Bloggfrslur mnaarins, september 2010

Skv. frttatilkinningu AGS, f slensk stjrnvld ha einkunn, hlutir gangi almennt vel, og a stefni hagvxt nst ri, tliti gott!

etta fr mann til a muna eftir v, a eir tluu einnig um, a hagvxtur hefi veri hr etta r, rum fjrungi. San kom ljs a a var samdrttur. Sannast sagna veit g ekki hverju eir byggja snar spr, en g ttast a r su grundvelli upplsinga Fjrmlaruneytis slands.

En Selabanki slands spir upphafi hagvaxtar 3. rsfjrungi essa rs, eim sem stendur enn yfir.

San reiknar hann me rml. 2. prsenta hagvexti v nsta, og san 1,7 2012.

etta treystir a af meirihttar lvers framkvmdum raunverulega veri!

Me rum orum, g efa a AGS viti miki um sl. hagkerfi nema gegnum gleraugu sl. stjrnsslu og Selabanka slands, og au gleraugu vitum vi sj bara .s. au vilja sj - .e. skv. eim gleraugum eru grnir hagar framundan og skuldir munu hverfa eins og dgg fyrir slu, fyrir mevindi ruggs hagvaxtar.

v miur, er mr algerlega fyrirmuna, a sj essa glstu framt!

-------------------------------

IMF Completes Third Review Under Stand-By Arrangement for Iceland

Mr. Murilo Portugal, Deputy Managing Director and Chair, stated:

Iceland has made impressive progress under its Fund-supported program, reflecting the authorities strong policy implementation and readiness to adapt policies when warranted. While the economy still faces headwinds, a rebound in growth is on the horizon, with the mildly undervalued krona and planned investment projects lending support to economic activity. The downward trend in inflation should continue, supported by the stable krona.

The authorities have made progress towards restoring the financial system. Recent legal uncertainty about banks foreign exchange linked loans and their capital has diminished, and a framework is in place to ensure that capital requirements will be met. The revised framework for household and corporate debt restructuring will be helpful and the relief this provides to borrowers should support the economy.

There has been considerable progress towards consolidating the fiscal position. The 2011 budget marks a milestone, with the general government projected to return to a primary surplus. Given the robust projected public debt dynamics, there may be scope in future to moderately scale back the targeted adjustment if financial sector contingent liabilities prove contained.

Rebuilding Icelands international reserves is a priority. This will pave the way for capital account liberalization and the countrys reintegration into global financial markets. The careful monetary policy strategy adopted by the central bank, including the newly introduced foreign exchange purchase auctions, is delivering results and should be continued.

In the medium term, strengthening Icelands policy framework will be critical. The authorities have improved budget planning and execution significantly and have legislated a stronger framework for bank regulation and supervision. Important steps ahead include reform of the local government fiscal framework and implementation of the financial sector supervisory reforms.

-------------------------------

  • Eins og arna kemur fram, byggist hagvxtur lgu gengi krnu - annars vegar - og - hins vegar - risalversframkvmdum.
  • eir telja a agerir stjrnvalda til a hjlpa heimilum og fyrirtkjum a endurskipuleggja snar skuldir muni hjlpa hagvextinum.
  • eir telja a nstu fjrlg, muni marka strt skref .s. fyrsta sinn s reikna me a fjrlg veri hallalaus, ur en reikna er me afborgunum af skuldum.
  • eir eru ngir me peningsstefnu Selabanka og vilja a henni veri haldi fram.

Engar stryjuframkvmdir?
a virist ekki tlit fyrir a nokkur af formuum strframkvmdum, .e. 2 n risalver strarskala Reyarls, samt stkkun Straumsvkur - fari af sta.

  • Vandinn snr a fjrmgnun eirra virkjana sem innlend orkufyrirtki urfa a standa straum af.
  • Nveri neitai runarbanki Evrpu anna sinn lni til framkvmda vi Barhlsvirkjun, sem tti a knja stkkun Straumsvkur lvers.
  • Arar framkvmdir virast manni enn fjr v a geta fengi fjrmgnun, en .s. Straumsvk er starfandi lver, er klrlega minnst htta fyrir erlenda banka a lna t framkvmd. annig, a ef s fjrmgnun er ekki einu sinni a ganga, arf vart a reikna me hinum.
  • En frttir hafa borist nveri um, a lfyrirtki er hefur veri a forma risalver Reykjanesi, s vi a a htta vi allt saman. En, r framkv. skv. upphaflegum tlunum ttu a vera fullum gangi essu ri. En, enn er ekkert hgt a segja til um hvort ea hvenr r fara af sta.
  • g get v ekki betur s, en a vi sum "screwed" - .e. n risaframkvmdanna s ekki nokkur von ess, a tlun rkisstjrnarinnar og AGS gangi upp.
  • En n lveranna er vart a bast vi miklum ea jafnvel nokkrum hagvexti, en sp upp rm 2% og 1,7% 2012 fr Selabanka byggir v a lversframkvmdir fari af sta ekki seinna en 2011.
  • verur ekki heldur af eirri tekuaukningu sem reikna er me a rkissjur fi, svo hann geti stai undir afborgunum eim sem fyrirsar eru, af lnunum gegnum AGS prgrammi egar au falla gjalddaga.

Skv. Orum Selabanka ( Peningaml, 18. gst 2010 ): "Enn rkir mikil vissa um framgang tlara strijuframkvmda. eirri sp sem hr er birt er reikna me a framkvmdir sem tla var ma a yru vi Helguvkurverksmijuna r flytjist a mestu leyti yfir nsta r. Framkvmdum sem tlaar voru runum 2011 og 2012 hefur einnig veri hlira til tma um sem nemur u..b. einu ri. er einnig ljst a nokku dregur r framkvmdum vi orkuvinnslu r. Samanlagt hefur etta fr me sr a fjrfesting striju verur svipu krnum tali r og sasta ri en a magni til er gert r fyrir um 15% aukningu milli ra sta 45% ma. essi tilfrsla gerir a a verkum a aukningin verur meiri en ella nsta ri en heldur minni ri 2012. Aukning tflutningi strijuafura seinkar me samsvarandi htti."

  • Enn rkir mikil vissa - g akka Selabanka mnnum fyrir hreinskilni - en etta ir a sama og a mikil vissa rki um framgang efnahags tlunar stjv. og AGS.

AGS ngt me agerir til a hjlpa heimilum og fyrirtkjum

g veit ekki hvort g a hlgja ea grta yfir essu - en jflagi er n skeki af frttum af v, a veri s a selja ofan af fjlskyldum hundraa tali.

Stefnir a yfir 1000 fjlskyldur missi heimili sn nstunni.

etta r hefur innlend fjrfesting aldrei veri minni fr seinni heimsstyrrjld. Fyrirtki kvarta yfir seinagangi og llegri fyrirgreislu banka og stjv. sama tma og skattar atvinnulf fara hkkandi.

Hrri vextir en nausyn ber til minnka umraf einstaklinga og fyrirtkja.

Allt ber a sama brunni, .e. skuldakreppa virist magnast hj hvoru tveggja almenningi og fyrirtkjum, og ef ekki verur str breyting , mun hn hamla hagvexti til margra nstu ra.

Annar rsfjrungur 2010, Hagstofa slands

  • Einkaneysla, - 3,2%
  • Samneysla, + 1,0%
  • Fjrfesting, - 4,7%
  • tflutningur, + 2,8%
  • Innflutningur, - 5,1%
  • jartgj., - 7,4%
  • Hagvxtur, - 3,1%

Samanburur 2. rsfjrungi 2009 vi annan rsfjrung 2010

Hagstofa slands

  • Einkaneysla -2,1%
  • Samneysla -1,9%
  • Fjrfesting -26,3%
  • Birgabreytinga -2,8%
  • jartgj, alls -8,8%
  • tflutn. vru og j. +3,2%
  • Innfl. vru og j. +5,0%
  • Verg landsframl. -8,4%

  • Tlurnar fr Hagstofu slands virast sna etta .e. vivarandi samdrttar og hrunstand.

AGS ykist sj bjartar horfur framundan me nstu fjrlg

g velti fyrir mr, me akkrat hverjum starfsmenn AGS starfa .e. hvort .e. Fjrmlaruneyti, v .e. hugavert ljsi ofangreindrar bjartsni, a sj or Selabankamanna -

Skv. Orum Selabanka ( Peningaml, 18. gst 2010 ):

"Skatttekjur rkissjs voru 14 ma.kr. undir tlun fyrstu sex mnuum essa rs. Lgri tekjur af veltuskttum skra frviki a mestu"

"...kann a a hafa hrif fjrlagavinnu fyrir nsta r ar sem markmiinu um jkvan frumjfnu verur a n nsta ri samkvmt efnahagstlun stjrnvalda og Aljagjaldeyrissjsins."

Sem sagt, samdrttur mia vi .s. gert hafi veri r fyrir, drg r skatttekjum rkisins. Og skv. skrslu Sela Banka manna bast eir vi a etta hafi neikv hrif fjrlg.

San verur spennandi a sj, hvort sp Selabanka manna um hagvxt 3. rsfjrungi rtist.

En, ef hn gerir a ekki, mun aftur sj neikv hrif tekjur rkissjs.

Auvita, ef ekki verur af stryjuframkvmdum - sbr. ara neitun runarbanka Evrpu, versnar enn v, v er hagsp Selabankans fyrir nsta r fokin t um gluggann og .s. verra er, sjlft efnahagsplani.

AGS ngt me peningamla stefnu Selabanka

Vita er a s stefna er skv. fyrirmlum AGS, en vandinn vi hana er a vextir eru mun hrri en eir urfa a vera .s. s verblga sem er til staar, er ekki me nokkrum htti til komin fyrir tilverkna eftirspurnar rstings fr hagkerfinu - en ar rkir vert mti samdrttur - heldur eingngu eftirhreytur gengisfallsins stra um ri.

S blga er a hverfa algerlega af sjlfu sr, og vextir hafa alls engin hrif hana .s. hn er einungis komin til fyrir tilverkna breytingar gengisskrningu.

Hafandi huga stand samdrtta, vri fullkomlega htt a setja strivexti 0.

.e. allt lagi a eir su neikvir, .s. bankar munu ess sta nta sr ann vaxtamun og vi mlda verblgu, og geta boi lgri vexti sn ln en eir geta dag.

Lkkun vaxtagjalda mia vi hve alvarleg skuldsetning er tbreidd, myndi skila mjg miklu bi til fyrirtkja og fjlskylda.

Nauasamningar - eina vonin til a fora greisluroti!

g get ekki s a nverand stefna hafi nokkra von til ess a skila eim rangri, sem enn er rtt um a hn skili. arf Plan B. g vi samninga vi krfuhafa slands. vil g safna eim llum saman, svo hgt s a semja vi alla einu.

En ef sami er vi Breta og Hollendinga, eru enn reiir krnubrfaeigendur eftir auk hinna msu banka er vi skuldum strf.

Hva vri a v, a f alla einu eitt sameiginlegt samningsbor, t.d. gegnum hinn svokallaa London process? Sj London Club

En .s. okkar skuldir fyrir utan r tengdar AGS eru einna helst vi einkaaila, getur a ferli veri gagnlegt. Einn helsti kostur London ferlisins, er a bakvi a stendur engin rkisstjrn n einhver str aljleg stofnun .s. vinveittar rkisstj. geta veri a skemma fyrir okkur, ess sta er etta algerlega grunni frjlsra samninga milli aila, en me milligngu ailanna er skipa London Klbbinn.

Mr snist etta mun skynsamlegra en nverandi stefna, .e. a stefna a allherjar endurskipulagningu okkar skulda, ekki sst ljsi ess a hagrun er ekki a standast vntingar auk ess, eins og g tk fram an, a ll stryjuverkefni n undantekninga eru vandrum - sem ftt bendir til a muni leysast.

Niurstaa

a er dlti srstakt a vera vitni a umrunni fr rkisstjrninni og fylgismnnum hennar, og san fulltrum AGS; og san sj me eigin augum hva er a gerast ti jflaginu.

.e. eins og 2 veruleikar su gangi sama tma, .e. eir sem stjrna, eirra fylgismenn og AGS; hafa eina veruleikasn. En, almenningur - fjlskyldur sem veri er a selja ofan af, fjlskyldur sem urfa a iggja matargjafir, bankakerfi sem svo augljslega er fallsbrninni, fyrirtki sem stynja undan allt of hum skuldum og virast hvergi geta sig hrrt - san tlur er sna ekkert anna en framhaldandi samdrtt.

Mn skoun / niurstaa, vert ofan bjartsnisheimsmynd sem kemur fram frttatilkynningu AGS, er a: Einungis 2. leiir su boi fyrir sland, .e. nauasamningar ea greislurot.

Kv.


Er evrpski bjrgunarsjurinn - plat? Hannaur til a vera aldrei notaur?

Hrna er rtt um spurningu, hva kostar ln fr svoklluum Bjrgunarsji ESB.

En hann var settur upp sem 440 milljara evra sjur skv. tryggingum er aildarrki ESB hafa sameiginlega veitt honum. En, AGS mti leggur fram 250 milljara Evra .e. skuldbatt sig til a leggja allt a v upph fram ef yrfti a halda. San er inni pakkanum, nokkrir tugir milljara Evra sem hgt er a grpa til me hrai = 750 milljarar Evra.

Til a virkja r veittu tryggingar sem fjrmagn sem hgt er a endurlna, mun sjurinn urfa a selja skuldbrf svo hann fi til eigin umra raunverulega peninga, sem hann san lnar fram gegn hrri vxtum.

auvita arf hann a eins og hver annar banki, vaxtamun fyrir eigin kostnai og san einhverjar rauntekjur af lninu.

--------------------------------------Innskot r bloggfrslu Wolfgang Mnchau

Could any country risk a eurozone bail-out? By Wolfgang Mnchau

  • "The EFSF last week obtained a triple A rating, which will help it raise cash in the bond markets at good rates."
  • "To obtain the rating, the EFSF had to agree to an over-collateralisation. In this specific case it means that the EFSF needs to obtain government guarantees of 1.2bn for each 1bn in bonds it wants to issue."
  • "Once it raises the funds, the EFSF will not be able to lend on all of the 1bn, but only the portion backed by the collateral of those countries that themselves have a triple A rating."
  • "That reduces the amount available to the borrower to 700m. What about the 300m gap?...A substantial part of this gap serves as a cash buffer, ready to be used if the borrower defaults."
  • "So what is the interest rate? The borrower essentially pays the sum of the EFSFs funding costs, an administration margin and a lending margin."
  • "...I doubt that the EFSF could obtain a funding rate as cheap as that available to the European Investment Bank. The EFSF is not a sovereign investment bank, but a rather complicated and not very transparent structure, right out of the textbook of modern finance....I would thus assume that the EFSFs funding costs exceed those of the EIB by a good margin."
  • "Let us assume the EFSF raises the 1bn at an interest rate of 4 per cent. With administration charges and lending margins of 350 basis points, the effective interest rate to the borrower would be 7.5 per cent."
  • "What about the cash buffer? The EFSF must reinvest the buffer in the best triple A rated securities in the market. So if its own funding costs are 4 per cent, and if it invests the cash buffer into German bonds at a hypothetical yield of 2 per cent, there is a loss of 2 percentage points. This also has to be paid for by the borrower. This comes on top of the 7.5 per cent interest."
  • "It is not all that hard to conceive of a situation in which the borrower would end up paying a total interest rate of 8 per cent."
  • "Of course, the actual interest rates will depend on several factors: the EFSFs own funding costs, the size of the lending margin, the gap between funding costs and reinvestment proceeds and probably several more factors. But no matter how you twist this, it is hard to construct a cheap loan out of this."
  1. "Three issues arise from this set-up. The first is that no country would ever want to borrow from the EFSF, unless it was absolutely unavoidable. The typical situation where an EFSF loan would be useful would be a case of egregious market failure. If the borrower is insolvent, the EFSF cannot help."
  2. "The second is that the overall amount for lending is significantly reduced. The headline figure of 440bn is misleading. First, one should deduct the shares of Greece, Ireland and Portugal, then the effect of the over-collateralisation and then the share of countries without a triple A rating. A more realistic ceiling is thus 250bn on my calculations, and that is still probably way too high. This may be enough to help a couple of small countries but would be inadequate if a large country should get into trouble."
  3. "And finally, the whole edifice would collapse if France was downgraded. This is a non-zero probability event, to put it mildly. Without France, Germany would be the sole pillar of the system, a role Germany would probably not accept."

  • "Having looked at this in some detail, I find it hard to conceive of a situation where a country would both borrow from the EFSF and live happily ever after."

-------------------------------------innskoti loki

Hr gagnrni hj Muncha!

Ef maur skoar etta nnar, er margt af essu stafest a rum frttum - sbr.

"Europe pins hope on special fund" - "And in a bid to ensure it has enough firepower, the special purpose vehicle has guarantees from its members worth 120 per cent of the 440bn cap."

Svo .e. ljst, a hann er me 120% tryggingu, eins og Munchau tekur fram. annig a rkin byrgjast sameiginlega 20% hrri upph en 440 milljara Evra, sem virist tla til a minnka falli fyrir sjinn, ef eitt af lndunum er veitir hluta af tryggingunni, fellur t vegna ess a a sjlft arf asto.

Muncha bendir einnig , a sjurinn muni einungis geta ntt sr tryggingar eirra landa, sem sjlf hafa AAA lnstraust. En, vntanlega hkkar vaxtakrafan sem hann arfnast, ef hann ntir sr hinar minna traustu tryggingar - .s. markaurinn muni heimta hrra ver fyrir hans eigin skuldabrfatgfu.

"Europe pins hope on special fund" -"In current market conditions, countries are only likely to turn to the body for assistance when their borrowing costs in the bond markets exceed about 5 per cent."

En .e. ekki tilviljun a AGS lni til Grikklands er gegn rml. 5% vxtum og svokalla Icesave ln var me 5,5% vxtum - .s. .e. aljlegt vimi a vaxtakjr egar au fara a nlgast 6% veri vaxtakrafa gilega dr fyrir vikomandi rkissj.

etta er hugavert .s. vaxtakrafa fyrir rlands er n egar orin rm 6% fyrir 10 ra brf, og hn stendur vel rflegum 5% fyrir Portgal.

.e. v mjg hugaver spurning hva akkrat er lklegt a ln fr bjrgunarsji ESB muni kosta. En, v drara sem slkt ln v lengur ba rkin fram grafarbakkann, ur en au taka a. Og fugt, v drara sem .e. v lklegra er a ln veri slegin fr sjnum.

"Europe pins hope on special fund" - "Others say the schemes bonds are likely to price at as much as 100 basis points above Germany because only 40 per cent of the countries that guarantee the bonds are triple A rated."

Ef etta er rtt, vera vaxtakjr sjsins mrkuum milli 3-4%.

  1. Segjum a sjurinn fi 3% vexti eigin brfum sta 4% sem Muncha reiknar me.
  2. San, a hann lti sr duga 2% raunvexti sta 3,5% eins og Muncha reiknar me.
  3. Segjum a 1% dugi fyrir eigin kostnai. (Mjg sennilega arf hann meiri vaxtamun en 1%)
  4. er hugsanlegt a hann geti lna gegn 6%.

Svo gagnrni Muncha er sennilega rtt, .e. a erfitt er a tba lei fyrir sjinn til a bja dr ln.

Lklegt er a lnin reynist eitthva drari en etta - ekki endilega svo svakalega dr og Muncha stakk upp .e. allt a 8%.

8% vextir myndu drepa hvert a rki er myndi taka verulegar upphir a lni gegn eim vxtum.

En, vextir kringum 7% vera samt mjg ungir fyrir rki vanda. En, au vntanlega leita til sjsins, vegna ess a markair hafa lokast au.

Munum, a slendingum fannst miki a borga Icesave ln er hafi samabori vi etta ekki nema 5,5% vexti.

.e. v ljst a .e. ekki veri a gefa ann pening er verur lnaur.

  • Spurning hvort rkin leitist ekki lengstu lg fyrir bragi, til a forast a a urfa a leita til sjsins, jafnvel a au leiti ess sta til AGS er bur mun drari kjr sbr. rml. 5% vexti lns til Grikkja og rml. 5% vexti sem vi slendingar erum a f fr AGS.

Var bjrgunarsjurinn hannaur til a vera aldrei notaur?

Relief at Irelands 1.5bn bond issues

"The price of Irish debt recovered as some confidence was restored in Dublin on the back of the bond auction...Irish 10-year bond yields...fell 18 basis points to 6.15 per cent, Portuguese yields fell 4bp to 6.21 per cent and Greek yields fell 27bp to 11.18 per cent. "

Eins og sst af tilvitnuninni a ofan, er vaxtakrafa fyrir 10 ra brf komin yfir 6% mrinn fyrir bi portglsk og rsk rkisstjrnarbrf.

Svo .e. engin fura, a markaurinn s farinn a kyrrast gagnvart essum rkjum og vangaveltur um njan topp skuldakrsunni Evrpsku aftur farnar fulla fer.

a m vel vera, a rkisstjrnir beggja landa su farnar bakvi tjldin a ra vi stjrnendur bjrgunarsjsins, til a komast a v hver lkleg vaxtakjr myndu vera.


Kv.


Geir krur - en arir sleppa!

etta er bi a vera undanfarnar vikur meiri plitski hrskinnaleikurinn Alingi. g tek undir .s. Sigmundur Dav sagi, .e. a essi niurstaa s ekki neitt srlega sanngjrn.

hinn bginn, er gtt a muna a Geir var fjrmlarherra langan tma ur en hann gerist forstisrherra, og formaur Sjlfstisflokksins. Svo, fyrst a er veri a velja einn r, er Geir sjlfsagt s einstaki af eim, sem bera mesta byrg allt liti.

hinn bginn, voru mun fleiri innan ingvallastjrnar er geru alvarleg afglp.

Gleymum ekki eftirfarandi:

  • Hollenska Icesave hfst ma 2008.
  • Bretar reyndu mnuum saman a f sl. stjrnina til a rsta LB um a koma Icesave yfir Heritage bankann, undir bresk yfirr. Reyndar hefi a kosta mjg umtalsverar upphir, .s. Bretar krfust eiginfjrinnsptingar Heritage bankann mti. En, samt sennilega hefi slk ager fali sr minni kostna fyrir sland heildina, en tjni af hryjuverkalgunum og Icesave deilunni.

byrg ingvallastjrnarinnar er mikil.

En, a flk er ekki a sekasta.

Svo, .e. rtt t af fyrir sig, a rangltt s a kra au sama tma, og enginn af rkisstjrn Davs og Halldrs . s krur.

En, aftur hinn bginn, er senniega lagalega mgulegt a kra a flk flestum tilvikum.

annig, a eitthva anna arf a gera stainn!

Plan B: "Truth Commission" - Sannleiksferli!

etta er afer sem nokkur fj. ja hefur fari, sj: Truth and reconciliation commission

Sj einnig: Truth and reconciliation commission of South Africa

Ekki sst: Truth and Reconciliation Commission of South Africa Report

Skrslan er vistu vef S-Afr. stjv. og virist sjlf aalskrslan um niurst. sannleiksferlisins er ar fr fram - fyrir hugsama er nenna a verja nokkrum dgum, jafnvel vikum lestur :)

  • Grunni til virist etta sett upp me sama htti og dmstll.
  • Sannleiks nefndinni, er me srlgum veitt sama staa og vld, og hn vri dmstll.
  • Hn dmir ekki n krir hn nokkurn.
  • Venja er a flk sem telur sig hafa ori fyrir skaa vegna eirra glpa sem nefndin er a rannsaka, fi a koma fram fyrir nefndina og segja fr / tskra sn sjnarmi.
  • Nefndin, fr skv. lgum sem hn starfar eftir, rtt til a veita einstaklingum sem eru sakair um a vera gerendur uppgjf saka, gegn v a eir komi fram fyrir nefndina, veiti r upplsingar er eir ba yfir.
  • S uppgjf saka, er h v a eir gefi allt upp og .e. nefndin sem kveur, hvort eir hafi stai vi au skilyri sem eir samykktu - svo uppgjf saka list gildi fyrir lgum.
  • En, reikna m me, egar ekkt andlit koma fram, a msir dragi sig fram r skmaskotum me erfiar spurningar, og .e. nefndin og starfsmenn hennar sem skoa/meta r upplsingar, og gagnsvr ess sem stendur frammi fyrir henni.

Sannleikferli

g held a sannleiksferli s eina mgulega agerin, sem hgt vri a fara, til a leia sannleikann allann ljs.

annig, a g legg til a s lei veri notu. .e. ekki of seint a fara lei, svo fari veri rttarhld yfir Geir.

Lklega mun margt hugavert koma fram eim rttarhldum. Srstaklega ef Geir verur sknaur, sem verur a skoast sem mgulegt, en einnig ef ml fara hinn veginn - sofna held g ekkert krfurnar um a ml hinna veri einnig skou jafnvel fleiri veri krir.

A auki, munu rannsknir, sem planlagt a fari fram um einkavingu bankanna, einnig leia margt ljs og skapa rsting ti samflaginu um fleiri rttarhld, auka reii manna o.s.frv.

En, endanum, held g samt a sannleiks ferli s raunverulega eina leiin, til a skapa astur .s. raunverulega engu mikilvgu vri haldi eftir. .s. allt er skipti mli geti hugsanlega fram komi og v mguleiki skapast hmarks lrdmi af eirri reynslu og svo stt.

Kv.


Hugmynd - ein hugsanleg nlgun a lausn fyrir skuldara!

.e. g er a velta fyrir mr, kemur til vegna ess a skuldastaa almennings heldur enn fram a versna.

Sama vi um fyrirtki.

Samtmis, str hluti stunnar fyrir eirri slmu run, er vivarandi samdrttur er ftt bendir til a stjrnvldum takist a binda enda nstu misserin.

Hva er g a pla?

  • Hva ef 50% lnsupphar einstaklings og/ea fyrirtkia vri lg til hliar, og fryst til 5 ra (ea 10 ra)?
  • Af fyrri helmingi lns vri borga skv. skilmlum - .e. afborganir og vextir.
  • Af helmingnum frystingu, vru einungis borgair vextir - en engin nnur vaxtagjld.
  • etta vri gert samhlia v, a vextir Selabanka vru lkkair 0%.

Lnin eru enn til bkum bankanna fullu nafnvii .e. ekki afskrifu.

Eftir 5 ea 10 r, er san tekin kvrun um hvort hluti lns er lagur var til hliar, kemur til greislu skv. upphaflegum skilmlum ea hvort s hluti er afskrifaur.

a m einnig huga .s. lei B, innan essa samhengis, a helmingur lns s sett svokallaa kyrrstu .e. ekki reiknair vextir ea greiddir vextir.

San su ml skou aftur seinna!

Vi urfum a leita frra leia

.e. .s. g er a huga, hvort lesendum finnst essi hugmynd hugunar ver!

En, eitthva arf klrlega a gera. Og etta eitthva, arf a vera ngilega str ager til a flk fi aftur von, og hlutir fari a fara af sta, a nju!

Kv.


Maltverjinn Joe Borg bjartsnn a sland fi srsamning skv. fordmi srsamnings er fkkst um sjvartveg Mltu!

Augljsa bendingin er a mjg mikill munur er sjvartvegi eins og hann er stundaur Mltu og sjvartvegi eins og hann er stundaur hr vi land. A auki, er grarlegur munur magni v sem afla er. annig, a mjg mikill munur er vgi maltverks sjvartvegs innan ESB .e. hverfandi vgi, og vgi sl. sjvartvegs, er hefur miki vgi.

Fyrirsgn frtt RV virist vera villandi, .s. Borg talar einungis um mguleika hagstum samningum, .e. talar ekki me neinum beinum htti um undangur.

slendingar geta fengi undangur

"Joe Borg, fyrrverandi sjvartvegsstjri Evrpusambandsins, segir a ef slendingar fri skr rk fyrir undangum fr sameiginlegri fiskveiistefnu ESB aildavirum vi sambandi geti slendingar vafalti n hagstum samningum fyrir sig...Borg segist sannfrur um a framkvmdastjrnin geri hva hn geti me slendingum til a finna lausn sem brjti ekki gegn grundvallarreglum ESB en gti hagsmuna slands."

Stareyndin er s, a svo a vi mtum Framkvmdastjrninni vi samningabori, er hn einungis milliliur milli okkar essu tiltekna tilviki og aildarrkjanna.

En, a eru aildarrkin, sem alltaf taka lokakvrun um a, hvort ea hvenr einstkum kflum af 35, sem aildarsamningurinn skiptist , verur loka. annig a a eru au sem okkar samningamenn urfa a sannfra:

  • Hfuverkurinn, er sem sagt, a sannfra aildarrkin 27 ll n undantekninga .s. neitun eins eirra dugar til a stva allt, um .s. okkar saminganefnd vill f fram fyrir okkar hnd.
  • au taka afstu t fr eigin hagsmunum sem aildarrkis, og au meta einnig, hvort veri s a gefa fordmi, sem au telja sr ekki hag a gefa.
  • San, a sjlfsgu, vera hugmyndir okkar a rmast innan nverandi reglu- og lagablka ESB. a veitir tluvert takmarka svigrm.

Fyrir utan stofnrkin 6, hafa 21 aildarrki bst vi - samtals 27 dag. Allir eir aildarsamningar skapa fordmi, sem teki er mi af.

Maltneskur sjvartvegur

Sj upplsingar fr FAO um sjvartveg Mltu:

"Over 65 percent of annual landings (about 1 000 t) originates from the tuna and dolphin fish fisheries, which contribute about 56 percent in value terms (about US$ 6 million). Trawling, bottom long-lining and swordfish longlining have similar importance in terms of both weight (710 percent of annual landings each) and value (1115 percent of annual value each). Trammel nets and other artisanal demersal gears account for about three percent of annual landings, whilst minor pelagic gears account for about four percent of the annual landings."

etta segir, a landa s einungis 1.000 tonnum rlega.

The average Maltese fishing vessel (of which there were 2 252 registered in 2004) is well under 10 m LOA, with the exception of the trawlers, which exclusively use bottom otter trawls and average 22.5 m LOA.


Ef togveiar eru einungis milli 7-10% ir a vntanlega, a r eru milli 70 og 100 tonn, en eins og sst eru etta togbtar fremur en .s. vi kllum togara.

"The social and cultural importance of the Maltese fishing industry far outweighs its negligible economic contribution, which is equivalent to about 0.1 percent of the national Gross Domestic Product (GDP)."

Megining fiskveia s menningartengt.

Til samanburar var heildarafli vi sland 1.129.621 ri 2009.

Sj: Heildarafli slandsmium

Sj einnig regluger ESB um fiskveii verndarsvi vi Mltu:

COUNCIL REGULATION (EC) No 813 /2004 of 26.4.2004

(a) fishing within the management zone shall be limited to fishing vessels smaller than
12 metres overall length using other than towed gears;

(b) the total fishing effort of those vessels, expressed in terms of the overall fishing
capacity, shall not exceed the average level observed in 2000-2001 that corresponds to
1 950 vessels with an overall engine power and tonnage of 83 000 kW and 4 035 GT
respectively.

etta er aalreglan - hn stenst reglur ESB .s. ekki er formlega um a ra takmrkun rtti srhvers egns ESB rkis a fiska arna. Samt er liti svo , a tger svo smum fleyum arna muni einungis borga sig fyrir Maltverja.

Elilega myndi ekki sambrileg regla virka fyrir okkur .s. okkar skip eru miki strri mrg hver og v klrt a slk regla myndi ekki tryggja rtt slendinga rum fremur reynd, eins og strartakmrkunin er gildir innan fiskverndar svisins umhverifs Mltu er talin virka.

egar g var vi nm Lundi, skrifai g einmitt lokaritger .s. g geri srstaka athugun undangum

Niurstaan var a varanlegar undangur (ea varanlegar srlausnir) voru og eru sjaldgfar, en r koma fyrir.

En, egar tilvik .s. varanleg undanga (srlausn) nst fram eru skou, virist ljst a vanalega er um a ra tt sem hefur mjg lti efnahagslegt vgi en sama tma telst hafa umtalsvert menningarlegt vgi.

Commission Opinion on Iceland's application for membership of the European Union

( bls. 67)

Icelandic fisheries production (harvesting and aquaculture) has averaged 1.7 million tonnes in recent years. Icelands fisheries production represents almost a third of the combined EU-27 production (4.6 million tonnes in 2006).

  • etta alls ekki vi um sl. sjvartveg, sem hefur mjg miki vgi innan heildarplu sjvartvegs ESB - eins og sst a ofan.
  • Hann er ar a auki, ekki stundaur eins og Mltu einkum smbtum er ra skammt, .s. lnur og nnur handveiarfri eru mest notu.
  • A auki, er ekki algengasta fiskveiifleyi hr, enn a grunni a sama og nota hefur veri um aldir.

Miki vgi dregur r lkum ess, a au rk virki a sl. sjvartvegur s svo verulegur a efnahagslegu vgi fyrir sambandi, a a s aildarrkjum a fullkomlega meinlausu a heimila srstakt tillit til slands sjvartvegsmlum. A auki minnka lkur v, a aildarrki meti fordmi skapa me eim htti, ltilvgt fyrir eigin hagsmuni.

a ir ekki endilega, a ekkert tillit veri teki til okkar sjvartvegs - en, mjg lklegt verur a teljast a fram fist varanleg undanga (srlausn).

San, urfa menn aeins a tta sig , a takmrkunin vi Mltu er almenn .e. 10 m. fley. .s. ekki borgar sig a veia 10 m btum nema fr Mltu, er lklegt a arir en Maltverjar stundi r veiar.

a vri v ekki hgt a tryggja rtt okkar me sambrilegri reglu, .s. skipin hr eru miki strri og v klrt a arir myndu nta sr hana.

Mia vi reynslu af aildarsamningum virast lkur langmestar, a algun veri hin hefbundna frestandi algun, .s. vegna mikilvgis okkar aulyndar fist fram lng algun .e. sennilega eitthva kringum 10 r.

Kv.


orvaldur Gylfason gersamlega rstar eim trverugleika er hann enn hafi!

orvaldur Gylfason, skrifai Frttablai ann 23. september grein, sem verur a teljast rammplitsk. En, ekki er hn hagfrileg, enda enga hagfrilega ttekt ar a finna. En ar m finna glsur og adrttanir, fullkomlega n rksemdafrslu, a flki sem greinilega ntur ekki hans velknunar, einungis fyrir a a vera annarrar skounar en hann. Svona hegun er ekki hegun frimanns, en me essum htti haga plitskir talsmenn sr v miur alltof oft.

  • .e. annig sem orvaldur Gylfason kemur fram, .e. sem talsmaur tiltekinnar plitskrar stefnu - .e. pistill hans er hreinn rurs pistill.
  • essari grein varpar hann algerlega af sr hempu frimannsins - en greinilega tlast enn til a hann njti viringar sem slkur.
  • En, eftir essar drepu hef g ekki nokkra tr a hann njti viringar nokkurs manns t fyrir rair einarra stuningsmanna aildar a ESB.
-----------------------------

orvaldur Gylfason - Krnan sem kgunartki

"Ein helztu rkin fyrir upptku evrunnar eru au, a krnan er lii lk og sr varla vireisnar von, r v sem komi er. Krnan styst n vi strng gjaldeyrishft og myndi hrynja, vri hftunum afltt. Krnan hefur fr 1939 veikzt um 99,95 prsent gagnvart dnsku krnunni. Verblgan, sem var bi orsk og fylgifiskur gengisfallsins, grf undan efnahagslfinu. Ekki hefur tekizt a kvea verblguna alveg niur, ar e hagstjrnin hefur veri veik og Selabankinn hefur ekki heldur reynzt verki snu vaxinn. annig er einnig statt um mis nnur lnd, til dmis Austur-Evrpu og Afrku. ess vegna leggja Eystrasaltslndin og nnur n aildarlnd ESB allt kapp a taka upp evruna sem fyrst."

  • essi framsetning er mjg kunnugleg. Hn er a vegna ess, a hn er dmiger framsetning rursmeistara Samfylkingar og ESB sinna.
  • orvaldur Gylfason, virist hafa lna nafn sitt og orspor.
  • essi btur, inniheldur ekki nokkra hagfrilega ttekt, sem maur tti a eiga von , a hagfriprfessor tti ekki miklum vandrum me a snara t.
  • g s ekki heldur t r essu nokkra rksemdafrslu - etta er einfaldlega r fullyringa. Slk skrif eru akkrat dmiger hj eim sem rita rursgreinar!

Hagfrileg ttekt

Skoum aeins gengissveiflur Evrunnar vs. Dollar.

http://einarbb.blog.is/users/72/einarbb/img/euroe_vs_dollar_2010.png

Skv. grfum treikningum mnum, er hmarks-sveiflan milli eirra gjaldmila 21% sustu 365 dagana.

  • .e. kvein kaldhni v, a umlii r hafa gengissveiflur Evrunnar veri mun strri en gengissveiflur krnunnar.
  • Stareyndin er s, a allir gjaldmilar sveiflast. A eiga eignir fleiri en einum gjaldmili ir a eign n .e. vermti hennar, sveiflast einnig. etta er kalla gengisvissa.
  • Gengisvissa veldur alltaf einhverjum kostnai, einna helst fyrir aila er eiga fjrmuni bundna mismunandi gjaldmilum. etta er v mest kostnaur fyrir banka og fjrmlastofnanir - fyrir utan rka einstaklinga sem eiga strar eignir bundna peningum.
  • Evran fll veri egar vandrin Grikklandi komu upp snemma vor, ttai markaurinn sig a sjlft Evruhagkerfi er vanda, vegna skuldakreppu sem nokkur aildarlnd Evrusvis eru stdd - etta leiddi til nrrar snar eirra Evruhagkerfi sem orsakai endurmat. a endurmat markaarins Evruhagkerfinu, leiddi til ess a markaurinn lkkai vermat sitt gjaldmili Evrusvisins .e. Evrunni.
  • slenska krnan verfellur oftast nr af nkvmlega smu stum, .e. vandri sem eiga upphaf sitt til vandra innan hagkerfisins, framkalla krsu sem leiir beint til verfalls krnunnar.

Gjaldmiill:

  1. Hlutverk gjaldmiils, er a a vera milliliur fyrir aila er vilja skiptast vermtum, hvort sem .e. vinna ea vara.
  2. Gjaldmiill hinn bginn, er ekki vermti sjlfu sr.
  3. Gjaldmiill er tilvsun vermti.
  4. Gjaldmiill hefur skr vergildi, en a hefur einungis gildi samhengi notkunar vikomandi gjaldmiils, v a eiga skipti vermtum.
  5. a vergildi sveiflast takt vi tni notkunar, og egar .e. .s. vi ekkjum sem hagvxt sr sta, fjlgar stugt tilvikum .s. ailar eiga skipti sn milli me vermti, og s stuga aukning notkunar sem er a sama og eftirspurn fari vaxandi eftir gjaldmilinum, hefur hrif hi skra vergildi hans .e. skiptavergildi egar honum er skipt ara gjaldmila. Veri sem sagt hkkar.
  6. San egar kreppa skellur hagkerfinu, verur skyndileg str minnkun tni skipta me vermti me notkun gjaldmiilsins, og sem er sama og a eftirspurnin innan hagkerfisins hafi snarlega minnka eftir vikomandi gjaldmili, og a framkallar algerlega sjlfvirkt strt verfall ess gjaldmiils.

San er hugavert a bera hr saman tlur yfir atvinnuleysi milli Evrpu og slands:

Hlekkur tlur Vinnumlastofnunar

1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002
3,0%4,4%4,8%5,0%4,4%3,9%2,8%1,9%1,3%1,4%2,5%
  • En, g sleppi sustu runum fyrir hrun, egar bluhagkerfi rkti hrlendis. En, tlur yfir au r eru enn lgri.
  • Kenning mn, er a ratugurinn ur en bluhagkerfis fr a gta hr, gefi mun rttari mynd af elilegu mealstandi hrlendis.
  • Atvinnuleysi er hmarki 1995 en var svokllu "dot.com" kreppa og fannst slendingum etta vera slmar tlur.
  • tflunni fyrir nean er atvinnuleysi Evrpu tmabili eftir a Evran kemur til, en a tmabil tti a gefa hva besta mynd af Evrpu, .s. skv. rri um Evruna, hn a skila miklum rangri - ekki satt?
  • Hafi huga, a kreppan hefst 2008 einnig Evrpu, svo skoi samanburinum tlurnar fr 1999 - 2007.
  • Punkturinn er s, a atvinnuleysi slandi hefur lengst af veri lti og sambrilegt vi au Evrpulnd .s. a hefur veri allra minnst.
  • Ef krnan vri mikill dragbtur hagkerfi, tti rangur okkar ekki a vera sambrilegur vi a allra besta - ekki satt?

Til samanburar tafla fr EUROSTAT: Table unemployment rates

http://einarbb.blog.is/users/72/einarbb/img/unemployment_trends_in_europe.png

  • Tafla fr EUROSTAT yfir run hagvaxtar Evrpu

  1. g bendi tlurnar fr "Datamarket"en eins og ar sst, var meal hagvxtur slandi mjg hr alveg til cirka 1980.
  2. g reikna me a u..b. hafi fiskimiin veri orin fullntt.
  3. 9. ratugurinn var s ratugur er krnan fll margtreka og verblga framan af, var mjg h. En, san jarsttar samningarnir frgu voru gerir, hefur hn veri minni.
  • Lkleg skring verblgunnar, er a almenningur var vanur fram a eim tma v, a kaupmttur launa fri hratt vaxandi.
  • Mean afli fr vaxandi miunum, var auvelt a auka tflutt vermti, annig a standa undir hrri launum.
  • En, egar miin eru orin fullntt, hgir mjg aukningu vermta sem hgt er a skja miin.
  • En, a tekur tma fyrir almenning a alaga vntingar snar um kaup og kjr hinum nju astum.
  • Svo, .s. gerist treka var a krfur um launahkkanir um har prsentu tlur, gtu ekki staist .s. vermta skpun var ekki til fyrir eim - annig a fljtlega kjlfari var gengi fellt.
  • etta gerist nokkrum sinnum, samhlia v var stug og vivarandi h verblga .s. tmi milli gengisfellinga var of stuttur til ess a hkkanir vegna lkkunar gengis nu a klra a ganga yfir ur en kom a nstu gengisfellingu.
  • San, kom a lokum a v, a ailar vinnumarkaar sttust , a innista vri v miur ekki fyrir slkum kauphkkunum, og san hefur krnan veri til muna stugari.
  • stugleikinn var sem sagt til, vegna ess a a tk tma fyrir vntingar almennings um stuga ra hkkun lfskjara a alagast breyttum hagkerfis astum, .s. hagvxtur vri minni og v aukning lfskjara hgari r fr ri.

Hva arf a gera til ess a tryggja hr lga verblgu?

  • Passa okkur a sporreisa ekki hagkerfi.
  • tflutningsatvinnuvegir okkar taka vi sr n, innflutningur minnkar - framan af hagsveiflu er alltaf afgangur af tflutnings verslun.
  • .e. strin sem vi urfum a stara , .e. hver er staa innflutnings vs. tflutnings.
  1. Svo lengi sem vi flytjum meira t en vi flytjum inn, sfnum vi vermtum.
  2. Svo lengi sem vi flytjum meir inn en vi flytjum t, sfnum vi skuldum.
  3. egar tlurnar eru jrnum .e. jafn har, er hagkerfi a skila eim hmarks afkstum, sem .e. frt um a skila - .e. t-/innflutningur og laun.
  • Hin raunverulega jafnvgis stjrnun arf v a mia vi a, a halda essum tveim strum sem nst jfnum.
  1. Ef a tekst, er verur engin str gengisfelling og ar me engin verblgu gusa.
  2. slku jafnvgi, vri verblga af vldum eftirspurnarrstings einnig lg.
  • etta snst einfaldlega um hagstjrn!
  1. En, ef hagstjrn miast vi inn-/tflutnings jfnuinn.
  2. er gripi til agera til a kla hagkerfi, ef innflutningur er a fara fram r vimiinu.
  3. Ef a fuga gerist, a tflutningsafgangur umfram tilteki mark er a skapast, er gripi til agera til a - rva hagkerfi.

etta er s afer sem g vil beita. g hef tr v a etta s vel mgulegt.

-----------------------------

orvaldur Gylfason - Krnan sem kgunartki

Helztu rkin gegn upptku evrunnar eru fyrsta lagi au, a slendingar urfi eigin mynt og sveigjanlegu gengi a halda til a draga r innlendum hagsveiflum, ar e r su frbrugnar hagsveiflum Evrpu. Srstaa slands er talin stafa einkum af sjvartvegi, tt hann standi n bak vi aeins sj prsent af landsframleislu. Staan hefur breytzt. tvegurinn skiptir efnahagslfi n minna mli en ur, ar e rum atvinnuvegum hefur vaxi fiskur um hrygg.

eir, sem heimta skora sjlfsti peningamlum, eru margir rauninni a heimta a f a halda fram a nota krnuna sem kgunartki til a geta me reglulegu millibili nota gengissig krnunnar til a flytja f fr launaflki til tvegsfyrirtkja.

Hagfrileg ttekt:

  • Talan sem orvaldur Gylfason setur fram, .e. 7% er me endemum frnleg .s. mun elilegri mynd af mikilvgi sjvartvegs fst egar skoa er tlur yfir tflutning.
  • En tflutningur er .s. allt hagkerfi lifir - v tflutningurinn er .s. borgar fyrir innflutning.
  • n tflutnings vru hr nnast ekkert til nokkurs hlutar!

Hagstofa slands - Vrutflutningur

tflutningur 2009

Sjvartvegur 42,2%

Inaarvrur 46,2%

Orkufrekur inaur 35,7%

Arar vrur 10%

*Tlur yfir orkufrekann ina eru inni tlum yfir ianaarvrur.

  • essar tlur samt sem ur, vanmeta vgi sjvartvegs.
  1. En, a minnkar vgi orkufreks inaar, a mti innflutningi kemur svipa magn af srli sem flutt er inn. Kostna vi ann innflutning arf a draga fr.
  2. San hafa eigendur eirra fyrirtkja einnig rtt til a senda hagna af starfsemi r landi, sem dregst einnig fr - egar jhagslegur arur er metinn.
  • Um a getur enginn heiarlegur maur efast, a sjvartvegur er aftur orin okkar megin undirstaa.
  • a einfaldlega ir, a vi stjrnun okkar hagkerfis, verur a taka tillit til hagsmuna aal tflutnings greinarinnar, .e. sjvartvegs.
  • Vi erum raun og veru, komin aftur til baka til ess hvernig etta var nrri uppafi 10. ratugarins, fyrir utan a meira magn er flutt t af li.
  • Sko - g er ekki nokkrum vafa um, a orvaldi Gylfa. er full kunnugt um essar tlulegu strir, annig a g get ekki anna en lykta svo, a hann hafi kosi a byrta viljandi villandi upplsingar.

Hva ir essi staa fyrir hagstjrn?

  • .e. margsanna me margtrekuum dmum, a sjvartvegur er mjg vikvmur fyrir innlendum kostnaarhkkunum - annars vegar - og - hins vegar - fyrir hkkunum gengi.
  1. Vandinn er s, a .s. etta er matvara og .e. nnar tilteki almenn matvara, sem almenningur rum lndum kaupir, eru v elilega takmrk sett hve drt er hgt a selja okkar fisk.
  2. sama tma er fiskvinnsla mannafla frek grein, annig a laun eru htt hlutfall heildar kostnaar.
  3. ofan- lag, ef gengi hkkar fst frri krnur fyrir fiskinn, sem rengir eirra efnahag hr heima, egar kemur a v a greia starfsflki laun af tekjum eirra umreiknaar krnur.
  • Reyndar innan Evru, skipta gengissveiflur af essu tagi ekki mli fyrir samkeppnishfni tflutnings, nema gagnvart tflutningi fyrir utan Evrusvi.
  • En, launahkkanir spila smu rullu og ur - og, .e. einmitt r sem hafa fortinni, oftast orsaka rf fyrir gengisfellingar - en ef launakostnaur verur hrri en eir ra vi, hafa framleiendur einungis 2 kosti, .e. a minnka starfsemi landi hrlendis ea fara rot.
  • Hrlendis, lendir vinnslan vanalega vanda cirka eim sta krvunni egar innflutningur verur meiri en tflutningur - sem sagt, seinni hluti hagsveiflu. etta getur ekki gengi nema tmabundi, .e. .s. allt hr stendur brauftum vinnslunnar, er kreppa hjkvmileg eftir a hagkerfi fer yfir ennan mipunkt.
  • Spurningin er hvernig getum vi ri fram r essu innan Evru?
  1. Rkisstjrn getur strt skttum.
  2. Rkisstjrn getur dregi r tgjldum.
  3. Rkisstjrn getur einungis beitt aila vinnumarkaar fortlum.
  4. Arir stra gengi.
  5. Arir stra vxtum.

Rkisstjrnin hefur v stjrntki 1 og 2, til umra - vi a hlutverk a stra hagkerfinu gegnum brimskafla er geta skolli.

a fer san eftir v, hve vel gengur a lta hagkerfi fylgja smu hagsveiflu og gengur og gerist innan mi Evrpu, hvort vextir og gengi, passa vi a stand er rkir innan okkar hagkerfis.

etta er svipa og a vera me ara hnd bundna fyrir aftan bak - .e. me frri stritkjum a vopni, a n betri rangri hagstjrn, en fram a essu hefur nokkru sinni tekist slandssgunni.

Er eitthva a essu rkfrilega?

  • etta er langt - langt fr, a vera auveld stjrnun.
  • vert mti tti a vera augljst a me frri stritki a vopni, verur stjrnun erfiari - alls ekki auveldari.
  • a hve mrg melimarki Evrusvisins lentu vandrum, er fullkomin snnun ess, a essi stjrnun er ekki einungis erfi - hn er mjg, mjg erfi.

Eurozone Labor Costs - snir a me v a halda aftur af launahkkunum ni skaland samkeppnisforskoti innan Evusvisins, ll hin melimarkin.

etta leiddi til ess, a nnast ll aildarrki Evusvis, voru me viskiptahalla vi skaland.

http://einarbb.blog.is/users/72/einarbb/img/eurozone_labor_costs.jpg

Real Exchange Rates Compared to Germany: arna sst skrum stfum, a umlinum ratug var miki meiri verblga Grikklandi, Portgal, rlandi og Spni - en skalandi.

Eins og sst arna einnig, hfst verhjnun rlandi 2008.

Skv. mynd essari, eru ver enn a hkka hinum lndunum ri 2009.

http://einarbb.blog.is/users/72/einarbb/img/competitiveness_eurozone.gif

  • a er algerlega skauta yfir a af Evrusinnum hve rosalega erfi samkeppnin er innan Evrusvisins.
  • umlinum ratug hldu jverjar launahkkunum hj sr algerlega niri. reynd lkkuu laun skalandi samanbori vi ll hin melimarki Evrusvis.
  • etta er sama og a jverjar hafi lkka hj sr gengi - .e. skilar smu tkomu.
  • Sko - munum hve rosalega vikvmur okkar helsti tflutnings atvinnuvegur er fyrir launahkkunum.
  • a a jverjar kom veg fyrir launahkkanir allan umliinn ratug, .s. sama tma hkkuu laun llum hinum lndunum, urur skar vrur samkeppnishfari verum vi vrur hinna landanna, og ef v er btt ofan orstr skra vara, skapaist mikil aukning eftirspurnar eftir skum vrum hinum Evrulndunum - svo miki a lilega 40% tflutnings jverja fr til Evrpu.
  1. Vandinn vi etta var a .s. flest lndin, lentu viskiptahalla vi skaland, sfnuu au r fr ri viskiptaskuldum vi skaland.
  2. Eins og sst af grafinu a ofan, var etta misalvarlegt eftir lndum, en au a ofan er lentu fyrir rest verstu skuldakreppunni, eru akkrat au lnd ess viskiptahalli vi skaland ni hsta hlutfallinu af eigin landsframleislu.
  3. eirra skuldir eru a verulegu leiti skuldir vi ska banka, er lnuu fyrir essum viskiptum me skar vrur.

lyktun:

  • Til a forast a vesen a lenda viskiptahalla vi skaland, hefum vi sem melimir Evrusvis urf a fylgja lnu jverja launamlum.
  • .e. allar hkkanir launa hefu urft a vera frystar ann sama ratug.
  • jverjar tla sr a halda fram essari launastefnu sinni skv. frttum fr v r.
  • eir eru a keppa vi Kna og Asu - .s. laun eru lgri.
  • Hve margir tra v, a vi myndum geta hndla a keyra skv. launastefnu jverja?
  • En .e. algert must ef Evruaild a ganga upp!

rurinn er a etta upptaka Evru s svo gur hlutur fyrir almenning.

En innan Evru erum vi rbeinni samkeppni kostnaarlega vi hagkerfi skalands.

v liggur str hundur grafinn - svo lengi sem sk yfirvld og atvinnurekendur, vihalda sinni stefnu .s. launahkkanir eru frystar.

Flest bendir til a ekkert lt s eirri stefnu ar .s. fkus skra atvinnurekenda og skra stjrnvalda, er samkeppni vi hagkerfi utan Evrpu.

-----------------------------

orvaldur Gylfason - Krnan sem kgunartki

Evran veitir enga allsherjartryggingu fyrir ltilli verblgu. Til dmis bjuggu Evrulndin Grikkland og rland vi nokkru meiri verblgu 1999-2008 en Sviss og Svj utan evrusvisins. Eigi a sur eru rkin a baki evrunnar bsna sterk. Lnd, sem leggja eigin mynt til hliar, afsala sr me vitund og vilja rttinum til a fella gengi me gamla laginu og hleypa verblgu annig skri. au kjsa heldur a binda hendur snar til a knja um agari hagstjrn og agari samninga um kaup og kjr. Verblga sr msar uppsprettur arar en gengisfall, svo a evran ein leysir ekki allan vanda. En hn hjlpar.

etta er a eina sem orvaldur Gylfason segir um hugsanlegan vanda vi a a ganga inn Evrusamstarfi.

Tiltekin lnd lentu vandrum - sum Evrulndin voru me hrri verblgu en t.d. Sviss og Svj; en hann skoar me engum htti orsakatti eirra vandra.

.s. orvaldur Gylfason er prfessor hagfri, neita g a tra v, a hann skilji ekki rksemdafrslu sem g hef hrna sett fram ea a honum s hn kunnug.

Samt ks hann algerlega a skauta framhj mlinu - en einmitt s vandi, a halda innlendum kostnaarhkkunum niri; hefur veri hrna klassskur hagstjrnarvandi.

Og hva kemur stainn, ef missir innlendar kostnaarhkkanir r bndum? Svo landi upplifir uppgang og san kreppu, eins og oft hefur gerst.

( Ireland: 2010 Article IV ConsultationStaff Report ) "The recent decline in unit labor costs from their high levels will need to be sustained to close the competitiveness gap and make a material difference to growth prospects." - "The annual pace of price decline was 2 percent in April," - "Staff projects that Irish prices will continue to fall in the next two years."

"By staffs estimates, the potential growth rate will rise gradually (from current rate of about 1%) to about 2 percent by 2015 as the internal imbalancesarising from rapid credit growth, overvalued property prices, and high price and wage levelsare corrected."

  • Skv. myndinni "Real Exchange Rates Compared to Germany" hfst verhjnun rlandi 2008 og AGS reiknar me verhjnun 2 r til vibtar skv. skrslu AGS um rland fr jl 2010.
  • 4 r verhjnun. Til a n til baka samkeppnishfni eirri sem rland glatai, egar rar misstu innlenda verblgu r bndum umlinum ratug - sbr. "Real Exchange Rates Compared to Germany".
  • Skv. AGS er atvinnuleysi rlandi 17%.
  • rar eins og sland sama tma, gengu gegnum bluhagkerfi. .e. einmitt .s. gerir stu ra hugavera, v staa rlands og slands felur sr samanbur algun hagkerfa sem hafa falli eftir a bla sprakk me ltum, eftir v hvort au hafa eigin gjaldmiil ea starfa me annan gjaldmiil en eigin.
  • Reyndar er strfurulegt a hagfriprfessorinn, skuli ekki hafa skrifa langa og tarlega ttekt rlandi samanburi vi sland, me ennan samanbur huga.
  • a a hann ks a leia slkann samanbur hj sr, - vekur spurningar!
  • Hann talar um rf fyrir agari samninga um kaup og kjr - getum vi lifa vi engar launahkkanir?

Niurstaa

orvaldur Gylfason, virist mr hafa kosi a lta svo , a viring hans sem hagfrings s til slu.

g get ekki s anna, a s grein er g vitna til, eftir orvald Gylfason, fullkomlega eyileggi hans viringarstu sem hagfrings.

Hann setur ekki einungis niur, han fr er viringarstaa hans a mnu mati nt - og g hef ekki tr a han fr, viri nokkur maur hans skoanir hagfrimlum, nema sannfrir ESB og Evrusinnar.

orvaldur Gylfason er binn a marka sr bs - hann er orinn einn talsmanna og einn af rursmeisturum Evru og ESB sinna.

Kv.


Eins og kom fram gr strivextir Selabanka 6,25% sta 7%. hinn bginn, er alger arfi a hafa strivexti yfir 0%

g fullyri etta, .e. a strivextir yfir 0% s arfi. essi fullyring kemur ef til vill msum spanskt fyrir sjnir, .s. venja er a halda strivxtum vi hrri en verblgan mlist.

hinn bginn, er vandi umrunnar um verblgu hr landi, a fjlmargir tta sig ekki , a .s. verblga hrlendis sr fleira en eina tegund af orsakasamhengi, er a ekki endilega svo a sama meali eigi vi alltaf burts fr v hvaa tegund af verblgu er veri a glma vi!

  • Punkturinn er s, a egar tekin er kvrun um beitingu meala gegn verblgu, a gera a t fr skoun v, hvaa orsakattir eru akkrat a knja verblgu .s. mismunandi vibrg eiga vi eftir v, hverskonar orsakasamhengi er bakvi verblgu sem ert a glma vi!

Yfirlsing peningastefnunefndar Selabanka slands: 22. september 2010

"Tlf mnaa verblga var 4,5% gst, ea 3,8% ef hrif hrri neysluskatta eru frtalin. Slaki jarbskapnum og gengishkkun krnunnar a sem af er ri styja vi framhaldandi hjnun verblgu...Enn er gert r fyrir a efnahagsbati hefjist seinni hluta rsins. Verblguhorfur eru einnig svipaar og r voru gst. Gert er r fyrir a verblga n hrifa neysluskatta veri vi markmi bankans lok rs og a hn veri komin nokku niur fyrir a snemma nsta ri. Verblguvntingar hafa einnig lkka a undanfrnu."

  • Ef vi segjum a verblga s: 4,5%
  • Strivextir eru: 6,25%
  • eru raunstrivextir: 1,75%


etta mun Selabankinn tlka me eim htti, a ahald vaxtanna s 1,75%.

Margir munu ekki sj neitt athugavert vi etta - enda ekki vanir a velta fyrir sr verblgu vs. verblgu!

  • g segi aftur mti, a ahald vaxtanna s vert mti 6,25% en ekki 1,75%.
  • A me v a meta ahald vaxtanna 1,75% en ekki .s. .e. reynd .e. 6,25% vanmeti Selabankinn hamlandi hrif strivaxta sinna getu hagkerfisins til hagvaxtar.
  • etta ir a mnu mati, a Selabankinn ofmetur lklega efnahagslega framvindu slands, mia vi vaxtastefnu Selabankans.

Af hverju segi g etta?

  1. Verblgan sem vi bum vi, er ekki komin til fyrir tilverkna spennu sem skapast innan hagkerfisins, sem einkum sgulega s er formi ofenslu, .e. hkkana hrinu af vldum stjrnlausra innlendra kostnaarhkkana sem reknar sgulega s eru oft af launahkkunum.
  2. Vextir virka grarlega vel llu a jafnai verblgu sem hefur slkt orsakasamhengi, .s. hrri vextir gera ln drari sem fkkar tlnum, hkka vaxtagjld eirra sem skulda svo eir minnka vi sig neyslu og skera niur kostna. Me rum orum, draga f t r hagkerfinu.
etta er .s. g tti vi egar g benti , a osakasamhengi verblgu s lykilatrii v a kvara, hvaa vibrg eru hin rttu!

  • Slaki er hagkerfinu segir Selabankinn.
  • Samdrttur er enn rkjandi, segir Selabankinn.
etta klrlega tilokar eftirspurnarenslu sem samhengi nverandi verblgu.

  • Auvita vita allir hvernig hn var til, .e. vi stra gengisfalli um ri.
  1. Verblgan nverandi er sem sagt einungis eftirhreytur gengishrapsins.
  2. Hn er a deyja algerlega af sjlfu sr. En, .s. orskin er gengishrap ir gengisstugleiki a hn hverfur - meira arf ekki til, en gengisstugleika til ess a framkalla tkomu.
  3. Vextir hafa einungis hrif slka verblgu ef eir stula a gengisstugleika.

En taki eftir, a gengi hefur styrkst nokku essu ri - en sama tma hafa vextir veri a lkka.

g held v vert mti fram - a vaxtalkkunin hafi veri a hjlpa genginu og a auki, a lofor a s lkkun muni halda fram.

Af hverju er a svo?

Hir vextir bla hagkerfi - .s. vaxtagjld eru hrri en ella .e. kostnaurinn vi ln. sama tm eru ln einnig drari en ella.

Hkkandi vextir skapa v vntingar um minnkun framtar umsvifa hagkerfisins.

Lgir vextir hvetja hagkerfi - .s vaxtagjld eru lgri en ella, .e. kostnaur vi ln. sama tma verur lntaka drari.

Lkkandi vextir skapa v vntingar um aukningu framtar umsvifa hagkerfisins.

Ef hir vextir draga f t r hagkerfinu - auka lgir vextir fjrstreymi innan ess.

  • .e. einmitt etta aukna fjrstreymi sem hkkar gengi .s. a eykur eftirspurn eftir krnum.
  • Ef frambo krnum er ekki auki mti, hkkar s aukna eftirspurn veri krnunni .e. gengi.

Flknara er etta ekki.

Auvita samhlia hjlpar jkvur vruskipta jfnuur einnig genginu. En s var einnig til staar sasta ri, en gengishkkun hfst essu ri en ekki v sasta. Vextir eru hinn bginn umtalsvert lgri r en fyrra.

Ef eir vru lkkair enn frekar myndi gengi styrkjast enn meir. hinn bginn, vil g ekki frekari gengisstyrkingu og myndi hvetja Selabankann til a prenta peninga mti til a halda genginu stugu.

En, hkkun gengis myndi draga r hagnai okkar af viskiptum og auka innflutning - en vegna hrra gjaldeyrisskulda urfum vi eins miklum hagnai af utanrkisviskiptum og vi getum mgulega framkalla.

genginu vri haldi stugu me slkum inngripum, styrkir lkkun vaxta eins og g legg til, - til muna getu hagkerfisins til hagvaxtar. v urfum vi einnig a halda.

sama tma, sknar hagur skuldugs almennings vegna lkkunar vaxtagjaldakostnaar. Batnandi hagur hagkerfisins, san tti einnig a skila eim batnandi hag ar ofan !

Kv.


Er sannleiksferli lausnin?

Atburir undanfarinna daga, sna og sanna a innlend stjrnml, ra ekki vi a a afgreia eftirfarandi spurningar um sekt/sakleysi plitkusa er tengdust hruninu; .e.: Hvort a kra ea ekki? Hverja a kra ea ekki?

g held a flestir slendingar su sammla v, a umran Alingi um au ml, s orin a menguum skrpaleik.

a hafa veri msir toppar - Ptur Blndal var sterkur inni sem leiksmiur frnleikans, er hann hlt v fram a Geir H. Haarde og rni Mathiesen, hefu axla byrg hruninu me v a hverfa af vettvangi stjrnmlanna.

En, g ver a segja, hafandi huga a ekki httu eir sjlfviljugir n hafa eir virst sakbitnir fram a essu - a g sel ekki mna fyrirgefningu svo drt.

Rifrildi rifrildi ofan

Flest bendir til a mli s fari a snast yfir hreinar og mengaar partisan kritur, .s. fylgismenn Samfylkingar og Sjlfstisflokks, standa tt me snu flki, sem saka er fyrir vanrkslu starfi.

etta vri ekki vandi, ef bak vi essar 2. meginfylkingar vri ekki strt hlutfall jarinnar.

Ekki er miki gagn , a lsa restina af jinni ffl - og rast fram; .s. skapast htta run yfir borgaraleg tk gtum ti.

En Samfar og Sjallar, eru ngilega margir til a ef eir standa tt me snum, er borgarastyrrjld raunverulegur mguleiki, ef arir taka sig til og mta me stlinn stinn.

En, essar deilur geta haldi fram a vinda upp sig lengi enn - og engin lei er a segja fyrirfram, hve langt a getur gengi.

Ngu margar jir ti heimi, hafa lent v a sjlft samflagi brotnai upp og ngranni fr a berja ngranna, frndi frnda o.s.frv.

Plan B: "Truth Commission" - Sannleiksferli!

etta er afer sem nokkur fj. ja hefur fari, sj: Truth and reconciliation commission

Sj einnig: Truth and reconciliation commission of South Africa

Ekki sst: Truth and Reconciliation Commission of South Africa Report

Skrslan er vistu vef S-Afr. stjv. og virist sjlf aalskrslan um niurst. sannleiksferlisins er ar fr fram - fyrir hugsama er nenna a verja nokkrum dgum, jafnvel vikum lestur :)

  • Grunni til virist etta sett upp me sama htti og dmstll.
  • Sannleiks nefndinni, er me srlgum veitt sama staa og vld, og hn vri dmstll.
  • Hn dmir ekki n krir hn nokkurn.
  • Venja er a flk sem telur sig hafa ori fyrir skaa vegna eirra glpa sem nefndin er a rannsaka, fi a koma fram fyrir nefndina og segja fr / tskra sn sjnarmi.
  • Nefndin, fr skv. lgum sem hn starfar eftir, rtt til a veita einstaklingum sem eru sakair um a vera gerendur uppgjf saka, gegn v a eir komi fram fyrir nefndina, veiti r upplsingar er eir ba yfir.
  • S uppgjf saka, er h v a eir gefi allt upp og .e. nefndin sem kveur, hvort eir hafi stai vi au skilyri sem eir samykktu - svo uppgjf saka list gildi fyrir lgum.
  • En, reikna m me, egar ekkt andlit koma fram, a msir dragi sig fram r skmaskotum me erfiar spurningar, og .e. nefndin og starfsmenn hennar sem skoa/meta r upplsingar, og gagnsvr ess sem stendur frammi fyrir henni.

urfum vi essu a halda?

Sannarlega hafa r arar jir er beitt hafa slku sannleiksferli, vanalega gengi gegnum umtalsvert meira dramatska atburars en vi hfum fram a essu.

hinn bginn, verur ekki mti mlt a ml tengd hruninu - .e. eirra sem sakair eru fyrir a hafa stai sig lla annig a meiri skai hlaust af en sta var til sbr. sakanir gegn rherrum ingvallastjrnarinnar - annars vegar - og - hins vegar - ml eirra sem sakair eru um a hafa leist r lingi r orsakatta er leiddi til hrunsin; kljfa jina herar niur.

Slkt stand er httulegt, .s. slkar deilur geta haldi fram a stigmagnast og engin lei - eins og g sagi - er a vita fyrirfram, hve langt slk stigmgnun getur fari.

Mn skoun sem horfandi af essu og slendingur fertugu, er a engin lei s til a innlend plitk geti fundi essu sttanlega lausn.

Mr finnst einnig hsta mta lklegt, a hinga veri a f okkur til astoar einstaklinga erlendis fr, er ekkingu hafa sannleiksferlum - ekki sst er unni hafa vi slk.

En, .s. allar megin plitskar hreyfingar landsmanna gegnum rin eru djpt innviklaar og stuningsmenn eirra eru svo str hluti almennings, verur mjg erfitt a finna hrlendis nokkurn ann, sem talist getur ngilega hlutlaus svo a meginfylkingar geti stt sig vi eirra niurstu!

Svo, g held a a s klrt a ekki einu sinni s a svo, a sl. plit. ri ekki vi mli, heldur a auki a, a slkt hi sama eigi vi sjlfa jina - asto ekktra einstaklinga a utan muni vera a koma til!

Kv.


ntti Ingibjrg Slrn og samrherrar Samf ingvallastjrninni, mguleika slands inngngu ESB?

Vangaveltur er koma upp, egar farinn vegur er hugaur. En, essa dagana er skrafa og skeggrtt hvort kra eigi hana og 3. ara samrherra r eirri rkisstj. En, mia vi umrur Alingi gr 20. sept. virast lkur ess, a krur veri t gefnar fara verrandi.

En, hann Marn G. Njlsson kom me lista yfir hva ingvallastjrnin hefi geta gert betur:

Hva gtu Geir H. Haarde, rni M. Mathiesen, Bjrgvin G. Sigursson og Ingibjrg Slrn Gsladttir gert?

1. Tala af hreinskilni og annig vara almenning vi yfirvofandi hruni.
2. Stutt vi Fjrmlaeftirliti svo a hefi geta veitt fjrmlafyrirtkjunum ahald
3. Fengi alvru efnahagsrgjafa strax eftir a stjrnin var stofnu
4. Hlusta avaranir aila utan landsteinanna
5. Setja lg til a halda aftur af vexti fjrmlafyrirtkja
6. Banna Landsbankanum a opna Icesave Hollandi
7. Htta a draga lappirnar llu sem skipti mli
8. Fara ger vibragstlana til a bjarga v sem bjarga var stainn fyrir a fara sluherfer fyrir fjrmlafyrirtkin.
9. Taka alvarlega avaranir sem eim barst.

essi listi s langt fr umdeilanlegur einstkum atrium, held g a tvennt standi upp r - hva a varar sem rkistj. Geira og Sollu hefi geta gert betur:

  • Icesave Hollandi - opna ma 2008.
  • Bretar su hvert stefndi mnuum fyrir hrun, og vildu f Icesave frt undir bresk umr.
  1. En, stjrnendum Landsbanka, tkst a hindra ager - en Bretar voru til etta alveg fram undir a sasta, vikur fyrir hrun.
  2. Aalvandinn, var a Bretar tluust til a etta vri frt undir Heritage bankann, er var eigu Landsb. en krfu Breta flst a mjg veruleg eiginfjrinnspting myndi fylgja, sem Landsbankinn eim tma sennilega hafi ekki f til, annig a til inngripa rkisstj. hefi urft a koma.
  3. Sennilega hefi etta samt, veri til miklu muna minna fjrhagslega skavnlegt fyrir rkissj sl. en Icesave deilan hefur san veri.
  4. En, alls ekki er sennilegt, a t.d. harkalegum agerum Breta egar hruni var a eiga sr sta, hefi veri fora, egar Kaupings Banki var tekinn niur. Hann hefi lifa e-h lengur a.m.k. .s. hann var nbinn a f fjrinnsptingu fr sameiginlega fr yfirvldum Danm., Noregi og sl.
  5. Sast en ekki sst, a eirri harkalegu millirkjadeilu, er vi eigum vi Holland og Bretland, hefi veri fora.

  • g tek fram a g er enginn srstakur hugamaur um ESB aild slands, vert mti.
  • En mr finnst blasa vi, a horfur slands aildarmlum, hefu veri til mikilla muna vnlegri, ef essi vonda deila, samt v tjni sem hn hefur valdi sl. efnahag, hefi aldrei tt sr sta!

Hvert er standi eins og a er - kalt mat?

  • g get ekki s a sland s frt um a borga af Icesave - j g veit a hfustll sennilega borgast a miklu leiti upp ea jafnvel alveg - en meginkostnaurinn hefur alltaf veri vaxtakostnaur. S v miur tel g a veri mun hrri, en eir 300 milljarar er hann var upphaflega reiknaur sem og r tlur kynntar af Steingrmi J. sumari 2009. ar koma til a tafir v a sala eigna r rotabi fari fram, mia vi upphaflegar tlanir, hgja niurgreislu skuldar (ltum vera deilur um hvort vi skuldum etta ea ekki en .e. sannarlega skoun Breta og Hollendinga) annig a reiknair vextir vera af hrri upphum en gert var r fyrir - annars vegar - og - hins vegar - a vextir reiknast yfir lengra tmabil, en upphaflega var haft sem vimi.
  • sland er ekki frt a borga, vegna ess a a verur ekki frt a borga r skuldir, sem egar hvla slandi .e. samykktar og viurkenndar skuldir, er ekki tengjast Icesave. annig, a n tillits til Icesave, stefnir sland a v er virist fullkomlega hjkvmilega greislurot. Ln fr AGS fresta v um nokkurn tma, ef til vill t 2013 jafnvel fram mitt ea jafnvel t 2014 - en a mun krefjast sparnaar gjaldeyri .e. innflutningshafta af einhverju tagi.
  1. stan er a lverin eru ekki a koma - en 2 risalver anna Reykjanesi og hitt vi Hsvk cirka svipa strt og Reyarl, samt stkkun Straumsvkur; ttu sameiginlega a dla hinga inn ngilegu fjrmagni, svo a rkissjur slands hefi tekjur til a standa undir eim skuldum sem honum hvla samt AGS lnum.
  2. En essi lyktun er fremur augljs hafandi huga, a jl fkk OR neitun um ln fr runarbanka Evrpu, til a fjrmagna Barhlsvirkjun. Rkisstj. lt samt sem ur tbo fara fram - en engar framkvmdir geta hafist, n lnsfjrmgnunar. Rkissjur getur ekki lagt sjlfur til f.
  3. runarbanki Evrpu, er einmitt stofnun sem veitir ln sem bankar eru tregir til, en eins og nafni bendir til - einkum til landa er urfa frekari efnahagslega framrun. Augljslega var leita til bankans, vegna ess a neitun hafi fengist alls staar annars staar fr.
  4. .s. Barhlsvirkjun er til miklu muna minna httusamt verkefni en hin verkefnin - .e. mun smrri snium og drari til mikilla muna - sama tma og hn a veita orku til stkkunar lvers sem egar er starfandi .e. Straumsvkur lvers; annig a a blasir vi a httan vi etta tiltekna ln er minnst og ekki einungis minnst, heldur langminnst.
  5. etta segir mr, a til mikilla muna httusamari og a auki til mikilla muna strri - ln, til hinna mikilla muna strri og drari verkefna; su ar af leiandi hverfandi lkleg til a berast okkur hendur.


Niurstaa

Icesave deilan dregst langinn, .s. engin lei verur a sna fram greisluhfni landsins. Bretar og Hollendingar halda fram a vera sttir, og .s. a virur vi ESB um aild skiptast 35 svokallaa kafla hver um sig, er reynd sjlfstur samningur sem arf hver um sig sitt samykki allra aildarrkja - en ekki stafestingu fyrr en sasti kaflinn hefur veri klraur; er eim lfa lagi, a tefja aildarvirur eins lengi og eim snist. Hglega framyfir lok kjrtmabilsins.

annig snist mr, a sanngjrn tlkun s a me v a klra svo gersamlega rkisstj. me Sjlfstisflokknum, t ingvallastjrnarinnar - hafi Samfylkingin reynd glutra niur stra draumnum, .e. aild slands a ESB.

En, ef einhverjir hafa efasemdir um a essi greining s rtt, einfaldlega velti fyrir ykkur ef Icesave deilan hefi aldrei ori, hve miki - miki auveldari samningaml myndu hafa veri og a auki vihorf jarinnar til ESB aildar allt - allt nnur.

Kv.


Blan mikla! Ein samfelld fasteigna- og fjrfestingabla myndaist vesturlndum umlinum ratug! sland tk tt essu vintri!

a var hugavert a hlust Cris Martenson Silfri Egils. .s. hann segir er g a mrgu leiti sammla.

Stareyndin er s, a umlinum ratug var til vesturlndum ein sameiginleg fasteigna- og fjrfestingabla. En, hn kom einnig fram neyslumunstri og reynd voru lfskjr almennings vexturlndum flsu - ekki endilega viljandi - umlinum ratug.

  • .e. vi vrum ll a lifa um efni fram.
  • En, einfalt dmi segir a ef eyir meira en vinnur r inn, safnar r upp hala af vandrum, er sar mun koma r koll.

Sennilega eru skuldadagar a koma. En, flest bendir til a nstu r veri r mjg samankreppts hagvaxtar bi Evrpu og Bandar. - .e. "best case scenario".

En, einnig getur fari verri veg, .e. a ntt hrun orsakist og lndin beggja vegna skkvi ara og enn dpri kreppu.

Httan v er sannarlega mjg - mjg svo til staar, v enn eru r stur er keyru hlutina rot fyrsta lagi enn til staar, og undirliggjandi verttir via hafa margir hverjir ekki enn alagast niur vi a v marki sem bast m vi a su raunverulega sjlfbrt mia vi astur.

r hinna ofsalgu vaxta

Mn skoun er a nverandi vanda s a rekja aftur til dot.com blunnar 10. ratugnum, en san hafa peningar samfellt veri mjg drir .e. strivextir samfellt mjg lgir Bandar. og var.

egar vextir eru mjg lgir ea jafnvel nll, vera ln mjg dr sem hvetur til skuldsetningar vert yfir atvinnulfi en einnig hj almenningi.

etta hvetur einnig speklanta .s. httan af lntku til httu fjrfestinga snist ltil ea minni en ella.

Me mjg lgum vxtum, snast ln alaandi lei til a last lfsins gi sem laun n duga ekki fyrir - s freysting var fjlmrgum neytendanum ofvia og miki af umframneyslu fr fram lndum Vesturheims, gegn vaxandi skuldum sem 10. ratugnum virtist neitendum ekki varasamt .s. vegna lgra vaxta voru afborganir ekki nema lti hlutfall tekna.

sama tma, skapai umframneysla aukinn rifna fyrirtkja er framleia neysluvarning, au borguu g laun, a geru einnig bankar sem rifust eins og aldrei fyrr .e. tlnasprenging keyri grarlega hraa stkkun eirra og eir borguu einnig h laun.

Almenn hkkun launa tti sr sta, er kni bluna enn hrri skala .s. almenningur gat keypt sr enn meira og treysti sr til a standa undir enn meiri lnum, sem bls bankakerfi enn - enn meir t, og einnig fyrirtkin framleislu neysluvarningi.

En, ekki bara bankar og framleiendur neysluvarnings nutu gs, heldur einnig eir er byggu hsni en .s. ln voru dr og laun fru hkkandi - allt heildina liti t krt - dru lnin ddu a flk gat keypt sr drari hsni en ur og margir er ella hefu ekki haft efni hsni yfirleitt fjrfestu b. annig a jafnhlia - sameiginlegu bankablunni - neyslublunni; skapaist einnig sameiginleg hsnisbla.

annig var grarleg aukning eftirspurnar eftir hsni, sem hkkai alls staar veri langt umfram .s. ur hafi tkast, og bankar lnuu mia vi au uppsprengdu ver - og .e. einmmitt strsti vandi bankakerfanna, og vast hvar eru ver enn ekki neinst staar nrri v a vera fallin niur ann verstandard er til staar var fyrir blu.

Fasteignablurnar voru misktar - sbr. sland, Spn, rland, Bandar. og sennilega einnig Bretland.

  • llum essum lndum, meira en 2-faldaist ver hsni.
  • llum eim lndum, ver hafi n lkka nokku, eru au enn mun hrri en au ttu a vera, ef mia var vi verrun ratuganna undan.
  • etta segir mannamli, a enn su til staar miki meira magn slmra lna innan bankakerfa landanna, en fram a essu hefur veri viurkennt, .s. hagsmunailum virist vera takast a.m.k. enn um sinn, a vihalda verum, sem erfitt er a sj a geti staist. annig, er eiginfjrhlutfall bankanna bkum meira, en .e. sennilega reynd.
  • .s. g er a segja, er a sennilega er str hluti starfandi banka vexturlndum raungjaldrota, en eir samt stjv. hafa hagsmuni af v, a leika ann ykjustu leik, a ml su lagi.

Gunnr 19.9 2010 05:57 - (teki r athugasemd Gunnr) sj:

Vilja rannsaka enslu balnasjs ri 2004. Framsknar- rherrar mti

Fara inn jskr:
http://www3.fmr.is/Markadurinn/Visitala-ibudaverds
Geri eftirfrandi:
Hlai inn Excel skrnni um vsitala barvers hfuborgarsvinu fr 1994
Horfi gluggann ver srbli. a kemur fra eftirfarandi
Ver janar 1994 100% fram mitt r 1999 j 5 r.
janar 1999 109%
janar 2000 128%
janar 2001 150%
janar 2002 156%
janar 2003 159%
janar 2004 181%
janar 2005 244%
janar 2006 304%
janar 2007 345%
janar 2008 398%
janar 2009 377%
janar 2010 334%
... gst 2010 328%

Til samanburar Bandarkjunum:

Median and Average Sales Prices of New Homes Sold in United States 1963-2008

YearMedianAverag
1990$122,900$149,800
1991$120,000$147,200
1992$121,500$144,100
1993$126,500$147,700
1994$130,000$154,500
1995$133,900$158,700
1996$140,000$166,400
1997$146,000$176,200
1998$152,500$181,900
1999$161,000$195,600
2000$169,000$207,000
2001$175,200$213,200
2002$187,600$228,700
2003$195,000$246,300
2004$221,000$274,500
2005$240,900$297,000
2006$246,500$305,900
2007$247,900$313,600
2008$232,100$292,600

Best a taka fram, a ekki er verblga frdregin til a framkalla raunverhkkun. En, verblga umliins ratugar var lg svo a verblgan spilar tiltlulega litla rullu.

Ekki m heldur gleyma speklntum, sem hagnttu sr dr ln til a speklera fjrmlalegum eignum va um heim, etta sum vi m.a. svoklluu "carry trade" er var krnunni.

Margir - fjlmargir, tku ln til fjrfestinga og grarlegt lausafjrmagn skapaist vegna hagnaar sem til var mean ver hkkuu alls staar a v er virtist annig a a var oftast nr gri af fjrfestingu, annig a mjg hr aukning var v frjlsa fjrmagni sem flddi anga sem a augnablik virtist nokkur pens hlut vera meira a f.

Ailar fru a hfa til essa flandi fjrmagns, me v a bja vaxtakjr miu til ess eins a f eitthva af essu skammtmafjrmagni til sn sbr. hr sala krnubrfa. Fyrirtki geru etta hi sama, .e. argreislur fru fram vaxandi mli burts fr raunverulegum hag fyrirtkjanna .s. fjrmagni flddi til eirra er greiddu mesta arinn.

En, etta flandi fjrmagn, var alltaf a leita a skammtmagra, svo a fr um lei og ver lkkai. a me rum orum, hvatti til margvslegrar elilegrar hegunar - eins og ess, a ver hluta strist eingngu af greiddum ari ekki forsendum rekstrar. Sama tti vi gjaldmila, a um tma virtist sem a einungis vextir eirra sem er sambrilegt vi greiddan ar fyrir hluti, eir einir stru verum em.

En, a var etta flandi fjrmagn, sem var til eftir dot.com bluna, sem orsakai etta elilega stand.

etta fjrmagn er enn til staar heimshagkerfinu, en hefur skroppi umtalsvert saman og hrif ess a sama skapi minnka.

Ef bankakerfin hrynja ea skreppa verulega saman, mun a hverfa og hi elilega stand koma til baka .e. a ver hluta miist vi rekstrarforsendur - annars vegar - og - hins vegar - a sama eigi vi ver gjaldmila .e. au fari eftir rekstrarlegum forsendum hagkerfanna.

Mistkin liggja vibrgum vi dot.com blunni!

a sem hefi tt a gera, var a heimila smilega djpa kreppu 10. ratugnum.

ar liggja mistkin, sem leiddu til vandranna dag.

Hluti vandans er einnig s, a fjlmargir hafa n grarlegu rkidmi t r essu, en ef undi er ofan af blunni alla lei, er erfitt a sj anna en a str hluti bankakerfa bi Evrpu og Bandar. - sland engin undantekning, su jafnvel gjaldrota - og ttu eignir eirra ofsarku einst. sem eiga grarlegar peningalegar eignir einnig a hverfa ea minnka mjg miki umfangi.

  • Skuldir og eignir haldast hendur, svo ef eignir vera verlitlar vera skuldir einnig a verfalla.
  • Hinir rku og hinir ofsarku, grunar mig, skynja etta margir hverjir sem er sta ess - tel g - a verlag naglfstum vermtum eins og hsum, hefur ekki falli eins hratt og tla hefi mtt, vegna strfellds samdrttar byggingum og eftirspurn.
  • A auki hefur gullver vst ekki veri nokkru sinni hrra. A auki, hafa ver mrkuum fyrir jarefni og arar vrur yfir hnd festandi efni, einnig veri h og hkkandi r. Sem bendir til a ofsarkir, su a leitast vi a finna einhver vermti sem eir geti haldi , ef a versta gerist.
  • San hefur vermunur rkisskuldabrfa markai aukist mjg miki, .e. ver bandar. og skum lkka v au virast augnablikinu tiltlulega rugg. En hugavert er a megni af skuldabrfaslu samt Bandar. eru sala eins rs brfa - .e. milli 70-80% slu. .e. mjg venjulegt stand, er snir hi grarlega vantraust rkjandi.

a verur ekki betur s en a kreppan mikla -

s fullum snningi

Algerlega fyrirsjanlegt er, a vegna grarlegra neysluskulda almennings, sem mun valda v a neysla nsta ratugar verur hjkvmilega til muna minni - .s. neysla er einna strsti drifkraftur hagvaxtar hinum gmlu inrkjum Vesturlanda; virist ljst a nsti ratugur a.m.k. veri ratugur .s. hagvxtur veri vesturlndum sraltill ea enginn.

Sjlfsagt mun fram vera leitast vi, a tryggja a ekki veri algert hrun bankakerfa. a mun a, a sem dmi Evrpa mun urfa a halda uppi eim rkjum sem ekki hafa um tma sjlfbr hagkerfi, v ef au halda ekki fram a borga af snum skuldum, hrynja bankakerfi eirra landa .s. tflutningsatvinnuvegir eru stndugri. heildina liti ir a einnig fyrir Evrpu sem og Bandar. mjg - mjg hgan hagvxt nsta ratuginn, og .e. "best case scenario".

Svo lengi sem bankakerfin hrynja ekki, halda eir sem eiga miklar peningalegar eignir snu.

En, ef a fer verri veginn, .e. sem dmi s samdrttur um cirka 26% er var sasta rsfjrungi eftirspurn eftir hsni Bandar. heldur fram 3. rsfjrungi, - en .s. gerist er a rann t "taxcredit" til hsniskaupa; verur fram samdrttur neyslu eins og virist vera a eiga sr sta.

getur hagvxtur er mlist n cirka 1,6% Bandar. horfi alveg mjg hglega, jafnvel ori neikvur n.

verur ekki fora v, a vi taki verhjnun sem getur stai um eitthver rabil, mean verhkkana bylgja fyrri ratugar gengur til baka.

er erfitt a sj anna en a mjg margir bankar Bandar. fari hliina gersamlega.

Ef s run fer af sta Bandar. verur Evrpa ekki undanskilin, en minnku eftirspurn Bandar. mun skila v a tflutningur jverja minnki, en eirra tflutningur er nnast eina jkva efnahagsfrttin fr Evrpu, og minnkun hans hafandi huga a heildina liti er hagxtur Evrusvi ekki nema rmt prsent; mun heildina liti hagvxtur sennilega hverfa og au lnd ar sem eru erfiustu stunni aftur detta samdrtt.

verur ekki s anna en a skuldakreppa rkja Evrpu verstu krsunni, muni vinda upp sig og vera viranleg. mun skal. urfa a endurfjrmagna sitt bankakerfi sem mjg miklar skuldir hj lndum sem umlinum ratug voru me viskiptahalla vi skaland innan Evrpu. a verur miki fall fyrir jverja.

Bretl. mun sjlfsagt einnig lenda ru hruni eins og Bandar. en ar er einnig til staar fasteignabla sem er spegilmynd af eirri bandar. og erfitt a sj a ar geti anna en fari smu lei og Bandar. ef Bandar. lenda aftur kreppu.

sland verur a sjlfsgu fyrir smu dmn hrifum!

-------------------------------

a m segja a vi lifum spennandi tmum. .e. ekki vst a etta grarlega hrun fari af sta. En, mjg veruleg og mjg raunveruleg htta er a a eigi sr sta.

Kreppan sem fer af sta, verur a.m.k. ekki minni snium en svokallaa heimskreppan er hfst 1929.

Kv.


Nsta sa

Um bloggi

Einar Björn Bjarnason

Höfundur

Einar Björn Bjarnason
Einar Björn Bjarnason
Stjórnmála- og Evrópufræðingur. Áhugi á stjórnmálum, Evrópumálum, alþjóðamálum, málefnum Miðausturlanda, trúmálum, vísindum og tækni, og margt fleira.
Des. 2017
S M M F F L
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            

Njustu myndir

  • NZ
  • Additive manufacturing
  • f-nklaunch-g-20170515

Heimsknir

Flettingar

  • dag (18.12.): 113
  • Sl. slarhring: 244
  • Sl. viku: 1167
  • Fr upphafi: 615954

Anna

  • Innlit dag: 86
  • Innlit sl. viku: 975
  • Gestir dag: 80
  • IP-tlur dag: 79

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband