Bloggfrslur mnaarins, gst 2012

Bandarskur fjrfestir spir v a bandarkjadollar veri tengdur vi gull innan 2-ja ra!

etta kom fram frtt Daily Telegrap: US 'to return to gold standard within two years', says Euro Pacific Capital chief Peter Schiff.

Vandinn vi etta er s, a tenging vi gull leysir reynd ekki nokkurn vanda.

a er alger myndun a a bi til traustari grundvll a baki peningum a tengja vi gull.

Mli er a s eini sem er til staar, er formi traustrar hagkerfisstjrnunar.

a er ekkert til sem raunverulega hefur "stugt viri."

Gullfori virkar reynd svipa og gjaldeyrisfori, er reynd gjaldeyrisfori!

Svismyndin sem alltaf arf a hafa huga er "kreppa."

En er a sem virkilega reynir "tengingar" hvort sem .e. vi gjaldmila ea eitthva anna.

tengingu vi gull, og segjum a a skellur kreppustand hagkerfinu, rkissjur vikomandi lands lendir halla-vanda eins og t.d. Spnn, og skuldir fara a safnast upp.

sama tma, er gengi niurnjrva vi gull - - ekki "frilega" unnt a fella gengi.

En, ef eins og vi sjum evrusvi, seint ea lla gengur a alaga hagkerfi me launalkkunum - skuldir rkis halda fram a hlaast upp, illa gengur a n niur viskiptahalla eftir a efnahagsfalli skall - v launamenn streitast mti v a lkka laun.

  • kemur a v, a ailar fara a ttast "hrun" tengingarinnar (alveg eins og dag ttast menn hrun evrunnar).
  • Bendi , a allar tengingar vi gull hafa hruni - engin hefur staist til lengdar.
  • egar s hrun tti kemur fram, fara menn vaxandi mli a ganga niur banka og heimta a f peningum skipt yfir gull: etta er reynd fltti fjrmagns r gjaldmilinum. Slkur fltti r gjaldmilinum sst mjg sta heimskreppunni 4. ratugnum.
  • v meir sem standi gerist a hagkerfi dalar og dalar enn frekar, heldur ttinn a magnast fram - og enn fleiri fra sig yfir gull, og gullfori selabankans stugt minnkar.
  • A lokum - .s. gullforar eru alltaf takmarkaur, alveg eins og er um gjaldeyrisfora, a ef stefnir a s klrast - - selabankinn ekki nokkurs annars rkosti en a fella gengi (frilega er unnt a minnka peningamagn umfer, afer sem var reynd heimskreppunni, en a einungis fltti fyrir essu hruni v vi a gerist samdrttarstand hagkerfisins, sem magnai enn meir fltta aila yfir gull).
  • Frilega eftir stra gengisfellingu - - er unnt a tengja aftur vi gull.
  • En a m allt eins velta v fyrir sr - - til hvers?

Mli er:

  1. A ef lla fer.
  2. A ef lla gengur a stva framhaldandi hagkerfishrun.
  3. a stand stugt gerist.
  4. stenst engin tenging ea gjaldmiilssamstarf.
  • v jir leitast alltaf vi a a bjarga sr fr algeru efnahagshruni!

a skiptir engu mli hvort tenging er vi gull ea anna svokalla fast vermti, ea annan gjaldmiil, ea a gjaldmilar eru tengdir hverjir vi ara, ea land tekur upp jafnvel annan gjaldmiil.

Allar slkar tilraunir standa ea falla egar nst kemur str kreppa.

Hinga til hafa tengingar nr alltaf falli slku standi, og gjaldmiilsstamstarf hefur nr vallt teki enda fyrir rest, ef a inniheldur flr. en 2 jir, og hrynur a strri kreppu.

a ir ekki a t.d. evran hljti a hrynja nna, en a ir a sem g sagi upphafi - - Lykilatrii a baki trverugleika liggur hagstjrninni sjlfri!

a er ekkert augljst a fljtandi gengi og "fiat" gjaldmilar su traustara form.

Niurstaa

a er ekki til nokku a fyrirkomulag undir slinni tengt gjaldmiilssmlum sem ekki hefur veri reynt einhvers staar. Nema, a g held a evran s fyrsta tilraun til a skapa sameiginlegan gjaldmiil margra rkja en me umtalsvert sjlfssti ea a.m.k. formlega fullvalda.

Allar tengingar, hvort sem .e. tenging vi annan gjaldmiil ea svokalla "fast" vermti, virka mean gri rkir. a sama vi um gjaldmiilssamstarf.

Einhvern veginn er maurinn dmdur til a endurtaka smu mistkin aftur - og aftur. a kemur alltaf a v, a einhver rkisstjrn tekur r slmra kvarana, ea a atvinnulf a gerir, a verur einhvers konar ofris, og san kjlfari hefst kreppa.

Og menn munu aldrei sennilega htta a leita a "stugleika."

Sannleikurinn er s - a stugleiki er ekki til.

Verur ekki til - sama hve lengi verur leita a honum.

Jafnvel einn hnattrnn gjaldmiill - myndi ekki ba til stugleika.

En samt verur sennilega einhverntma a v, a slkur verur binn til - a sjlfsgu nafni "stugleika." rugglega ekki lftma nokkurs nlifandi.

Kv.


Sumir telja sig sj fyrstu merki um vonarneista evrusvi!

Der Spiegel birti fimmtudag pistil, sem vitnar frtt tgfu Financial Times skalandi, en ar var um helgina birt rannskn astum hagkerfa rkja vanda innan S-Evr., og telja skrsluhfundar sig sj fyrstu merki um visnning, a agerir su farnar a skila rangri: .

eir enda a sgn Der Spiegel mjg bjartsnum ntum, a hagvxtur sennilega sni til baka nk. ri.

A evrusvi gti framtinni ori mikilvgt hagvaxtarsvi.

Crisis-Hit Countries May Have Turned the Corner

"The study by the Association of German Chambers of Industry and Commerce (DIHK), commissioned by the Financial Times Deutschland newspaper, showed that the countries in crisis are becoming more competitive, based on two key indicators."

  • "According to the study, unit labor costs have fallen significantly in Greece, Ireland and Spain. Labor costs particularly fell in Greece, dropping by about 15 percent since 2010, according to the study."
  • "Deficits in national current accounts -- the difference between the value of exports and imports of goods and services -- are also shrinking in most countries. The report revealed that Greece reduced its current account deficit by 54 percent between 2008 and 2011. The country's exports have regained the level they had in 2007, even though the Greek economy has contracted by 27 percent since then."
  • "Spain and Portugal cut their current account deficits by 50 and 40 percent, respectively, between 2008 and 2011, according to the study. Italy managed to reduce its trade deficit to almost zero in the first half of this year as a result of rising exports and falling imports."
  • "The DIHK believes that efforts to make euro-zone countries more competitive will start to bear fruit in 2013. Likewise, the organization expects the euro zone to see growth of 0.7 percent in 2013, up from a 0.2 percent contraction in 2012, and predicts that Europe could even be a driver of global growth in the coming year. The expected uptick is also likely to benefit German exporters, the DIHK said, as 59 percent of German exports go to other EU countries."

Best a taka tillit til ess hverjir semja essa greiningu - .e. ailar vegum Viskiptars skalands, sem er nokku sambrilegt vi a, a Samtk Atvinnulfsins hr, myndu vinna slka knnun.

  • En essar lyktanir eru a sjlfsgu - alltof bjartsnar.
  1. Mli er, a vissum skilningi su a gar frttir a viskiptahalli janna S-Evr. hafi minnka, - - t.d. a hann s helmingi minni Grikklandi og Spni, en hann var vi upphaf kreppu; er a ekki ng.
  2. En essar jir allar eru dag me umtalsvert hrri skuldastu n en vi upphaf kreppu, miki af henni vi banka rum lndum.
  3. Til a greia uppsafnaann skuldavanda vi aila utan eigin hagkerfa, urfa ll essi lnd - afgang af utanrkisviskiptum, sem er ngilega str - svo erlendar skuldir eirra veri sjlfbrar.
  4. a er t.d. ekki ng fyrir talu, a n viskiptahalla "0" heldur arf tala hagna ea afgang af utanrkisviskiptum, sem ir a tala arf enn a lkka laun tluvert, hagra umtalsvert meira, framkalla tluveran vibtarsamdrtt innlendri neyslu - - sama um ll hin lndin vanda - - etta bendir miklu frekar til ess a kreppan s komin cirka hlfleik, frekar en a hn s vi a a taka enda.
  • Anna sem vert er a hafa huga, er a a er veri a n essari hagringu me "beinum launalkkunum" og a er samdrttaraukandi - anga til a tflutningur nr a vaxa ngilega smegin, til a taka af slakann. En a mun taka tma a gerast - tluvert meiri tma en essir gtu jverjar telja. .s. eins og g sagi, a arf llum essum lndum umtalsveran afgang af viskiptum.
  1. finnst mr srkennileg lyktun a skaland gri v, vegna ess a egar laun lkka dregur a r eftirspurn innanlands essum lndum - sem ir minni innflutning, ergo - minna flutt inn til S-Evr. af skum vrum.
  2. A auki, er minnkun eftirspurnar eim lndum a valda samdrtti eim hagkerfum, sem fkkar strfum verslun t.d., svo a a megi ef til vill lykta a au hafi veri orin of mrg innan eirrar greinar, eftir neyslublu sl. ratugar.
  3. essi hagkerfi urfi einmitt v a halda, a strf frist fr geirum sem snast um innflutning yfir geira sem snast um tflutning - - en punkturinn sem verur a muna, er a mean s breyting sr sta, eru nett hrifin "samdrttur" mean strfum er a fkka greinum sem var kominn ofvxtur , og tflutningur er farin a eflast, eflist hann ekki strax ngilega hratt til a stva a um heildarsamdrtt s a ra.
  4. Frilega - ef almenningur S-Evr. hefur ngilegt umbyrarlyndi fyrir aukningu atvinnuleysis, grundvelli eirrar vonar a n strf su farin a vera til tflutningi, annig a me t og tma muni s run styrkjast, aukinn tflutningur einhverjum tmapunkti n a framkalla visnning. m vera a aferin sem jverjar halda a jum S-Evr. gangi upp.

En sennilega erum vi a tala um a.m.k. 2-3 r til vibtar samdrtti lndum innlendri eftirspurn, a m vera a fyrstu merki um hagvxt hefjist ur samdrttur eftirspurn innanlands nr a klrast annig a lfskjr haldi fram a skreppa saman a.m.k. heilt r eftir a fyrstu merki hagvaxtar gtir.

a er einmitt stra spurningin, hva gerist?

  • Hefur almenningur olinmi a ba mean a essi innri algun fer fram?

Spni finnst mr hugsanlegt a atvinnuleysi ni 30% ur en a fer a minnka.

a mun rugglega enn btast vi nokkur prsent atvinnuleysi hinum lndunum, ur en einnig eim lndum, a getur fari a minnka.

Mean lkka ver eignum - v kaupmttur minnkar - - > sem er ekki sst sta ess a menn ttast um stu bankanna S-Evr.

A auki fjlgar lnum vanskilum rugglega a.m.k. um nk. 2 r, jafnvel 3.

Ekki sst, samdrtturinn eykur fjrlagahalla rkissja essara landa.

Til a halda fjrmlakerfinu S-Evrpu uppi, til a bra bili - - veri a prenta peninga!

En einnig til a astoa vi fjrmgnun rkissja S-Evr. landa, muni vera nausynlegt a prenta peninga.

eir rkissjir - veri a f a auka skuldir. En ef eir eru knnir til a leitast vi a minnka r, samtmis a hagkerfi er mijum klum a alaga sig - - ltur e-h undan fyrir rest.

Niurstaa

g skil sosum a menn su a leita eftir "von." Menn urfa a gta hfsemis eirri leit. A viskiptahalli hafi minnka um helming, ir ekki a stutt s gri. Heldur a hinn helmingur viskiptahallans enn eftir a hverfa, en ekki einungis a - heldur arf a auki a skapa ngilega stran viskiptaafgang.

ll lndin sem sl. ratug evrusvi hfu viskiptahalla, og sfnuu skuldum vi aila utan eigin hagkerfa me eim halla sl. ratug.

urfa essum ratug a n fram a.m.k. jafnvermtum afgangi, vi au vermti sem au lnd snkuu a sr skuld. .s. a skuldir bera vexti, arf afgangurinn reynd a vera vi strri heldur en halli smu landa var sl. ratug.

a er langt fr a endimrk samdrttar S-Evr. s rtt handan vi horni, au lnd eins og g sagi eru besta falli a nlgast "hlfleik."

Spennusagan - um a hvort almenningur eim lndum mun halda fram a umbera versnandi atvinnu- og efnahagsstand; er langt fr komin a niurstu.

Kv.


Efa vi num nokkru sinni inn evrun vi reyndum okkar trasta!

a er eiginlega sprenghlgilegt hve margir aildarsinnar strfellt vanmeta hve erfitt a er a komast inn evruna. Sannarlega ni nokkur fjldi rkja inn hana sl. ratug. En voru hagkerfisastur umhverfinu srdeilis hagstar. a er - stugur uppgangur, sem einfaldai hagstjrn, fltti fyrir lkkun skulda, geri mun auveldar a n eim markmium sem krafa er um ger.

------------------------------------------------------------

Convergence Criteria:

1. Inflation rates: No more than 1.5 percentage points higher than the average of the three best performing member states of the EU.

2. Government finance:

Annual government deficit:
The ratio of the annual government deficit to gross domestic product (GDP) must not exceed 3% at the end of the preceding fiscal year. If not it is at least required to reach a level close to 3%. Only exceptional and temporary excesses would be granted for exceptional cases.
Government debt:
The ratio of gross government debt to GDP must not exceed 60% at the end of the preceding fiscal year. Even if the target cannot be achieved due to the specific conditions, the ratio must have sufficiently diminished and must be approaching the reference value at a satisfactory pace.

3. Exchange rate: Applicant countries should have joined the exchange-rate mechanism (ERM II) under the European Monetary System (EMS) for two consecutive years and should not have devalued its currency during the period.

4. Long-term interest rates: The nominal long-term interest rate must not be more than 2 percentage points higher than in the three lowest inflation member states.

------------------------------------------------------------

sland sl. ratug nokkrum sinnum uppfyllti nokkur ofangreindra skilyra, .e. rkisskuldir voru komnar niur milli 20-30%, rki var reki me afgang grinu, og rki var me hagst lnskjr.

Erfiasta skilyri er n vafa nr. 3, a halda gengi gjaldmiils fstu, meina g algerlega fstu - engar hreyfingar, 2 r.

En ekki skal vanmeta heldur skuldastu rkisins upp tp 100%. Enn er halli.

a verur einnig vandi a koma verblgu niur a stuga stand sem krafi er - ekki tiloka krefst mjg stfs ahalds, .e. engar verulegar launahkkanir en alltaf hluti af eim fer verlag, m ekki vera of mikill hagvxtur - ekki of mikil eftirspurn, v hvort tveggja eykur verblgu.

  • sta a gengisfestu skilyri er erfitt, er a slenska hagkerfi er stugt a sveiflast af mrgum stum:
  1. a veiist meir eitt ri, minna a nsta.
  2. Verlag afurum er gott eitt ri, verra a nsta. essi atrii geta fari saman ea misvxl.
  3. Ef stttarflgin neya fram verulegar launahkkanir, hkkar a alltaf verblgu.
  4. Ef .e. flugur hagvxtur, skapar aukning eftirspurnar verblgu.
  5. San getur verblga komi a utan, ef a t.d. hkkar ola, ea matvrur.
  6. A lokum, eru a blessuu gengissveiflurnar - en margir lta sem a s eina stan.
  • Allir essir ttir urfa a hitta vel samtmis. Heppni arf a spila inn .
  • A auki arf krnan a vera fljtandi, .e. bi a losa um hftin ur en sland fr aild a ERM II. annig, a er nausynlegt a hafa strann gjaldeyrisvarasj til a verjast - llum tilraunum markaarins til a sveifla genginu.
  • a skapar sennilega strstu httuna - nefnilega , a krnan veri skotmark prttinna. En mr snist srstakt tkifri vera til a veja gegn krnunni, egar sland er a leitast vi a halda genginu algerlega fstu 2 r.
  • neyist Selabanki slands, til a beita uppsfnuum gjaldeyrisvarasj, til a verjast llum slkum atlgum, og v felst einmitt httan - a prttnir ailar veji gegn henni, til a n til sn akkrat eim sji.
  • a er nefnilega afskaplega lklegt a unnt veri a safna svo digrum sj, a sland algerlega potttt varist llum atlgum - - en frilega, getur a fengi lnsf fr Selabanka Evrpu, v skini a verjast slku.
  • btist a vi sem htta, a menn freistist til a ekki einungis verja llum gjaldeyrisvarasjnum til a n takmarkinu, heldur einnig til a skuldsetja rki - til a n v.
  • Og ef a bregst samt, prttnir n af okkur hvoru tveggja lnsfnu og uppsfnuum sj. Og san flli krnan atlagan gegn henni tkist fyrir rtt. stum vi eftir me srt enni - mli tapa a.m.k. bili, landi aftur skuldsett.
  • (Ath. Selabanki Evrpu ver einungis +/-15% vikmrk, rkin sjlf vera a standa kostnainum vi a halda genginu algerlega fstu.)

rf a endurtaka margra ra barttu, .e. safna njum sj, og greia a nju niur skuldir.

ess fyrir utan, a anna sinn getur fari me sama htti.

Svo m ekki gleyma, a til stendur a hera skilyrin um inngngu evru!

Niurstaa

g skrifai etta vegna ess a g fkk eina af essum "heiladauu athugasemdum" sem var eittva lei "Gngum ESB og mli er dautt." Mjg margir virast halda a evran nnast fylgi me pakkanum um aild. Enda er umran annig - ganga inn, taka upp evru. Fjldi flks virist hafa teki upp ranghugmynd. A stra skrefi s aild, hitt komi einhvern veginn af sjlfu sr.

Kv.


Neikvar frttir fr Spni!

rijudag, er a stafest skv. spnskum stjrnvldum, a Spnn hefur veri efnahagssamdrtti rija rsfjrunginn r. Skv. niurstu, mldist 0,4% samdrttur 3. fjrungi sem mia vi 12 mnui telst vera 1,3% samdrttur. jl mldist mesti fjrmagnsfltti fr spnskum bnkum, sem hefur hinga til mlst kreppunni, minnkuu innistur um 4,7% a sgn Selabanka Spnar. San hefur n Katalnuhra formlega ska eftir 5ma. neyarlnalnu fr spnskum stjrnvldum.

Catalonia to tap 5 bln eur of Spanish state funds

Spanish recession darkens as country mulls bailout

Catalonia heightens Spanish debt fears

Mynd sem snir run bankainnistna Spni!

http://einarbb.blog.is/users/72/einarbb/img/spain_deposit_flight.jpg

  • etta er mjg forvitnileg mynd, en arna sst hve bankakerfi spni virist hafa blgna alveg hreint trlega skarpt t san kringum 2000.
  • arna sjst san einnig greinileg merki um upphaf fltta innistna fr byrjun essa rs.

Ef einhver efaist a a hafi veri bankabla Spni, arf vart a efast um a lengur. En etta er afskaplega myndarlegur margfeldisvxtur innistna einum ratug.

---------------------------------------

  • Katalna er hagkerfi str vi Portgal, hrasstjrnin arf a standa skil 13,5ma. essu ri, sem fellur gjalddaga og arf a endurnja. Heildarskuldir hrasstjrnarinnar um 42ma..
  • Katalna er u..b. 20% af heildarhagkerfi Spnar, svo a munar tluvert um efnahagsvanda ess hras.
  • ur hafa Valensa og Mursa hr, ska formlega astoar. Valensa er me um 8ma. tistandandi r, mean hi mun smrra Mrsa hefur tistandandi um 800milljn..
  • etta gerir frilega allt a 23ma. sem geta falli spnska rki r. veri geti, a einungis hluti uppharinnar endi spnska rkinu.

a hefur veri fremur stirt samband milli rkisstjrnar Spnar og stru hraanna tveggja .e. Katalnu og Valensa.

dag sagi talsmaur hrasstjnar Katalnu frekar flulega, daginn er hn lagi inn formlega umskn um asto:

"Francesco Homs, spokesman for the regional government, said it would not accept additional political conditions over budgetary measures already agreed with Madrid because the money is Catalan money"

etta er hugaver afstaa - en sannarlega streymir hluti skatttekna af llu spnsku landi til Spnska alrkisins.

.e. hugavert a krefjast astoar, nafni ess a a s einungis veri a skja til baka "okkar peninga."

Segja um lei snugt, a hrasstjrnin samykki engin yngjandi skilyri fyrir slkri asto.

En fyrir liggur a t.d. spnska rkisstjrnin krefst ess a ll hrin lkki eigin hallarekstur um 1,5% af eigin tekjum. Sem lklega krefst harkalegra niurskuraragera hrasstjrna.

essi 2 stru hr, eru undir stjrn stjrnarandstunnar Spni, sem getur a.m.k. veri hluti skringarinnar fyrir skorti samvinnu vi stjv.

Stjv. Spnar urfa a n koma beysli hallarekstur hrasstjrna - - annars er borin von a au geti n niur a ngilegu marki, hallarekstri hins opinbera Spni.

Katalna og Valensa eru a str, a mjg verulega myndi muna um a - ef ekki tekst a f r hrasstjrnir til a sna stjv. samvinnu eim agerum.

a myndi a sjlfsgu ekki gleja fjrfesta n stofnanir evrusvis, ef kemur ljs a stjrnvld Spnar n ekki yfirlstum markmium um minnkun hallarekstrar hins opinbera.

Niurstaa

a kemur a sjlfsgu engum vart a niurstaan Spni var efnahagslegur samdrttur 3 fjrungi rsins. a sem er forvitnilegt er myndin a ofan, sem snir trlegan vxt innistna spnskum bnkum sl. ratug. a er sterk vsbending ess, a bankarnir hafi einnig anist arlendis t nrri v sambrilegu margfeldi. a var ekki bara sland sem hafi bankablu.

Me etta huga er a sjlfsagt skiljanlegt a fjrfestar su skeptskir stu spnska fjrmlakerfisins, eftir ofvxt og san a hrun hsnismarkai sem tt hefur sr sta Spni - kjlfar einnar mestu hsnisblu sem sst hefur hinum vestrna heimi.

Vaxandi fltti innistna er skrt ttamerki.

En einnig httumerki fyrir spnska fjrmlakerfi.

En a rska lagist einmitt hliina snum tma, einnig kjlfar hruns hsnisblu - eftir a fltti innistna hafi stai yfir nokkurn tma og grafi enn frekar undan fjrhagslegri stu rska bankakerfisins.

ttin um a a spnska rki urfi a astoa eigin banka me mjg kostnaarsmum htti, san minnkar tiltr fjrfesta stu spnska rkisins.

reynd er spnska rki og spnska fjrmlakerfi eins og tveir drukknandi menn sama rekaldinu, sem vita a annhvort fljta eir saman ea skkva saman.

Kv.


ljsi andlts Neil Armstrong, er gtt a mynnast tunglferanna!

Eins og fram hefur komi frttum er fyrsti maurinn sem steig tungli Neil Armstrong ltinn, hann lst sl. laugardag - blessu s minning hans. Sj wikipedia: Neil Armstrong. Hann og flagarnir Michael Collins og Buzz Aldrin, feruust til Tungslins - hfst feralagi v a eim var skoti loft af griarstrri flaug sem gat sent 43 tonna Apollo 11 fari alla lei til Tunglsins. Fyrstu 3 ferirnar, voru frin 43 tonn .e. Apollo 11, 12 og 14 (13 misheppnaist sprenging var um bor, og en rtt fyrir a tkst a sna til Jarar heilu og hldnu, frg mynd var sar ger um atburinn). En sari 3 skiptin .e. Apollo 15, 16, og 17 var fari 47 tonn, og bar me sr farartki.

  • Satrnus V var grarstr, um 3.000 tonn vi flugtak.
  • H 111 metrar.
  • Umml 10 metrar n ugga.
  • Gat bori 120 tonn upp braut um jru.
  • Ea allt a 47 tonn til Tunglsins.

Satrnus flaugin er n nokkurs vafa mjg magna verkfrilegt afrek, og er afrakstur Werner Von Braun og starfshps hans, nasistans sem byggi V2 flugskeyti fyrir Hitler. En sar byggi tunglflaugar fyrir Bandarkin.

n efa mesti eldflaugasmiur sgunnar fram a essu.

Fyrir hugasama eru gtar Wikipedia sur:

Senan sem snir kutki keyra, er srdeilis skemmtileg rstutt s, en hn snir mjg vel a tki er statt lofftmi. a sst af hegun ryksins sem farartki yrlar upp, a a fellur strax niur, sta ess a mynda eiginlegan rykmkk eins og myndi gerast me fngert ryk hr Jru.

En .e. eitt sem mr finnst g vera a nefna, .e. kenningar ess efnis a fyrsta Tunglferin srstaklega, hafi veri sett svi me einhverjum htti.

En g er eirrar skounar a Bandarkin hefu ekki geta komist upp me slkt:

  1. ri 1969 voru bi risaveldin bin a koma sr upp neti njsnahnatta til a fylgjast me hverju ru. Srstaklega, til a fylgjast me geimskotum, enda bi me hyggjur af hugsanlegri kjarnorkurs.
  2. Me slku neti hnatta (early warning sats), gtu bi s egar flaugum var skoti upp geim, en flaug sem a bera kjarnavopn hinn enda hnattarins fer alla lei upp brautarh yfir Jru, baugurinn hafi ekki nga orku til a sprengjan tolli uppi nema rtt ngilega lengi.
  3. Punkturinn er, a hvort a a var geimskot af Kanaveral hfa, gat ekki fari framhj Sovtrkjunum, a auki hefu au s grfum drttum stefnu flaugarinnar, enda slkt nausynlegt svo unnt vri a vita hvort geimskotum vri stefnt a Sovtrkjunum sjlfum ea ekki.
  4. San m ekki gleyma v, a a voru sjnvarpstsendingar fr Tunglinu, s tkni a stasetja me nkvmni hvaan sendingar koma, var fullkomnu Sari Heimsstyrrjld. Ekki nokkur minnsti vafi a ekki vri unnt a plata tknimenn Sovtrkjanna, um a hvaan sendingarnar vru a koma.
  5. Svo m ekki gleyma v, a NASA var me samning vi aila sem rku stran tvarpssjnauka stralu, sem s um a taka vi merkjunum, og endurvarpa eim fram til Kanaveral hfa. egar Jrin sneri me eim htti, a Kanaveral hfi sneri burtu fr Tunglinu. a er rugglega sta ess, a einhver radamatr taldi Tunglmerki koma fr Jrinni, sem sumir telja vera einhverkonar vsbendingu sem styji gabbkenninguna (fyrir nokkrum rum var snd hr sjnvarpi strlsk sjnvarpsmynd um a flk er rak st, er NASA fkk a nta tvarpssjnaukann eirra).
  6. S kenning a of httulegt s a fljga til Tunglsins er rng, en a myndi taka nokkur r fyrir geimgeisla a drepa geimfara r geislun. Varandi Van Allen beltin, er megni af geisluninni ar lgorku, sem ir a megni af henni kemst ekki gegnum einfaldan mlmbyring. San er fari hrafer ar gegn, geislun af ess vldum veruleg. Geislunarvandinn, er fyrst og fremst vandaml, ef a dvelja geimnum um verulegann tma. T.d. ef menn hyggust fara til Mars. En til lengri dvalar, arf fr sem veita betri vernd gegn geimgeislum.
  7. Svo bti g v vi, a "life support systems" voru fundin upp rtt fyrir aldamtin 1900, en fyrstu kafbtarnir sem siglt gtu siglt neansjvar voru teknir notkun sasta ratug 19. aldar.
  8. A lokum, vegna ess a Tungli er rtt tpa ljssekndu fr Jru, tekur a rtt tpa sekndu fyrir bo a berast fr Tunglinu og til Jarar og fugt. a skrir a a tlvur vru ekki mjg fullkomnar 1969-1972 er Tunglferirnar fru fram, var a ekki vandaml. r fylltu heilu salina Jru niri. En svo nrri Jru var ekki vandaml, a r vru staddar hr en ekki um bor geimfarinu.

g hef grun um a essi kenning, hfi til flks sem er andvgt Bandarkjunum, annig a vissrar llkvittni gti eirri hugsun. a flk langi til ess, a etta hafi veri plat, mesta afrek lklega Bandarkjanna hinga til.

Niurstaa

Burts fr v hvaa skoun menn hafa Bandarkjunum, er unnt a fyllast adun yfir v mikla afreki a fljga til Tunglsins 6 sinnum runum 1969-1972. N eru sem sagt 40 r liin fr v a sast var anga flogi. Og maur veltir fyrir sr hvenr nst? a merkilega er a s nsti sem a gerir, verur lklega fr Kna. ar eftir getur komi Indverji. En bi lndin hafa hafi geimprgrmm. svo a knverska s a eina sem enn hefur skoti manni braut um Jr. Hvort a knversk heimskn til Tunglsins mun hrista upp huga Bandarkjanna, kemur ljs. En vera m a ntt geimkapphlaup s ekki mrg r framundan. Og m vera a a endist mun lengur, v fleiri rki veri um hituna.

Kv.


Gagnrnin umfjllun um tillgu Stjrnlagars!

Fyrst aeins um ori "gagnrni" skilja alltof margir a neikvri merkingu. En gagnrni er alls ekki sjlfu sr neikv. Heldur er rkstudd gagnrni reynd bending um a hva s sem gagnrnir telur miur fara. Srstaklega ef gagnrnandi samtmis bendir a hvernig s telur .s. vikomandi telur gagnrnisvert geti betur fari, telst vikomandi gangrnandi vera uppbyggilegur - ekki neikvur.

Til a forast allan misskilning er tillaga Stjrnlagars a mati hfundar essa pistils a mrgu leiti vel unnin, en eins og mannanna verk er hn heldur ekki fullkomin - og telur hfundur essa pistils nokkur atrii geta betur fari.

Og kemur fram me hugmyndir, einmitt me hvaa htti hfundur essa pistils telur a betur fari.

Til samanburar: Stjrnarskr Lveldisins slands

Tillaga Stjrnlagars:Frumvarp til stjrnskipunarlaga

39. gr.
Alingiskosningar.
Alingi eiga sti 63 jkjrnir ingmenn, kosnir leynilegri kosningu til fjgurra ra.
Atkvi kjsenda alls staar landinu vega jafnt.
Heimilt er a skipta landinu upp kjrdmi. au skulu flest vera tta.
Samtk frambjenda bja fram lista, kjrdmislista ea landslista ea hvort tveggja.
Frambjendur mega bja sig fram samtmis landslista og einum kjrdmislista smu
samtaka.
Kjsandi velur me persnukjri frambjendur af listum snu kjrdmi ea af landslistum, ea hvort tveggja. Honum er og heimilt a merkja sta ess vi einn kjrdmislista ea einn landslista, og hefur hann vali alla frambjendur listans jafnt. Heimilt er a mla fyrir um lgum a vali s einskora vi kjrdmislista ea landslista smu samtaka. ingstum skal thluta til samtaka frambjenda annig a hver eirra fi ingmannatlu sem fyllstu samrmi vi heildaratkvatlu.
lgum skal mlt fyrir um hvernig ingstum skuli thluta til frambjenda t fr atkvastyrk eirra.
lgum m mla fyrir um a tiltekinn fjldi ingsta s bundinn einstkum kjrdmum,
ekki fleiri en 30 alls. Tala kjsenda kjrskr a baki hverju bundnu sti skal ekki vera lgri en mealtali mia vi ll 63 ingstin.
kosningalgum skal mlt fyrir um hvernig stula skuli a sem jfnustu hlutfalli kvenna
og karla Alingi.
Breytingar kjrdmamrkum, tilhgun thlutun ingsta og reglum um frambo,
sem fyrir er mlt lgum, vera aeins gerar me samykki 2/3 hluta atkva Alingi. Slkar breytingar m ekki gera ef minna en sex mnuir eru til kosninga, og gildistaka eirra skal frestast ef boa er til kosninga innan sex mnaa fr stafestingu eirra.

  • En g tel a fyrirkomulagi 39. gr. gangi ekki me nokkrum htti upp, s ekki unnt a starfa skv. v, og urfi a endurskoa. arna er tel g misheppnu tilraun til a stta sjnarmi.
  • g legg til .s. g tel mun heppilegri afer, sem tti a ganga fullkomlega upp.
  • Mn tillaga er a Alingi komi saman tveim deildum, nnur landskjrin en hin kjrdmakjrin. Flokkar bji fram landslista annars vegar og kjrdma-lista hins vegar. Flokkur megi ef hann ks svo, bja aeins fram anna hvort.
65. gr.
Mlskot til jarinnar.
Tu af hundrai kjsenda geta krafist jaratkvis um lg sem Alingi hefur samykkt.
Krfuna ber a leggja fram innan riggja mnaa fr samykkt laganna. Lgin falla r gildi ef kjsendur hafna eim, en annars halda au gildi snu. Alingi getur kvei a fella lgin r gildi ur en til jaratkvis kemur. jaratkvagreislan skal fara fram innan rs fr v a krafa kjsenda var lg fram.

  • g er eirrar skounar a 10% s of lgt hlutfall, en til samanburar er ekki hgt a sj anna eim sfnunum sem fari hafa fram til a skora Forseta sland til a beita neitunarvaldi snu skv. 26. gr. nverandi stjrnarskrr, en a 15% s alls ekki of yngjandi.
  • arna skiptir auvita mli hvaa hlutverki flk vill a slkar atkvagreislur gegni. En ef vi erum sammla v a grunnfyrirkomulag skuli vera fulltra-ingri, s elilegra a mia vi a essi mlskotsrttur s meir tt vi a vera neyarrttur. Fremur en, a stefnan s beint lri.
  • Hinga til hafi vallt tekist a safna rmlega 30. undirskriftum, sfnunum til hvatningar til forseta slands. etta er lka spurning um a, a essi rttur s ekki nttur, nema fremur vtk ngja s til staar.
  • En mig grunar a ef hlutfalli er 10%, s a mgulegt a hugahpar sta ess a beita sr innan stjrnmlaflokka, a eir fari a beita undirskriftasfnunum til a koma snum mlum a - sbr. beint lri.
  • treka - a arna er lykilatrii hvert er meginmarkmii .e. - eru menn fylgjandi fulltralri og ingri sem meginreglu, ea vilja eir stainn koma beinu lri. g vil hafa ingri fram sem meginreglu, ess vegna legg g til a vimi veri 15% ea 20%.
--------------------------------------------------

Mr finnst vert a huga hvort tti a setja upp mlamilunar-fyrirkomulag a svissneskri fyrirmynd, til a fkka jaratkvagreislum, forseti gti fengi hlutverk sttasemjara. Forseti getur flutt frumvarp fyrir Alingi ef stt nst um breytingu. vil g halda inni eim mguleika a forseti geti lagt fram ingfrumvarp.

Fyrirkomulagi vri a, a egar fyrir liggur a sfnun undirskrifta hefur n tilskildu lgmarki, s til staar kvi .s. krafist er a ailar sem deila, leiti stta .e. Alingi og eir sem leggja fram vikomandi krfu me sfnun undirskrifta.

v s gefinn fyrirframkveinn tmi - og ef sttir nst, flytji forseti sttina sem frumvarp til laga fyrir Alingi.

Til ess, arf forseti a halda eirri heimild sem nverandi stjrnarskr veitir skv. 25. gr.

eirri heimild hefur aldrei veri beitt, .s. hinga til hafa forsetar ekki s nytsaman tilgang. En ofangreint getur einmitt veri slkur.

--------------------------------------------------

66. gr.
ingml a frumkvi kjsenda.
Tveir af hundrai kjsenda geta lagt fram ingml Alingi.
Tu af hundrai kjsenda geta lagt frumvarp til laga fyrir Alingi. Alingi getur lagt fram
gagntillgu formi annars frumvarps. Hafi frumvarp kjsenda ekki veri dregi til baka skal bera a undir jaratkvi, svo og frumvarp Alingis komi a fram. Alingi getur kvei a jaratkvagreislan skuli vera bindandi.
Atkvagreisla um frumvarp a tillgu kjsenda skal fara fram innan tveggja ra fr v
mli hefur veri afhent Alingi.

  • Mr finnst 66. gr. full yngjandi fyrir ingri. Mr finnst a Alingi skuli hafa skora forri yfir setningu laga, eins og hinga til og eins og almennt tkast ingrislndum en einnig t.d. Bandar.
  • g er alls ekki a segja, a almenningur skuli alls ekki hafa ann rtt a leggja fram ingml. En g er algerlega andvgur v, a a fi ara stu en hvert anna ingml.
  • a s sem sagt lagt fram, til venjulegrar meferar. Og ef Alingi er andvgt mlinu, einfaldlega felli Alingi mli, og s afgreislu loki.
  • arna s veri a fra lggjafarvaldi, gtuna - a.m.k. a hluta. Mr virist a hluti Stjrnlagarsmanna hafi veri hugamenn um "beint lri."
  • En ef menn vilja fram a ingri s meginregla, og sama tma a a s fram fulltralri. er etta fyrirkomulag elilegt stlbrot, sem klrt virist mr geta grafi undan einmitt "ingrinu" og "fulltralrinu."

67. gr.
Framkvmd undirskriftasfnunar og jaratkvagreislu.
Ml sem lagt er jaratkvagreislu a krfu ea frumkvi kjsenda samkvmt
kvum 65. og 66. gr. skal vara almannahag. grundvelli eirra er hvorki hgt a
krefjast atkvagreislu um fjrlg, fjraukalg, lg sem sett eru til a framfylgja jrttarskuldbindingum n heldur um skattamlefni ea rkisborgarartt. ess skal gtt a frumvarp a tillgu kjsenda samrmist stjrnarskr. Rsi greiningur um hvort ml uppfylli framangreind skilyri skera dmstlar ar r.
lgum skal kvei um framkvmd mlskots ea frumkvis kjsenda, svo sem um
form og fyrirsvar fyrir krfunni, tmalengd til sfnunar undirskrifta og um fyrirkomulag eirra, hverju megi til kosta vi kynningu, hvernig afturkalla megi krfuna a fengnum vibrgum Alingis, svo og um hvernig haga skuli atkvagreislu.

  • Ef s takmrkun nr fram a ganga sem arna sst sta, ef maur tekur dmi, getur almenningur ekki beitt rtti eim sem 65. gr. tillgu um nja stjrnarskr veitir almenningi, til a krefjast ess a ingml sambrilegt vi Icesave sem samykkt hefur veri sem lg fr Alingi skuli fara jaratkvagreislu.
  • Mig grunar a meirihluti Stjrnlagars, hafi vilja einmitt a tryggja a - a sambrileg ml framtinni, geti ekki veri tekin r afgreislu Alingis.
  • Icesave sannarlega snerist einmitt um jrttarskuldbindingu - og .e. einmitt skuldbinding af slku tagi, sem er srdeilir mikilvgt a jin geti stva, ef hn ekki vill hana.
  • v einmitt me jrttarskuldbindingu, er unnt a skuldbinda hvert mannsbarn landinu, en ekki einungis a, einnig komandi kynslir sem og r sem eru a alast upp hverju sinni.
  • jrttarskuldbindingar eru einmitt - grarlegt alvruml.

78. gr.
Forsetakjr.
Forseti slands er kosinn leynilegri atkvagreislu eirra er kosningartt hafa til Alingis.
Forsetaefni skal hafa memli minnst eins af hundrai kosningabrra manna og mest
tveggja af hundrai. Kjsendur skulu raa frambjendum, einum ea fleirum a eigin vali, forgangsr. S er best uppfyllir forgangsrun kjsenda, eftir nnari kvum lgum, er rtt kjrinn forseti. Ef aeins einn maur er kjri, er hann rtt kjrinn n atkvagreislu.
A ru leyti skal kvara me lgum um frambo og kosningu forseta slands.

  • Mr lst ekki essa kosninga-afer, a forseti slands veri kosinn me essari afer. etta er afer s er beitt var vi kosningu til Stjrnlagars, sem eins og frgt er var gilt af Hstartti.
  • Mli er a etta er flki framkvmd, sem bur upp mistk, a auki talning mjg tafsm sem og erfi.
  • Ef menn vilja anna fyrirkomulag vi forsetakjr en nverandi, er betra a hafa 2-falda kosningu, .e. fyrst allir og san aftur milli tveggja eftstu.
  • Frilega s er kostur essarar aferar s, a falla frri atkvi dau en n sr sta, skv. hinni hefbundnu afer, arf a rna sela og skoa hver er settur nr. 2 og nr. 3 o.s.frv., egar frambjandi sem var fyrsta val ni ekki einhverju tilskildu lgmarki. En etta er flki ferli, bur upp mistk - fjlgar lklega krumlum, skapar aukna httu gildingu kosningar.

90. gr.
Stjrnarmyndun.
Alingi ks forstisrherra.
Eftir a hafa rfrt sig vi ingflokka og ingmenn gerir forseti slands tillgu til ingsins
um forstisrherra. Er hann rtt kjrinn ef meirihluti ingmanna samykkir tillguna. A
rum kosti gerir forseti slands nja tillgu me sama htti. Veri s tillaga ekki samykkt fer fram kosning inginu milli eirra sem fram eru bonir af ingmnnum, ingflokkum ea forseta slands. S er flest atkvi hltur er rtt kjrinn forstisrherra.
Hafi forstisrherra ekki veri kjrinn innan tu vikna skal Alingi rofi og boa til
nrra kosninga.
Forstisrherra kveur skipan runeyta og tlu rherra og skiptir strfum me
eim, en rherrar skulu ekki vera fleiri en tu.
Forseti slands skipar forstisrherra embtti. Forseti veitir forstisrherra lausn fr
embtti eftir alingiskosningar, ef vantraust er samykkt hann Alingi, ea ef rherrann skar ess. Forstisrherra skipar ara rherra og veitir eim lausn.
Rherrar undirrita eistaf a stjrnarskrnni egar eir taka vi embtti.

  • Fyrirkomulagi 90. gr. er frekar kjnalegt, en gersamlega er tiloka a nokkur vissa geti veri um kosningu, a veri eins og er dag a stjrn s myndu samkomulagi milli foringja eirra flokka er unnu kosningasigur, annig a fyrirkomulagi er aeins til mlamynda. Hn geti ekki haft vnta tkomu. g legg til a essi atkvagreisla falli t, hn hafi engan nytsaman tilgang.
  • Fyrirkomulagi veri eins og tkast ingrislndum, a jhfingi rfrir sig vi flokka ingi, og veitir umbo til stjrnarmyndunar.

91. gr.
Vantraust.
Leggja m fram Alingi tillgu um vantraust rherra. tillgu um vantraust forstisrherra skal felast tillaga um eftirmann hans.
Rherra er veitt lausn r embtti ef meirihluti ingmanna samykkir tillgu um vantraust hann. Rkisstjrn er veitt lausn ef meirihluti ingmanna samykkir tillgu um vantraust forstisrherra.

  • 91. gr. s g engan tilgang a tillaga inniberi tillgu a rum forstisrherra, ef a hefur myndast nr meirihluti Alingi, munu flokkarnir hafa komi sr saman um njan.
  • En vantraust forstisrherra er a sjlfsgu ekki unnt a askilja vantrausti rkissjrn. En frilega er unnt a heimila a hgt s a fella einstaka ara rherra, en s tkoma er reyndar mjg lkeg nema randi meirihluti ings brotni upp, v rherrar vru ekki ingi eru samt flokkarnir sem mynda meirihluta a baki eim.

110. gr.
jrttarsamningar.
Rherra gerir jrttarsamninga fyrir hnd slands. getur hann enga slka samninga
gert, ef eir hafa sr flgi afsal ea kvair landi, innsvi, landhelgi, efnahagslgsgu ea landgrunni, ea kalla breytingar landslgum, ea eru mikilvgir af rum stum, nema samykki Alingis komi til.

  • a arf a skoa 110. gr. um jrttarsamninga nnar.
  • En skv. essu fyrirkomulagi, er rherra greinilega veitt heimild til a gera jrttarskuldbindandi samninga n ess a Alingi skipti s af, arna er greinilega fyrirkomulag sem er mia vi a sland veri framtinni melimur a ESB, en er stugt veri a semja um margvsleg str sem sm ml, og allt er a meira ea minna skuldbindingar jrttarlegs elis, v samhengi er a a sjlfsgu gilegra fyrir stofnanir ESB a rherrar aildarrkis hafi heimild til a samykkja samninga sem rmast innan ofangreindrar heimildar, n ess a ml tefjist vegna ess a a arf fyrst a ra vi ingi.
  • En g er ekki til a sveigja reglur hr ingi a eim sjnarmium. Eftir allt saman andvgur aild, vil v ekki fyrirkomulag er virist gera r fyrir slandi sem melimi.
  • Mr finnst eiginlega a Alingi eigi alltaf a hafa lokaori me jrttar-skuldbindandi samkomulag vi nnur rki, alveg h umfangi mls.

111. gr.
Framsal rkisvalds.
Heimilt er a gera jrttarsamninga sem fela sr framsal rkisvalds til aljlegra
stofnana sem sland aild a gu friar og efnahagssamvinnu. Framsal rkisvalds skal
vallt vera afturkrft.
Me lgum skal afmarka nnar hverju framsal rkisvalds samkvmt jrttarsamningi
felst.
Samykki Alingi fullgildingu samnings sem felur sr framsal rkisvalds skal kvrunin
borin undir jaratkvi til samykktar ea synjunar. Niurstaa slkrar jaratkvagreislu er bindandi.

  • 111. gr. er auvita sprengiefni, sem margir eru heitir mti. En hn gerir aild a ESB mgulega skv. stjrnarskr.
  • Skv. nverandi stjrnarskr er ekki neitt slkt heimildarkvi, og varanlegt framsal fullveldis ekki heimilt. nefnt s a slkt framsal s afturkrft, er a ekki heyglum hent a yfirgefa ESB egar ert loks kominn ar alla lei inn.
  • a er einn kostur vi essa grein, er skv. henni vri jaratkvagreislan tilvikinu lagalega bindandi, en hn er a ekki skv. nverandi stjrnarskr.
  • En .e. ekki endilega risastrt atrii - ef flk er andvgt aild. Er a berjast fyrir v, a umskn slands veri dregin til baka, svo mli fari einfaldlega ekki alla lei til klras samnings.

Niurstaa

Eins og fram kemur, s g nokkrar ambgur tillgu Stjrnlagars. a ir ekki a g s a segja a s tillaga s mguleg, skuli henda ruslahaug sgunnar. Heldur a, g tel a Alingi skuldi taka tillgu til inglegrar meferar. Og gera henni breytingar.

Skv. v - Svona ltur kjrseilinn t 20. oktber - mli g ekki me v, a flk setji j vi "J g vil a tillgur Stjrnlagars veri lagar til grundvallar frumvarpi a nrri Stjrnarskr" v a, j vi eirri spurningu verur nota til a skapa rsting a Alingi afgreii skjali breytt.

Aftur mti, legg g til a flk "jnki" hverju v ru sem tillagan inniheldur og flk er sammla.

Sem skapar rsting Alingi a lokatgfa nrrar Stjrnarskrr innihaldi au kvi sem flk er stt vi.

Til a forast misskilning er jaratkvagreislan ann 20/10 nk. leibeinandi, ekki lagalega bindandi. Enda er a Alingi eitt sem fer me lggjafarvaldi skv. nverandi stjrnarskr, en a sjlfsgu er hn gildi og v kvi hennar um a me hvaa htti er unnt a gera breytingar gildandi stjrnarskr. A semja nja telst vera a breyta stjrnarskr skv. eim skilningi.

Kv.


Hver er meginsta gengissveifla hrlendis?

Gumundur lafsson hagfringur, kennir um sm krnunnar - en hn s eins og hann segir a grunn, a lti urfi til a sveifla henni. Menn benda til snnunar a egar gjaldeyrisstreymi eykst hkki hn, og san lkki aftur er a minnkar. Vilja meina a strri gjaldmiill myndi binda enda slkar sveiflur.

lafur Margeirsson er me hugavera greiningu essu: Gjaldeyrisneysla slendinga

Hann vill meina a a s hmlulaus tln bankanna, sem bi til r enslublur sem vi hfum svo oft s, sem vallt enda me gengisfellingu, v gjaldeyrir s takmarkaur - egar gengur forann verur krnan a falla. Annars lendir landi vandrum me a a tryggja a til staar s ng magn af brnustu nausynjum.

  • etta er hugaver kenning - og er lklega rtt.
  • Gengisfelling essu tilviki er redding - v annars myndi eiga sr sta skuldasfnun hagkerfisins, san skuldakeppa.
  • ( sustu hagsveiflu, hlt tensla bankanna erlendis dminu uppi lengur en annars hefi gerst, dldu hinga f hkkuu krnuna, felldu hana svo aftur jafnskarpt)
  • (.e. lklega uppbygging eirra erlendis, sem var mguleg me EES samningnum, sem geri bluna svo miki strri en vanalega.)
  • (spurning hvort vi urfum a losa okkur r EES, til a bankar geti ekki lengur opna tib erlendis okkar reikning, dlt hinga inn peningum, bi til aftur risablu.)
  • (en slk risabla a sjlfsgu er jafnmguleg innan evru, einfaldlega verur ekki leirtting me gengisfellingu, og lklega hlest skuldafjalli upp enn hrra ur en allt springur.)

Ef greining lafs Margeirssonar er rtt, er a reynd "hmlulaus tln" sem s strsta orsk "gengisvandans."

Ef tekin vri upp annar gjaldmiill - og "hmlulaus tln" vru enn til staar, eins og er reyndin innan evrusvis, myndi hjkvmilega vera til skuldabla sem myndi enda me skuldakreppu "srhvert sinn".

  • Sem segir, a n hmlulausra tlna - geti dmi hugsanlega gengi upp!
  • Vandinn er san, a ekki er unnt a stjrna tlnum erlendra banka - annig t.d. lnuu skir bankar miki inn spnsku bluhtina.
  • "sem eiginlega slr a upptaka evru s lausn - mean innan evru er ekki alls staar takmrkun tlnum banka."

--------------------------------

  • g held a lafur Margeirsson - s reynd hvorki meira n minna en binn a tskra vanda evrusvis, en ar tti sr sta sl. ratug einmitt hmlulaus tensla lnastarfsemi banka.
  • Samtmis er hann einnig binn a tskra a miklu leiti - hinar tu gengissveiflur krnunnar.
  • Grunnvandinn s - hmlulausir bankar!
  1. Gengisfellingar hinga til a jafnai komi veg fyrir a lnablur geti stai mjg lengi, .e. gengisfall bindi r enda.
  2. En evrusvi, hafi r hverju landi fyrir sig ekki geta sprungi, fyrr en vandinn var kominn httulegra stig, .e. skuldakreppa.
  3. a su reynd bankarnir sem hafi bi a vandrastand til - sem leitt getur til falls evrunnar.
  4. sama tma, su bankarnir meginsta gengisstugleika slandi.

Niurstaa

Plingar lafs Margeirssonar eru mjg hugaverar. Eins og g leii ml fr hans plingum. s a kerfi sem bi hafi veri til evrusvinu - STRHTTULEGT. En a s reynd ekki beint evrunni sem slkri a kenna. Heldur s vandinn s, a egar engar hmlur eru tenslu tlna banka - ea of litlar. sama tma, geti bankar landi A lna eins og eim snist til einstaklinga landi B. fari hagstjrn a miklu leiti beint t um gluggann landi B.

Eins og lafur Margeirsson snir me dmum snum, bi bankar til eftirspurn me tlnaenslu. egar standi er annig, a bankar geta lna vert lnd. geti bankar nsta landi, bi til tlnaenslu - og annig hagkerfisblu nsta landi.

egar s springur fyrir rest, kemur skellurinn banka ekki einungis innan ess hagkerfis, heldur innan nstu hagkerfa - .s. til staar eru bankar sem tku tt veislunni.

En almenningur landinu me blunni, er san rest - s sem skellurinn bitnar mest .

--------------------------------

g s enga stu af hverju, smu tlnablur og lafur Margeirsson greinir, halda ekki fram - ef vi tkum upp evru. Munurinn veri fyrst og fremst s, a innan evru hafi einstaklingar betri agang a tlnum fr fleiri bnkum. annig a lklega enjist upp jafnvel hraar enn strri tlnabla. ur en sprengingin kemur.

s g fyrir mr, a sland lendi smu spunni og Spnn eftir eina hagsveiflu. Eina leiin til a stva essar blur.

S ef evrusvi tekur upp sameiginlega yfirumsjn- og byrg bankastarfsemi, samtmis v a settar eru af eirri sameiginlegu umsjn hmlur tln banka, ekki bara heilt yfir heldur einstkum lndum.

Mr snist af greiningu lafs Margeirssonar - - > A ef sland gengur ekki inn ESB. Og a ef ESB kemur ekki sameiginlegri byrg bnkum af ofangreindu tagi me akkrat slkri stefnumtun sama tma.

S eiginlega nausynlegt - a segja upp EES.

Annars muni lklega bankablan sem sprakk yfir okkur endurtaka sig!

v essu frjlsa kerfi sem rkir skv. reglum ESB, s ekki unnt a koma veg fyrir strfelldar tlnablur, ea - a s kaflega erfitt. v ekki s unnt fyrir land B a stra tlnum banka sem hafa land A sem heimaland, innan lands B.

Kv.


Mun samrunaferlinu ljka hvort sem evran hefur a af ea ferst?

a hafa komi alvarlegar avaranir um a, a endalok evrunnar geti leitt til endaloka ESB. Meira a segja fr Delors fyrrum framkvmdastjra sambandsins. En hva gerist, ef evran hefur a af?

En ef evran hefur a af, geta rkin ESB sem ekki eru evru veri komin afskaplega skrtna stu. a veit reynd enginn hva gerist san.

Sj hr avrun hugmyndaveitunnar sem Delors stofnai eftir a hann htti sem framkvmdastjri ESB, hann skrifar formlann:

Completing the Euro - A road map towards fiscal union in Europe

"Today, the members of the Tommaso Padoa-Schioppa Group consider that the European social contract is at risk. A break-up of the euro area can no longer be excluded. We are concerned that a possible process of monetary disintegration, once started, could prove impossible to stop and would therefore run the risk of leading to the process of political and economic disintegration in the euro area and the European Union." - bls. 1 skrslu.

Evrpurki!

Mli er a a blasir vi, a til ess a evran hafi a af. arf a stga mrg og str skref tt a myndun rkis. Ef a gerist, a evrusamstarfi er reynd komi langleiina tt a v a vera reynd sambandsrki, ea a skrefi er stigi til fulls.

Vi skulum lta vera a ra lkindi ess a a gerist, a evrunni veri bjarga.

En spurningin sem g velti upp beinist a aildarrkjum, sem munu ekki treysta sr til a stga au skref me eim hpi, sem kveur a taka hi stra stkk "alla lei."

Ljst er sem dmi, a Bretland mun lklega ganga t r ESB. En t.d. sameiginlegt bankaeftirlit eitt og sr, ef af verur - getur duga til ess.

Augljslega, renna stofnanir ESB inn rki, og vera a rkisstofnunum.

Mli er, a mig er fari a gruna a ESB s feigt bum tilvikum .e. ef evran ferst, og ef evrusvi myndar rki.

En g s ekki a a s sanngjarnt gagnvart hinum rkjunum, a ba vi a a vera undir stofnunum - sem vera ornar jnustustofnanir innan ns rkis.

Nema auvita a a vri bi til 2-falt stofnanakerfi, en mr finnst afskaplega lklegt a rkin myndu vera til a standa straum af kostnai vi slkt 2-falt kerfi.

Hva er g a stinga upp a veri?

ESB flosni upp bum tilvikum. A hin melimarkin, endi annig s umkomulaus. v stofnanir sambandsins su ornar a rkisstofnunum, annig a missi r trverugleika sem har jnustustofnanir vi svi allt. En r muni hjkvmilega velja, a ganga inn rki. v a s framtardraumurinn.

s ekki um anna a ra, en a a myndist ntt frverslunarsvi.

veri geti a stungi veri upp v a hin lndin endi EES, er mig fari a gruna a a gangi ekki heldur upp.

En samrunaferlinu vri arna loki me myndun rkis - lndin sem eftir vru, hefu hafna tttku v skrefi.

er EES ekki lengur rkrtt, v a er reynd fordyri a ESB, ess vegna me svo miki sambrilega stofnanauppbyggingu auk ess a sjlfvirkt urfa a taka vi lgum fr ESB.

A auki vri Bretland lykillandi fyrir utan - mig grunar a Svj og Danmrk fari ekki heldur inn, a g haldi a Finnland endi inni fyrst og fremst vegna tta vi Rssa, jafnvel a Eystrasaltlndin fari einnig inn af smu stu. au kjsi frekar Evrpurki en a lenda Rssn. yfirrasvi, ea eiga a httu.

Bretar myndu hafa mest um mli a segja, auk ess a arna vri Svj, Danmrk, sennilega ngverjaland, Tkkland, Blgara, Rmena, Plland - - og mig grunar, Grikkland sem sennilega veri hent t r evru.

etta yri v flugt frverslunarsvi - sem yri a sjlfsgu nnum tengslum vi Evrpurki, en ekki lengur essum beinu tengslum sem fylgir EES. Nr EFTA fyrirkomulaginu.

Niurstaa

Hva halda lesendur a s lkleg run? En etta er eitt af eim vandamlum sem munu koma upp, ef Evrusvi tekur au stru skref sem arf, ef a a hafa a af. .e. hva me rkin fyrir utan evru?

En ljst er a myndun rkis, verur augljs vandi fyrir Evrpusambandi. a s sigur ea vri sigur samrunaferlisins.

Mig grunar a upphaf ns rkis i einnig endalok ESB. A au lnd sem kjsi a hrkkva fr, endi fyrir utan.

sland veri gum hpi.

Kv.


tli a dpkandi kreppa flkist fyrir bjrgun evrunnar?

g velti essu fyrir mr, en a var reynd ftt um frttir fimmtudag, svo einna mest athygli vakti framkoma upplsinga fr einkafyritkinu MARKIT sem srhfir sig ger kannana. Ein eirra sem viskiptabl um alla Evrpu fylgjast me. Er "PMI (Purchasing Managers Index)" ea Pntunarstjra vsitalan. Hn er birt fyrir hvert rki fyrir sig. Einnig fyrir inframleislu og fyrir jnustustarfsemi srstaklega. Svo gjarnan leggja eir hvort tveggja saman og birta svokallaan "composite index."

a sem etta segir - er run veltu atvinnulfinu innan evrusvis.

Sem auvita gefur vsbendingar um run hagkerfis eirra smu landa.

http://einarbb.blog.is/users/72/einarbb/img/core_pmi_vs_peripery.jpg

Markit Eurozone PMI (yfir 50 aukning, undir 50 samdrttur, jafnt og 50 kyrrstaa)

  • Eurozone PMI Composite Output Index(1) at 46.6 (46.5 in July). Seventh straight contraction.
  • Eurozone Services PMI Activity Index(2) at 47.5 (47.9 in July). Two-month low.
  • Eurozone Manufacturing PMI(3) at 45.3 (44.0 in July). Four-month high.
  • Eurozone Manufacturing PMI Output Index(4) at 44.6 (43.4 in July). Two-month high.

a sem vekur athygli arna er a samanlg vsitala fyrir allt evrusvi, snir samdrtt pntunum til atvinnulfs evrusvis samfellt sl. 7 mnui.

Eins og sst eru allar vsitlurnar fyrir svi allt samdrtti - s sveiflist e-h milli mnaa, hefur etta veri samfelldur samdrttur meir en hlft r pntunum.

Commenting on the flash PMI data, Rob Dobson, Senior Economist at Markit said:
The August Markit Eurozone Flash PMI reinforces the prevailing view of the economy dropping back into recession during the third quarter of 2012. Taken together, the July and August readings would historically be consistent with GDP falling by around 0.5%-0.6% quarter-on-quarter, so it would take a substantial bounce in September to change this outlook."

Til samanburar segir Eurostat a fyrsta rsfjrungi essa rs hafi veri 0,2% samdrttur evrusvi heilt yfir liti. Einn af aalhagfringum MARKIT er a segja a hans tlur gefi vsbendingu, a samdrttur 3 fjrungs veri 0,5-0,6%.

sama tma eru tlur fyrir skaland ekki upprvandi:

Markit Germany PMI

  • Germany Composite Output Index(1) at 47.0 (47.5 in July), 38-month low.
  • Germany Services Activity Index(2) at 48.3 (50.3 in July), 37-month low.
  • Germany Manufacturing PMI(3) at 45.1 (43.0 in July), 3-month high.
  • Germany Manufacturing Output Index(4) at 44.6 (42.2 in July), 2-month high.

Eins og sst er aukinn samdrttur llum tlum - skv. Eurostat hafi skaland sloppi vi samdrtt rum fjrungi .e. 0,2% pls, fer tti vaxandi a skaland sleppi ekki vi samdrtt 3 fjrungi.

"Commenting on the Markit Flash Germany PMI survey data, Tim Moore, Senior Economist at Markit said:
August PMI data highlights the weakest German private sector performance for over three years, with a return to falling services activity offsetting an easing in the manufacturing downturn.
Overall, the latest survey indicates that the German economy is sailing into greater headwinds as the third quarter progresses, with PMI readings slipping deeper into territory normally associated with GDP contractions.
"

N er a hlutverk Frakklands a lta tiltlulega vel t

Markit France PMI

  • France Composite Output Index(1) rises to 48.9 (47.9 in July), 6-month high
  • France Services Activity Index(2) posts 50.2 (50.0 in July), 7-month high
  • France Manufacturing PMI(3) increases to 46.2 (43.4 in July), 4-month high
  • France Manufacturing Output Index(4) climbs to 46.1 (43.3 in July), 4-month high

Maur veltir fyrir sr hvort a var gott feramannasumar Frakklandi, en jnusta kemur klrt sterkt inn - feramennska er innan jnustugeirans.

sama tma er inframleisla mun veikari.

Jack Kennedy, Senior Economist at Markit and author of the Flash France PMI, said:
Augusts flash PMI data signal a further drop in private sector output, although the pace of decline moderated slightly as the manufacturing downturn eased and services held its ground. While France just avoided a fall in GDP during Q2 according to the first official estimate, PMI data currently suggest contraction is on the cards for Q3. Moreover, the continued declines in employment shown by the latest flash PMI data point to rising jobless levels, which would further weaken demand.

Svo hagfringur MARKIT sem s um ger knnunarinnar fyrir Frakkland, er einnig v a lkur su meiri en minni a Frakkland eins og skaland, lklega dragist saman 3. fjrungi rsins.

Niurstaa

N haust fer af sta llklega lokatilraunin til a bjarga evrunni. egar leitogar Evrpu vera mijum klum a kljst vi a ml, munu lklega berast eim fregnir a evrusvi hafi einnig dregist saman 3. fjrungi. En .s. verra er, a bi Frakkland og skaland, su komin hp samdrttarlanda.

Erfitt a segja fyrirfram hvaa hrif a akkrat mun hafa. Eitt grunar mig , a s run muni draga r vilja landa srstaklega N-hluta evrusvis sem enn eru tiltlulega fjrhagslega stndug, a koma lndum S-hluta evrusvis til astoar me kostnaarsmum htti.

etta getur flkt fyrir v a takist a mynda svokalla "bankabandalag."

Einnig flkt fyrir v, a a reynist vera vilji til staar a raunverulega beita "ESM (bjrgunarsji Evrusvis sem a taka til starfa n haust) til a kaupa markai skuldir Spnar og skalands.

a er ekki sta a skl neinu fstu um a - kannski n 11. stundu rsa leitogarnir loksins upp afturfturna, og hruni verur fora.

-------------------------------

Ltil hugaver hliarfrtt: World watches as Danes venture below zero

Danski Selabankinn er vst binn a setja -0,2% vexti sna innlnsreikninga.

etta er ager, sem margir vst fylgjast me. Er tla a sporna gegn fjrmagnsfltta til Danmerkur. Tryggja a tenging vi evruna falli ekki me eim htti, a evran falli gagnvart dnsku krnunni.

Kv.


urfum vi a hafa hyggjur af Japan?

g tk eftir hugaverri frtt, en a virist a Japan s n bi a hafa viskiptahalla samfellt 17 mnui san jarskjlftinn mikli var, samt flbylgju. Sem san orsakai alvarlegt kjarnorkuslys. kjlfari var llum kjarnorkuverum Japan af eldri ger loka, sem ddi a brurparti kjarnorkuvera var loka. Einungis rf af nrri og fullkomnari ger fengu fram a starfa.

a virist a Japan s kjlfari komi kvena tegund af fullkomnum stormi:

Japanese exports slump on EU decline

  1. "On a seasonally adjusted basis, the country has posted 17 successive months of deficits since March last year..."
  2. "Following Wednesdays numbers, Barclays pushed back expectations of Japans return to a trade surplus to the beginning of 2014, from the first half of 2013."
  3. "Japan has posted its biggest ever trade deficit for the month of July, following a collapse in shipments to the EU, the countrys third most important trading partner."
  4. "Exports from Japan to the EU fell by a quarter from the same month last year, government data showed on Wednesday."
  5. "As fuel imports remained high to replace lost nuclear capacity, Japans monthly deficit was pushed to Y517bn ($6.5bn)."
  6. "Japanese exports to Europe have been hurt by the yens appreciation against the euro, as well as a strategy by Japanese multinationals to shift manufacturing to Europe."
  7. " The Japanese governments export volume index fell 10 per cent from a year earlier and recorded its third consecutive monthly fall, down almost 4 per cent on a seasonally adjusted basis, according to estimates by Morgan Stanley MUFG Securities."
  8. "A 5 per cent fall in volumes of exports to Asia from the previous month, in particular, shows that the slowdown in advanced economies is now spreading over to emerging countries, said Mr Murashima."
  • "We cant see any encouraging signs in Europe, said Yuichiro Nagai, Tokyo-based economist at Barclays."
  • "The situation in Europe looks trickier than it did in Japan, after the bubble, said Kiichi Murashima, chief economist at Citigroup in Tokyo. In Japan it was the non-financial corporate sector facing deleveraging pressure. But in Europe it is governments, banks, households all facing severe deleveraging pressure."

Vandi Japans er annarsvegar s, a egar flestum kjarnorkuverunum var loka - - var um ekkert anna a ra en a strauka kaup .e. innflutning olu.

a hefur veri hluti af stu ess, a verlag olu hefur haldist htt, rtt fyrir a efnahagur heimsins hafi ekki veri beysinn undanfari r - v rtt fyrir minnkun eftirspurnar Bandar. og Evr., er aukningin innflutningi til Japans slk a magni, a heildarheimseftirspurn fr samt upp.

eir eru sem sagt a flytja inn orku, sta ess a framleia hana sjlfir!

a hefur auvita skaleg hrif eirra viskiptajfnu!

Svo btist vi, a kreppan Evr. er farin a skaa heimshagkerfi me mjg snilegum htti eins og einnig sst a ofan, sem er fari a skila sr minnkuum tflutningi fr Japan.

  • Spurningin sem g legg fram er - hvort essi run geti leitt Japan vandri?
  • Jafnvel gjaldrot?

Japan er n bi a vera skuldugasta rki heimi 2 ratugi, en vallt vihaldi trausti - ekki sst vegna flugs tflutningshagkerfis sem tryggt hefur jafnan og stugan viskipta-afgang.

Tek fram a, lklega Japan fyrir halla af slku tagi nokkurn tma, vegna uppsafnas gjaldeyrisfora vegna ralangs viskipta-afgangs.

En hann hltur fara minnkandi, .e. s fori.

v hallinn tur inn hann!

mti kemur eins og bent er athugasemd eins gts Japana, eru vandri Evrpu lklega enn torleystari en vandri Japans kjlfar hrunsins ar veturinn 1989.

Vandri Evrpu eiga rugglega eftir a gerast frekar - annig skainn sem au vandri valda heimshagkerfinu, og v viskiptahalli Japans.

Japanir virast hrddir vi kjarnorku eftir slysi alvarlega - sem er skiljanlegt.

En ef essi halli heldur lengi fram, kemur einhverntma a v a forinn fer a tmast, egar a gerist slandi verur alltaf eitt stykki gengisfelling.

a m segja Japan eitt til varnar, a skuldirnar eru allar jenum - svo .e. frilega mgulegt, a lkka r me v a ba til verblgu, a getur veri lausnin ef japanska viskiptamdeli raunverulega er komi vanda.

Niurstaa

a virist a kjarnorkuslysi Fukushima hafi veri rlagarkari atburur en g hafi hinga til tta mig . En g vissi ekki a san hafi Japan samfellt veri me neikvann viskiptajfnu. a er alveg ntt stand.

a er stand sem getur ekki gengi til lengdar - svo a tilviki Japans s til peningur uppsfnuum gjaldeyrisvarasjum tluveran tma fyrir halla af v tagi.

En um lei og eir sjir fara a tmast, mun a traust sem hefur veri jeninu fara a dala, a held g a fastlega urfi a reikna me.

Kv.


Nsta sa

Um bloggi

Einar Björn Bjarnason

Höfundur

Einar Björn Bjarnason
Einar Björn Bjarnason
Stjórnmála- og Evrópufræðingur. Áhugi á stjórnmálum, Evrópumálum, alþjóðamálum, málefnum Miðausturlanda, trúmálum, vísindum og tækni, og margt fleira.
Jn 2017
S M M F F L
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30  

Njustu myndir

  • ...215_highres
  • warheadinventories 170201.png
  • ...oubles_0005

Heimsknir

Flettingar

  • dag (28.6.): 37
  • Sl. slarhring: 183
  • Sl. viku: 1168
  • Fr upphafi: 582840

Anna

  • Innlit dag: 30
  • Innlit sl. viku: 1047
  • Gestir dag: 30
  • IP-tlur dag: 30

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband