvmilegu hrif, a Bandarkin mundu sjlf n sma sr sambrilegt geimfar! annig a a mundi aldrei gerast aftur, a Bandarkin mundu standa ess slags viskiptum vi Rssland!
--g get v ekki sagt a bann Ptns hafi veri snjll kvrun!

SpaceX rocket with unmanned U.S. capsule blasts off for space station

SpaceX launch edges Musk closer to taking humans into space

Sniseintak af mannaa geimhylkinu nja

05_30_2014_dragon v2.jpg

Falcon 9 - geimflaugin er afskaplega magna fyrirbri!

  1. SpaceX hefur tekist a sma kerfi .s. fyrsta rep kerfisins - snr aftur vi til lendingar skotsvinu aan sem flauginni var skoti.
  2. sl. ri var tilraun .s. slk endurkoma tkst fyrsta sinn.

etta sinn, er leikurinn endurtekinn - en a essu sinni sta gerfihnatta toppi flaugarinnar, er Dragon geimhylki fyrir mannaar ferir upp sporbaug.

g held a a su engar kjur, a Falcon 9 eldflaugakerfi til geimskota, s fullkomnasta slkt kerfi sem til er heimi hr.

etta er ekki flugasta eldflaug sem nokkru sinni hefur veri smu. En etta er eitt af eim flugustu sem til eru dag, auk ess a kostnaur vi geimskot - egar menn vera farnir a treysta betur reianleika kerfisins, eftir a fleiri ferir hafa heppnast; verur til nokkurra muna minni en vi au kerfi er ur hafa veri til.

a er a atrii, a SpaceX hefur tekist a sma fyrsta rep, sem flgur aftur til baka.
Fyrsta repi er strsta einstaka stykki, g von v a SpaceX muni skoa frekari endurntingarmguleika framrun kerfisins.

  1. svo a SpaceX hafi tekist a sanna - mannaa tgfu Dragon geimhylkisins.
  2. er n bei eftir Boeing fyrirtkinu, sem tekur tt keppni um - framtar geimhylki bandarska rkisins. Geimhylki Boeing hefur ekki enn flogi.

a san eftir a vera frekari tilrauna-skot, og bandarska rki tlar sr san a velja milli keppinautanna. SpaceX hltur a vera n me nokku forskot keppinaut sinn.
--tkoman er ekki fyrirfram gefin.

Keppnin er ekki um heildarkerfi til geimskota - heldur einungis, hvort geimhylki veri nota. annig gti SpaceX tknilega lent v, a ef hylki Boeing yri vali - a flaugar SpaceX yru notaar til a skjta upp hylki keppinautar SpaceX.
--a arf alls ekki a fara annig.

g hugsa a SpaceX s n vafa hugaverasta fyrirtki er stundar geimskot essi misserin.

Niurstaa

Ef SpaceX fyrirtki Elon Musk tekst umtalsvert a lkka kostna vi geimskot braut um Jr. verur a n nokkurs vafa mjg mikilvgt afrek fyrir mannkyn allt. En mli er a drari geimferir stkka auvita mguleika mannkyns til hagntingar geimsins. Lgri kostnaur fjlgar eim ailum er hafa efni v a nta geiminn. Og alveg rugglega koma til me a auka samkeppni milli aila er standa run tkni til noktunar geimnum. Aukin samkeppni sem fylgi fjlgun aila - alveg rugglega auk essa muni hraa run eirrar tkni sem ntist geimnum.

En g er algerlega ruggur v a hluti af framtar lausn mannkyns, s a finna ntingu hrefna er finnast braut um Slina. Nting smstyrna hefst rugglega innan nk. 20-30 ra.
Og auvita, drari geimskot a auki munu minnka kostna vi smi geimstva framtar brautum innan yngdarsvis Jarar og Tungls.

Kv.


Alvru vsindamaur me vangaveltur hvort hlutur sem fr gegnum Slkerfi sl. ri var binn til af alienum

raun og veru er afar lti vita um ann hlut - sem flestir lta smstyrni me skrtna lgun. a sem blasti strax vi a vri venjulegt var hrai ess -- .s. hann var a mikill, a hluturinn gat ekki anna en veri kominn fr utan vi Slkerfi. A auki a hrainn vri a mikill, a yngdarafl slkerfisins gti ekki n a halda hlutinn, heldur mundi hann halda fram fer sinni - aeins koma vi Slkerfinu lei eitthvert anna.

myndum lystamanns um thlit hlutarins nefndur Oumuamua

An artist's rendering of the interstellar object named 'Oumuamua.

  1. Mli er a hluturinn er ekki str, milli 0,5km - 1km.
  2. a ir a eirri fjarlg sem sjnaukar su hann, horft vri hann me flugustu sjnaukum sem til eru - var hann einungis punktur.
  3. a sust leiftur reglulegu rithma, sem leiir fram lyktun a hluturinn snist um sjlfan sig svokalla "tumble" og a auki a hann s reglulegur lgun.
  4. Af flestum talinn, langur og fremur flatur.

etta allt saman gerir hlutinn hugaveran.
--En san kemur sprengjan.

Sl. sumar var sagt fr v a hluturinn hefi auki fer sna lei fr Sl, eftir a hann fr framhj henni - tk yngdarafls-beygju og hf sna tlei.

  1. Hrunin er ekki meiri en svo a hn passar vi a, ef hluturinn vri - halastjarna.
  2. En enginn hali sst - san hefi snningur hlutarins um sjlfan sig "tumble" breyst - sem hefi veri unnt a sj, ef a hefi veri - tgsun fr hlutnum.

annig a a liggur ekki fyrir nein augljs skring, af hverju hluturinn jk sna fer.
Ekki er um mikla hrun a ra - rtt a hafa a huga.

  1. Avi Loeb - benti a unnt vri a skra hrunina me - slargeislun.
  2. Ef hluturinn vri a ykkt innan vi einn millimetra.

'Thinking About Distant Civilizations Isn't Speculative'

Loeb setti fram skemmtilegu kenningu a hluturinn vri raun - svokalla, slarsegl.

M..o. ekki geimskip sem slkt, meira leyfar slks - nnar tilteki, leyfarhluti!
--Hann notai ori - geimfornleyfafri.

Svismyndin sem hann setur upp, a miki s af geymrusli vetrarbrautinni skili eftir af sennilega lngu turrkuum simenningum, rusli eftir r san vafri um geiminn.

ʻOumuamua-- getur hafa veri mjg lengi vafri um geiminn, en vsindamenn hafa veri a reikna feril hans aftur tmann.

  • Mia vi hraann sem hann var , var hann grennd vi - Vega, fyrir um 600. rum.
  • Hinn bginn, var Vega ekki .s. Vega n er eim tma.
  • Bent er a hrai hlutarins s svipaur og tlaur mealhrai hluta sem su vafri um geiminn "drifting through space" -- hluturinn gti v hafa vafra marga hringi um vetrarbrautina ur en hann vafrai gegnum Slkerfi.

endanum er svari einfaldlega a, a vsindamenn hafa ekki hugmynd hvaan hann er.
En tmaramminn ir - a hluturinn getur veri allt a margra milljara ra gamall.
__Sem tknilega tilokar ekki, a um tilbinn hlut s a ra.
__En ef svo vri, gti hann jafnvel veri aldur vi sjlfa Slina.
Veri binn til af bum vetrarbrautarinnar lngu horfnir.

Niurstaa

reynd er sjlfu sr ekki undarlegt a smstyrni rambi inn Slkerfi fr vetrarbrautinni, mundi hraismstyrnissennilega vera slkur a vikomandi smstyrni mundi fara gegnum Slkerfi og t r v aftur ara tt.

Ef a vri ekki fyrir tskra hraabreytingu, vri enginn a koma me venjulegar tilgtur -- .s. ekki var unnt a sj hlutinn me eirri nkvmni a unnt vri a kvara tlit hans ea lgun, a hann snist um sjlfan sig einungis kvara af hvernig endurkast slarljss af honum breyttist tilteknum rythma, er sjlfu sr ekki vita hva etta var -- sem opnar vangaveltur.
-- ef t a er fari, veri eim lklega aldrei svara.

Kv.


Geimskot SpaceX eigu Elon Musk er a sjlfsgu strkostlegt afrek

a sem er mikilvgt vi etta er a Falcon Heavy flauginni er tla a hafa endurntanlegar stuningsflaugar, sem og a fyrsta repinu er einnig tla a vera endurntanlegt - me essu tlar Elon Musk sr a draga verulega t kostnai vi geimskot.

Falcon Heavy flugtak

http://cdn.newsapi.com.au/image/v1/2c481bd1ed15bd9979caf19c818deedf?width=650

Hinn bginn tkst Elon Musk ekki tlunarverk sitt a llu leiti - en stuningsflaugarnar sneru til baka og lentu samtmis -- sem var mjg glsilegt "show."
En hinn bginn, mistkst a endurnta fyrsta rep megin flaugarinnar, sem eyilagist og san skk er a kom niur um 500km. hraa og lenti hafinu.
--Gengur betur nst!

Stuningsflaugar vi a a lenda

Hinn bginn, eins og einhverjir n vafa hafa heyrt, var gmlum Tezla Roadster skoti loft og skv. Elon Musk er s sporbaug tt a smstyrnabeltinu:

Roadster og geimbningur

https://cdn.vox-cdn.com/thumbor/tA7qR7H90OlVfAMlxmieJcqGm7c=/0x0:462x415/1200x800/filters:focal(195x172:267x244)/cdn.vox-cdn.com/uploads/chorus_image/image/58573603/Screen_Shot_2018_02_05_at_09.50.23.0.png

SpaceX successfully launches Falcon Heavy

SpaceX's Falcon Heavy rocket flung that Tesla car on a path that goes beyond Mars

mnum augum er a mikilvgasta framlag SpaceX a lkka kostna vi geimskot!

En .e. mjg einfalt, a ef s kostnaur minnkar umtalsvert - fjlgar geimskotum almennt. En fjlgar eim ailum er hafa efni v skjta upp geim.

En etta minnkar einnig kostna vi starfsemi sem tla er a starfa geimnum, og arf lklega a reglulega senda hluti upp geim.

Falcon Heavy a kosta um 90 milljnir dollara stykki -- til samanburar uppreikna yfir verlag dagsins dag, hafi kostnaur vi Satrnur V tunglflaugar NASA lklega veri yfir milljarur dollara - per geimskot.
--Hinn bginn var a tkni 8. ratugarins.

N eru lilega 40 r liin og elilegt a unnt s a gera a einhverju mikilvgu leiti betur dag.

  1. g er raun og veru ekki srstaklega spenntur fyrir hugmyndum Musks um Mars.
  2. Er v a hugmyndir um nlendu Mars -- su langt, langt fr a vera tmabrar.

Hinn bginn, vegna ess a Elon Musk er a lkka kostna vi geimskot.
vonast g til ess, a a veri mikil hvatning til einka-aila sem eru hugasamir um a hefja nmuvinnslu geimnum, en .e. virkilega starfsemi er mundi urfa a senda oft og ttt hluti upp geim, annig a kostnaarlkkun SpaceX geti veri lykilatrii.

  1. Bendi , a enn hefur engum tekist a reka loka rktunarkerfi langan tma, en hvort sem er Mars ea geimst -- mundu rktunarkerfi urfa a geta starfa algerlega lokuu umhverfi.
    --Tknilega mundi kerfi starfandi Mars ekki urfa vera algerlega loka, en hinn bginn arf a greinilega vera inni mjg vernduu grurhsi - undir rstingi v loftrstingur er alltof ltill Mars, einnig hita v alltof kalt er Mars auk ess geislun er alltof mikil Mars, yrfti flugt skjl.
    --annig g kem ekki auga verulegan mun milli ess a vera Mars vi ofurverndaar astur ar, ea um bor framtar geimst.
  2. Tki yru a vera mjg reianleg, v 6 mnui tekur vanalega a senda hluti fr Jr til Mars. g strfellt efa a bnaur sem strstum hluta enn eftir a ra, geti ori reianlegur -- fyrr en s hefur veri notaur einhvers staar um einhverja hr.
    --g mundi vilja prfa ann bna mun nr Jr en Mars - ur.
  3. Enginn hefur enn lent fari Mars sem er ngilega ungt til a lenda me eina persnu, hva hp af flki.
    --g mundi sannarlega vilja prfa nokkrar ungar lendingar ur en g sendi heilan hp einu.
  4. Lofti Mars raunverulega flkir fyrir lendingu, v .e. of unnt til a geta hgt nndar nrri ngilega miki ungu fari -- annig a a arf lendingu me eldflaugakn.
    --Vandinn vi a, lendir fari me nokkura sunda stiga eld undir sr, beint inn lofthjpinn. Lofti sem kemur mti auvita hitnar er a kemst snerting vi kninn, og enst vi a.
    --etta rkrtt ir ra og titring um bor mean fari stefnir tt til lendingar. Titringur er vex v dpra sem a fer inn lofthjpinn.
    --Eins gott a hlutir su vel festir niur, og allt s vel skrfa saman.
  5. g mundi sannarlega vilja lta sama fari framkvma tilraunalendingu me engan um bor, til a tkka v a fari raunverulega s frt um a lenda heilu og hldnu, ur en reynd vri lending me hundru manns um bor, auk farangurs.

-- lending gangi vel, s a lklega strri prfraun a vihalda hpi manna Mars.
--egar 6-mnui tekur a senda hluti til Mars, og arf a skjta loft fr Jr.
Kostnaur vi uppihald hltur a vera skaplegur, r eftir r eftir r!

a s vandinn vi a vihalda hundrua manna samflagi vi svo erfiar astur, sem fylla mig efasemdum a a s praktskt eim tmaramma sem Musk virist rgera.

Ein str bilun getur drepi alla, hvort sem er egar komi er til lendingar ea sar egar leitast s a lifa vi r erfiu astur sem eru Mars. a veri lengi yfirvofandi htta.

  • Persnulega mundi g fyrst senda miklu smrri hp -- til a prfa hvernig litlum hp gengur, ur en mr mundi finnast koma til greina a senda a stran hp sem Musk talar um a senda.
    --a s vegna ess hversu httan s mikil, annig s skrra a drepa ltinn hp en nokkur hundru. En a s httan sem vri tekin.

Mr mundi alls ekki detta hug, a senda - ur en nokkru sinni hefur veri skoti manni til Mars; a senda nokkur hundru manns einu -- og a vri fyrsta flki er nokkru sinni lenti plnetunni.
--Mr finnst hreinlega of miklar lkur a allir farist, ef lagt er af sta ur en fjldi tilrauna vi strar lendingar og smrri mannaar lendingar a auki, hafa fyrst fari fram.

  1. g mundi nta Mars me rum htti, ef g ri -- en a strangt til teki arf enginn a lenda sjlfu yfirborinu.
  2. ess sta, vri unnt a senda geimst prtum til sporbaugs um Mars - eftir a samsetningu vri loki, mundi gera r fyrir snningi henni til a skapa yngdarafl me mifltta-afli, mundi hpur flks geta veri ar.
    --aan vri san unnt a stjrna tkjabnai yfirbori - au tki gtu s um alla hrefnasfnun sem mundu urfa til.

--etta er mn framtar-sn, .e. fkus geimstvar, a a lifa og starfa geimnum sjlfum.
--En um lei og skilvirk geimstvar-hnnun vri komin, vri unnt a setja eina slka upp nnast hvar sem er, og ar vi gilegar astur gti flk starfa og stjrna bnai er stundai allt fr nmuvinnslu smstyrnum yfir nmuvinnslu yfirbori plneta eins og t.d. Merkrs ea Mars.
--g mundi einnig gera r fyrir v, a sumar geimstvar veri a bjarflgum -- sumt flk velji a setjast a.

Niurstaa

Sannast sagna gti hlutverk SpaceX reynst vera enn mikilvgara fyrir framta mannkyns en hlutverk Tezla fyrirtkisins. En me v a lkka verulega kostna vi geimskot. tti Elon Musk a flta verulega fyrir tlunum margvslegra hugasamra einka-aila, er huga hafa v a hefja margvslegan rekstur geimnum.
--En fram a essu hefur grarlegur kostnaur stai flki.
--Um lei s minnkar verulega, getur myndast nokkurs konar "take-off event" egar allt einu fara fjldi aila einu af sta.

g held a framtin liggi nmurekstri geimnum, vegna ess a slkur hefur mguleika til a skapa tekjur -- en a s grundvallar atrii til ess a rekstur geimnum geti staist a s geti fundi lei til ess a gefa af sr hagna.

Um lei og a er hgt, er g ekki vafa a a spretta fram fjldi hugasamra. a s ess vegna a a geti reynst mikilvgasta framlag Elon Musk -- a lkka kostna vi geimskot. a eitt geti strlega fltt annig s fyrir framtinni.

Kv.


Gos rfajkli yfirvofandi? rfajkulsgos gti valdi manntjni!

Vandamli me rfajkul - er mguleikinn sprengigosi, eins og 1362. En hfst gosi me skaplegri sprengingu er eytti miklu magni af ofsaheitri gjsku og kleprum yfir nrsveitir. v gosi frust allir byggum nrri fjallinu, svi sem var byggt og heitir dag rfi en ur nefndist, Litla-Hra: Growing seismic activity in Iceland's tallest peak has scientists worried.

https://www.stjornufraedi.is/media/jordin/popup/kviarjok26638h.jpg

Sast var heimurinn vitni af sprengigosi, er Mount St. Helens Bandarkjunum, sprakk - fullyri ekki a rfajkulsgos veri akkrat svona, en myndirnar sna vel hve sprengigos eru httuleg fyrirbri - .e. ekki vita hvort a glpur af essu tagi myndast rfajkli fyrir sprengingu, ntma-eldfjallarannsknir hafa ekki ori vitni af rfajkulsgosi - hafi huga rfajkulsgosi 1362 var miklu strra en Mt.St.Helens gosi 1980:

Punkturinn er nttrulega s, a rfasveitin eins og leggur sig - verur samstundis httusvi og vita er a gos er vi a a hefjast, srstaklega ef um er a ra sprengigos eitthva lkingu vi 1362 - 1727 gosi var miklu smrra, ekkert manntjn ekkt af v gosi.
--Hinn bginn hafa mannaferir nrri gosstvum veri miklu minni a umfangi 1727 en dag, og a r bj enginn nrri fjallinu - eins og fyrir gosi 1362, a gos eyddi bygga svinu nst fjallinu, sem aldrei hefur me sambrilegum htti byggst san.

a s ekki mgulegt a fullyra a nrsvi fjallsins su ekki strhttuleg, svo gosi yri sambrilegra vi 1727 gosi en 1362 gosi.
-- dag s miki um gnguferir um nrsvin og um rfi almennt.
--Hpar erlendra feramanna geti veri svinu.

Flogi yfir rfajkul

Almannavarnir lsa yfir vissustigi

Earthquake swarm in rfajkull volcano

Powerful earthquake in rfajkull glacier, Iceland's tallest peak

Mynd me frslu

Skv. frttum hefur fundist nr sigketill innan skjunnar rfajkli - ekki er vita nkvmlega hva arna er gangi, en vsbendingar hafa veri um kvikuhreyfingar undir fjallinu sem sjist landrisi - eins og jarfringar hafa tskrt, a landris vegna astreymis kviku skapi enslu ea tttnun landinu og vi a opnist glufur - anga sem vatn getur leita, komist tengsl vi kviku - ofsahitna og leita upp.
--Vi a myndast jarhitasvi.

Sennilegt virist a jarhitasvi hafi myndast botni skjunnar.
a s ntt mia vi standi sem veri hefur.
a samt landrisi og nlegum skjlftum s skr vsbending ess eldfjalli s a vakna.
--M..o. a styttist lklega gos.

  • a geti enn veri fleiri r a gos.

En a lklega i, a g eftir a upplifa gos rfajkli, a vi sem erum lfi dag, eigum eftir a upplifa rfajkulsgos.

Niurstaa

tliti virist vera a innan nokkurra nstu ra gti komi ntt rfajkulsgos. a s annig s ekki ruggt a fjalli gjsi innan nk. 10 ra - geti hinn bginn dregi mun rar til tinda en a. Einfaldlega s a ekkt, hve sngg atburarsin er. Hvorki 1362 n 1727 hafi sjnarvottar veri af adraganda goss - uppi fjallinu sjlfu. N hafi veri skjlftamlar ea arar r grjur ntmavsinda sem vi hfum dag.

annig a a s reynd ekkert hgt a segja - hverstu stuttur ea langur adragandinn kann a vera, annig a ess vegna getur veri a gjsi essu kjrtmabili.
--A anna sinn verum vi vitni af gosi fjalli sem sast gaus 18. ld.

Hinn bginn su rfajkulsgos sgulega s mun httulegri fyrirbri, en Eyjafjallajkulsgos.

Kv.


Hvernig getur sland komist hj brotum Kyoto skuldbindingum?

g nenni ekki a endurtaka gamlar umrur eim grunni, a hnattrn hlnun af manna vldum s ekki a vel studd af vsindalegum ggnum - a lta beri hana sem fullkomlega stafesta.
--Vsa gamlar frslur, fyrir sem vilja endurvekja slka umru:

Rki heims munu lklega leitast vi a einangra Bandarkin - egar ljst er a Trump tlar a hafna Parsarsamkomulaginu um agerir gegn hitun lofthjps Jarar!

Trump skipar einstakling sem afneitar grurhsahrifum af mannavldum yfirmann Nttruverndarstofnunar Bandarkjanna.

Linda rnadttir, forstjri Umhverfisstofnunar - lt vita af v a allt tlit s fyrir a slandi takist ekki a uppfylla au metnaarfullu markmi um minnkun losunar CO2 sem sland skuldbatt sig til a uppfylla skv. svoklluum - markmium 2 skv. svokallari Kyoto bkun.

sland urfi a kaupa losunarheimildir

  1. Hn stakk ekki upp rum lausnum, en kaupum svokallara losunarheimilda.
  2. Ea a snarlega minnka losun fram til 2020 - sem ljsi ess a n er langt komi fram eftir 2017, lklega praktsk ager.

http://cdn-img.ruv.is/sites/default/files/styles/1000x563/public/fr_20171011_070862.jpg?itok=1y4dzAB9

Spurning hvort a tilraunaverkefni Orkuveitu Reykjavkur - geti haft eitthva vgi?

Koltvox verur a grjti

Um er a ra smskala tilraunverkefni um - kolefnisbindingu grjt.

En hugmyndin er sjlfu sr ekki flkin - byggist eirri ekktu efnafrilegu stareynd a kolefni r koltvsringi geti hvarfast vi basaltgrunn landsins og mynda svokalla "carbonate rock" ea grjt me hu kolefnisinnihaldi.

  1. ar sem a sland er nr allt r basalti - er hr ng af grjti til a hvarfa vi koltvyldi.
  2. Hinn bginn arf srstakar astur svo slkt hvarf eigi sr sta - ngilegum hraa til a skipta mli.
  3. au skilyri su til staar - hhitakerfum.

--annig a mli s a dla niur afgangsvatninu fr borholum, sta ess a sleppa v t umhverfi.
--Blanda saman vi a, koltvyldi - sem vri skima r andrmsloftinu me kolefnisgleypum.

A sjlfsgu yrfti a gera etta nokkur sund sinnum strri skala, en litla tilraunaverkefni vi Hellisheiarvirkjun.

  1. Sennilega setja upp stra kolefnisgleypa.
  2. Og niurdlingu afgangsvatns.
  3. arf auvita a nota - varmaskipta til a hita kalt vatn me heitavatninu.
  4. Ekki nota uppdlda vatni beint til hshitunar.
  5. Svo til s staar afgangsvatn til a dla aftur niur.
  • essu mundu fylgja smu gallar og hafa fylgt niurdlingarverkefnum OR.
  • .e. smskjlftar.

--Mr hefur ekki virst eir hafa reynst vera alvarlegt vandaml.
eir rkrtt koma einungis fyrsta kasti, egar niudlda vatni fer a streyma inn glufur og sprungur ofan jrinni - stundum losar a um spennu bergi, en s losun spennu auvita ir a skjlfti endurtekur sig ekki sama sta.
--annig sm hverfa skjlfarnir eftir v sem lur.

En tknilega tti a vera unnt a dla verulegu magni af koltyldi til varanlegrar varveislu niur bergrunn slands. En a s varanleg varveisla vegna ess a eftir a koltvyldi verur a bergi, kemur a upp aftur einungis me verun - er getur teki milljnir ra.

Sennilega bjargar slk afer ekki skuldbindingum slands fyrir 2020. Vegna ess a lklega s tmi til stefnu of naumur. En hn gti skipt mli fyrir frekari skuldbindingar slands framhaldinu.

Niurstaa

g held a niurdling koltyldi til varanlegrar varveislu berggrunni landsins geti veri hluti af lausn slands egar kemur a v a standa vi -- aljlegar skuldbindingar er sna a vernd lofthjpsins gagnvart vaxandi ttni koltvyldis lofthjpnum.

a segir ekki a sland eigi ekki a - innleia rafbla.
Ea hugsanlega jafnvel - rafflugvlar atvinnuflug slandi.
Eru rafknnar faregaflugvlar framt innanlandsflugs slandi?
Tezla tlar a setja marka, rafflutningabl stran.
Everything we know about Tesla's all-electric truck.

Hinn bginn er margt vi losun landsins sem ekki er auvelt a glma vi - t.d. losun fr millilandaflugvlum, og losun fr skipum. S losun er mjg strum stl.

  • Niurdling koltvyldi gti n grns, veri eina fra leiin fyrir sland - til a geta stai vi framtar skuldbindingar er sna a verndun lofthjpsins.

Kv.


Eru rafknnar faregaflugvlar framt innanlandsflugs slandi?

Rakst hugavera frtt Reuters um bandarska fyrirtki Zunum Aero sem er me hugavera tillgu a skammdrgri faregaflugvl - sem kv minnka til muna kostna vi flugferir skemmri leium. Von fyrirtkisins er a auka notkun smrri flugvalla og draga ar me r vgunum strri flugvllunum aan sem flest flugtk og lendingar eiga sr sta. A auki er vonast eftir v a stytta ann tma sem faregar urfa a ba eftir flugi, annig stytta heildar feratma.

Boeing-backed, hybrid-electric commuter plane to hit market in 2022

How Zunum Aeros hybrid-electric planes aim to transform flight starting in 2022

A real electric jet is just around the corner and it will change flying forever

Fyrsta flugvlin skal lofti 2022 og er tlu einungis 12 farega!

Strri vlar allt a 50 farega yru raar sar.

  1. Um er a ra otu, og stendur til a hverflarnir veri hvor um sig knnir af rafmagni. Vlin muni alltaf ganga fyrir rafknnu hverflunum.
  2. Hinn bginn vegna takmrkunar ntma rafhlu tkni, veri venjulegur otuhreyfill er gengur fyrir otueldsneyti stasettur bknum, og ltinn knja rafal.
  3. annig er tla drgi litlu otunnar 700 mlur ea rmlega 1.100km. En vri aeins um 160km. rafhlum einungis mia vi nverandi rafhlu tkni.
  4. Hmarks almennur flughrai tlaur 340 mlur ea rtt tplega 550km/klst. Sem er sambrilegur hrai vi trbnuskrfuotu.
  5. Stefnt er a flugh allt a 7.600 metrum, sem einnig er vi minna en almennt otum. En meira en ng fyrir stuttar flugleiir.
  6. Til flugtaks er tla a vlin urfi 2,200 fet. ea 670 metra. annig a vlin vntanlega getur nota litlar og stuttar flugbrautir sem va er a finna.

Hugmyndin er a kostnaur per farega per flogna mlu veri - eitt amerskt cent.
a kv a sgn fyrirtkisins - 1/5 af kostnai vi dmigera skrfuotu.

eir tla flugfari geti veri svo lti sem 120$ ea um 17.kr. Sem a eirra sgn s 1/3 af dmigeru flugfari Bandar. dag.

eir vonast eftir v a btt rafhlutkni skili 1.000 mlu drgi undir lok 3. ratugar essarar aldar, og dreymir um a a einhverntma seinna geti flugi allt fari fram kni af rafhlum.

  1. Svokllu "solid state" rafhlur, sem eiga a vera betri en "lithium ion" kv eiga a geta n fram 50% a.m.k. aukningu svokallari orkuttni. er um a ra rafhlur r algerlega fstu efni. ekki ekki r hvaa efnum.
  2. etta gti veri nsta kynsl rafhlaa. Og ef r standast vntingar -- ddi a a drgi rafbla yri undir lok 3. ratugar essarar aldar lklega sambrilegt vi drgi ntma bensnbls.

a ir einnig a draumur um rafkni flug frist einnig nr.

Niurstaa

g sel auvita sguna ekki drari en g keypti. En essi hugmynd a flugvl fyrir skemmri vegalengdir - ef hn gengur algerlega upp eins og Zunum Aero vonast til. Gti gert allar nverandi skammdrgar faregavlar - tafarlaust reltar.

Ef vlarnar reynast raunverulega vera umtalsvert drari rekstri, verur innanlandsflug a.m.k. nokkru minna drt en veri hefur fyrir farega. 50 sta flugvl mundi fara lofti fyrir 2030. U..b. eim punkti yru kanadsk smaar vlar Flugleia (neita a nota nja enska nafni)reltar me llu -- allar flugvlar af eirri kynsl mundu falla andviri, og flest flugflg heimsins vilja skipta vlar me hinni nju tkni.

a ddi auvita risastran marka fyrir sem fyrstir vera me flugvlar marka sem nota tkni. Ef maur gefur sr a tknin reynist eins byltingarkennd -praxs- og Zunum Aero vonast eftir.

Kv.


Vsindamenn sanna tilvist lfs Jrinni fyrir allt a 4,3 milljrum ra - einungis 200 milljn rum eftir myndun Jarar!

Um er a ra berg r bergmyndunum vi Hudson-fla Kanada, sem er me elsta bergi sem fundist hefur plnetunni - - en bergmyndarnirnar arna vi Hudson-fla hafa veri aldursgreindar aldrinum 3,8-4,3 ma.ra.
--a ir a um er a ra elstu sannaar leyfar lfs.
--En fram a essu, var elsta tilviki sem telst sanna, r bergi fr Grnlandi - um 3,7ma. ra.

  • En n frist etta aftur til, allt a 4,3ma. ra.

Canadian bacteria-like fossils called oldest evidence of life

Canadian fossils push back date of origins of life

a sem er merkilegt vi etta: Timeline of the evolutionary history of life
--Er a fjlfrumu dr birtast ekki fyrr en fyrir milli 800-1000 milljn rum.

  1. a hefur teki fyrsta lfi a.m.k. 3,3-3,5 milljar ra, a ra fyrstu lfverurnar me margar frumur, og vefja-skiptingu - fr einfldustu einfrumu gerlum.
  2. Ntma maurinn er kominn fram sjnarsvii milli fyrir 180-200. rum.

http://prod-upp-image-read.ft.com/2dcb8d3c-fe97-11e6-8d8e-a5e3738f9ae4

"A haematite filament enveloped by a fine irregular layer of nanoscopic haematite from vent deposits in the Nuvvuagittuq Supracrustal Belt in Qubec, Canada is pictured in this undated handout photo obtained by Reuters March 1, 2017. Matthew Dodd/University College London/Handout via REUTERS"

a sem etta virist sna fram - a lfs kviknar sennilega fremur auveldlega!

En runin fr fyrstu frumstustu lfverunum -- tekur san trlegan tma, sbr: Timeline of the evolutionary history of life.

  1. trleg - 3,3 - 3,5 milljar ra.
  2. Er lfi einungis - einfrumu stigi.
  • Frumur me kjarna, og frumu-lffrum, koma fram fyrir ca. 1.800-2.000 millj. rum.
    --Sem sagt, tekur 2,4-2,6 milljara ra fyrir einfaldar frumur n kjarna, a rast mun flknari frumur me kjarna og frumu-lffrum.

Ef t a er fari - fer run lfs hrafer fr og me fyrir 600-800 milljn rum.
--.e. mia vi hve afar hg runin virist hafa veri undan er lfi var einfrumunga-stiginu.
Fyrir um 500 milljn rum, eru allar grunn fylkingar dra fram komnar - r sem enn eru til.

Ef maur hugsar til ess, hvernig lfs er lklega algengast vetrarbrautinni okkar

  1. s lf sennilega algengt.
  2. En langsamlega algengast a a s - einfrumungs stigi.

--En hin ltur hga run lfs mjg lengi framan af!
--Bendi sennilega til ess, a au runarstig einfrumungs stigsins.
Hafi reynd veri erfi og ess vegna tmafrek.

a geti einnig tt - a runin yfir t.d. flknar frumur sem virast nausynlegar fyrir myndun flknari lfs.
--En s run virist hafa teki milli 2,4-2,6 milljara ra.

A s run s afar -iffy- .e. lf gti veri fast va - gerla stigi.
.e. n ess a flknar frumur hafi rast!

En ef s run sr sta -- gti nstu stig veri mun greiari!
--a gti veri stri rskuldurinn fyrir run lfsins framhaldinu.
--.e. runin r einfldum gerli mestu n frumu-lffra, og n kjarna.
Yfir mun flknari frumu me frumu lffrum af margvslegu tagi, og kjarna!

  1. San egar vi hfum flki lf, virist a rast greilega yfir drategundir.
  2. En hafandi huga, a vitibori lf hefur einungis -- einu sinni fram komi.
  • Geti a veri sterk vsbending ess - a s loka run s afar afar lkleg.

En ekkert srstakt bendi til ess, a run dra, hafi stefnt tt til - viti borins lfs.
--En gjarnan setjum vi sjlf okkur tindinn.

Niurstaa

Mr finnst etta merkilegt - a n ni snnun tilvist lfs Jrinni, fram til allt a fyrir 4,3 milljrum ra. Ea ca. 200 milljnum ra eftir a Jrin var til.
--etta virast hafa veri efnatillfandi gerlar sem lifu neansjvar, vi svokallaa strka ea neansjvar-hveri.
--M..o. a er einnig sanna a hf voru Jrinni fyrir svo lngu san.

Kv.


NASA finnur slkerfi er inniheldur 3-plnetur sem allar geta haft hf og ar me lf

etta virist vera magnaasti fundur slkerfi innan okkar vetrarbrautar til essa. En etta er fyrsta sinn, a g held - a a eru hvorki meira n minna en 3-plnetur, hfilegri fjarlg fr stjrnu -- annig a rennandi vatn getur veri til staar yfirbori allra riggja!

Plnetur 3 - 4 - 5 geta haft yfirborsvatn, tali fr stjrnunni

The TRAPPIST-1 system: Where might liquid water exist?

Wonderful potentially habitable worlds around TRAPPIST-1

Major Discovery! 7 Earth-Size Alien Planets Circle Nearby Star

Nasa astronomers discover new solar system called Trappist-1 where life may have evolved on three out of seven of its planets

Astronomers make largest ever discovery of habitable planets

myndun lystamanns af yfirbori einnar plnetunnar!

Artist's illustration of the surface of a planet in the TRAPPIST-1 system, which hosts seven roughly Earth-size worlds.

nnur myndun lystamanns af yfirbori plnetu sveimi vi raua dvergstjrnu

an imagined view from the surface one of the three planets orbiting an ultracool dwarf star.

Trappist-1 er svokllu rau dvergstjarna!

  1. Reikistjrnurnar 7- Trappist-1 kerfinu, hringsla allar saman -- fjarlg er mundi rmast innan sporbaugs Merkrs, innstu plnetunnar Slarkerfinu.
  2. Lklega su a.m.k. 5-innri plneturnar "tidally locked" .e. me smu hli alltaf a rauu dvergstjrnunni.
    --M..o. nnur hliin alltaf skugga - hinni setjist slin aldrei.
    --a iir a yfirbor skuggahliinni, tti alltaf a vera frosi mean a hliin sem alltaf skn -- gti veri of heit.
  3. etta var hvers vegna lengi var tali - a plnetur braut um rauar dvergstjrnur - mundu alltaf vera, vistvnar fyrir lf.
    --Hinn bginn, eru fringar dag annarrar skounar.
    --En dag telja menn, a ef plneta hefur haf og ykkan lofthjp.
    --Dugi a til ess, a tryggja nga dreifingu hita um yfirbor slkrar plnetu, til ess a slk verld geti veri -- lfvnleg.
    ::Hafi skugga hliinni, vri sennilega - sannkalla, shaf. Mean a gti veri heitt og gilegt bjrtu hliinni.
  4. Fleira gerir slkerfi af essu tagi - skrti.
    --En rau dvergstjarna skilar miklu minni birtu til yfirbors slkra plneta, en Slin skilar til yfirbors Jarar.
    --annig a lklega er ekki bjartara - en hva telst, rkkur hr.
    --A auki er rauur blr birtunni, og llum litum.

Trappist-1 slkerfi vs. Slkerfi okkar, og Jpter kerfi

Diagram of the orbits of the TRAPPIST-1 worlds, compared to those of Jupiter's Galilean moons, Mercury, Venus and Earth.

  1. En a sem vekur ekki sst huga vi - Trappist-1 plnetukerfi, er sm ess.
  2. En a mundi allt rmast braut vi plnetuna, Jpiter.
  3. v rmast innan Skerfisins - ef Jpter vri rau dvergstjarna, Slkerfi v - tvstjrnukerfi.
  4. Eins og vi um - Jpter tunglakerfi, su brautirnar afa nrri hverri annarri.
  5. Tali er v, a r fari a nrri hverri annarri, a af yfirbori nstu sjist eins vel a.m.k. til nstu og vi sjum til yfirbors Tunglsins.
  6. a i lka - a a geti vel veri, a yngdarafl essara plneta, togi yfirbor hverrar annarrar -- eins og t.d. tungli IO Jpter kerfinu, svo eftirminnilega er dmi um.
  7. a geti v vel veri, a eldfjll su eim, knin af nningnum sem verur vegna ess a r toga yfirbor hverrar annarrar.
  8. a s v jafnvel hugsanlegt, a r geti allar veri - lfvnlegar.
    --v a eldvirkni gti vihaldi lofthjp jafnvel plnetu 7.
  9. Bestar lkur su taldar a plneta 3-5 su lfvnlegar. v r su eirri fjarlg fr rauu dvergstjrnunni Trappist-1 til a yfirbors vatn vi allar a ru leiti elilegar kringumstur vri fljtandi formi, ef .e. til staar anna bor.
  10. San su sterkar vsbendingar um, a r tilteknu plnetur -- su "rocky" .e. r grjti.

--Strir plnetanna su bilinu Mars - Jr.
Ath. engir gasjtnar essu plnetukerfi!

Trapist-1 s afar ung rau dvergstjarna, .e. 500 milljn ra gmul!
a s v afar sennilegt a lf plnetum sporbaug, hafi n a rast mjg miki.
Rauar dvergstjrnur eru afar langlfar, .e. allt a sund faldur hmarks-lftmi Slarinnar.

----> Fjarlg fr Slkerfinu, 39-ljsr.
M..o. ca. 400 ra feratmi 10% af ljshraa!

Niurstaa

a ferin til Trapist-1 mundi taka langan tma, .e. 400 r ef mia er vi 10% af ljshraa - ea 200 r mia vi 20% af ljshraa, o.s.frv.
-- vri slkt feralag sennilega gerlegt framtinni.

Ef stafest verur sar a etta kerfi hefur plnetur me andrmslofti er greinilega inniheldur vatn - og hitastigi ar sem a lklega er til staar yfirborinu fljtandi formi.
-- verur Trapist-1 kerfi mjg ofarlega skalista eirra sem dreyma um mannaar ferir til annarra slkerfa!

Kv.


Nsta sa

Um bloggi

Einar Björn Bjarnason

Höfundur

Einar Björn Bjarnason
Einar Björn Bjarnason
Stjórnmála- og Evrópufræðingur. Áhugi á stjórnmálum, Evrópumálum, alþjóðamálum, málefnum Miðausturlanda, trúmálum, vísindum og tækni, og margt fleira.
Nv. 2019
S M M F F L
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Njustu myndir

  • IMG_0005
  • IMG_0004
  • IMG_0003

Heimsknir

Flettingar

  • dag (12.11.): 9
  • Sl. slarhring: 162
  • Sl. viku: 496
  • Fr upphafi: 705624

Anna

  • Innlit dag: 8
  • Innlit sl. viku: 454
  • Gestir dag: 7
  • IP-tlur dag: 7

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband