Bloggfrslur mnaarins, oktber 2010

Hin hroalega grimmd gagnvart skuldurum landsins!

etta er alveg ntt sl. samflagi, sannarlega hafa innheimtu lgfringar alltaf veri grimmir, en .e. ekki .s. g vi. Heldur er a grimmd heilla hpa jflagsins gagnvart rum hpum ess, .e. .s. g vi egar g tala um grimmd.

  • tbreiddu afstu a flk skuldavandrum dag, .s. .e. er a missa hsin sn ea bir snar, hundruum saman, eigi sjlft alla skina frum snum og v enga sam skili.
  • a eru gjarnan pikku t grf dmi um ofneyslu sem auvita er til nokkur fj. af, fjrfestingar of strum bum, a tekin hafi veri of str ln - ekki sst a flk hafi tt a hafa vit fyrir sr a taka ekki slkar kvaranir, en samt teki r - a s v heimskt og eigi ekki krfu til okkar hinna a v s veitt asto sem kosti okkur nokkrar umframbyrar.
  • San er a auki reynt a gera eins lti r vandamlinu og hgt er, .e. bent er a flki vanskilaskr hafi einungis fjlga um 2000 fr hruni, a langflestir baeigendur standi skilum (eins og skil eru skilgreind), greislur su almennt v viranlegar (skv. vimii Selab. um 30% af brtttekjum) - enginn hafi rtt til a skja ess a viranlegar greislur su lkkaar.
  • Fyrir ara sem almenn rri au sem veitt hafa veri fram a essu duga ekki, s gjaldrot rtta leiin - a selt s ofan af eim og vikomandi teknir til gjaldrota skipta.
  • g bendi a skv. gildandi lgum, afskrifast skuldir ekki vi rot einst. heldur m vihalda eim filangt. annig, a einu ailarnir sem gra v eru fjrmlastofnanirnar. Reyndar miast essi afstaa ll a v er g best f s, vi hagsmuni fjrmlageirans.

g bendi a ln skilum teljast m.a. ln frystingu. San hefur um 51% lnega balna egi tmabundna lkkun greislubyri me eim htti a mismunur s frur aftan skuld. A auki, hafa 38.000 manns teki t vibtar lfeyrissparna essu ri - sennilega til a n endum saman.

g von v a flki greisluvandrum fjlgi til muna nsta ri - v sparnaur af slki tagi hann gengur til urrar endanum. A auki eru essar lnafrystingar ekki til langs tma.

Vimi Selabanka 30% af brtttekjum telst viranleg greislubyri:

  1. Hjn me me samanl. 300.000 skila 90.000 afb.
  2. Hjn me me samanl. 400.000 skila 120.000 afb.
  3. Hjn me me samanl. 500.000 skila 150.000 afb.
  • Af hverju er vimii 30% en ekki 25% ea 20%. Maur veltir fyrir sr hvort essi tala er sett til ess einmitt, a f fram lgar tlur yfir flk vandrum.
  • Ofangreint tekur ekki tillit til skatta - annarra skulda.
  • g get ekki s a flki me lgstu tekjurnar - geti endurnja heimilistki, geti keypt n ft og veri v a ganga notuum, geti tt bl, hafi efni feralgum ea skemmtunum af nokkru tagi er kosta peninga.
  • Flk arf lka a muna eftir v a jaarskatta hrif hafa veri straukin - .e. vaxta- og barnabtur lkka hratt me auknum tekjum.
  • ofanlag - eru lkur a tekjuhrra flki skuldi meira af rum lnum.
  • g er v alls ekki viss um a meira a segja efsti tekjuhpurinn valinn a ofan, geti leyft sr nokku a ri aukreitis.


Grimmdin essari afstu er skapleg

  • .e. eins og a s bi a afnema .s. kalla er "nungakrleik" r hpum almennings.
  • Menn sj a flk a bgt - en flki er sktsama, afgreiir .s. bara heimskt pakk sem ekkert gott skili.
  • Einstaklings hyggja virist ra eirri afstu bland - .e. g er ekki til a taka mig umframbyrar til a redda eim.
Sj hpa flks sem ba eftir afgreislu matargjafa vi astu Fjlskylduhjlparinnar

Fjlskylduhjlpin lisinnir naustddum me v a sj hundruum fyrir mat og rum nausynjavrum endurgjaldslaust.
  • Fjlskylduhjlpin kv vera me kringum 1800 manns skr og milli 400-600 koma reglulega eim tilgangi a f matargjafir - sem ir hverri viku. Er einungis rekin me frjlsum framlgum og sjlfboaliastarfi einst. - Fjlskylduhjlpin
  1. Af hverju er rki ea sveitarflgin hr kring, ekki a astoa etta flk?
  2. .e. hneyksli a ekki skuli fyrir mrgum mnuum san veri bi a beita v rri sem beitt var ratugum ur - .e. a prenta matarmia svo flk geti framvsa eim verslunum og urfi ekki a ba r fyrir allra augum -eins og sj m mynd- eftir matargjfum og f annig sig aumingjastimpil!
  3. Er hugsunarhtturinn - etta flk ekkert gott skili a vlast fyrir? Ea er a, mr kemur etta ekki vi? Ea, mr er sktsama?
  • Dmi hafa sst um a brn skla-aldri, su a rta ruslakrfum eftir einhverju sem au geta selt, aspur svo au eigi fyrir mat sklanum.
  • Mr snist stutt a s gamli draugur vannring sem trmt var hr fyrir ratugum, stingi sr upp aftur.
  • Aeins undan v, mun fara a bera a hluti sklabarna s vaxandi mli berandi lla til fara.
  1. Sko - etta er ekkert grn.
  2. Vi erum a standa frammi fyrir raunverulegum samflags harmleik, og stjv. gera ekki neitt.
  3. sama tma flissa og sveia stuningsmenn eirra, segja ekki benda mig og reyna a gera sem allra minnst r vandanum.
  • Skv. frttum vikunnar standa 227 fjlskyldur frammi fyrir v a heimili eirra veri seld ofan af eim essum mnui - " Uppboum fjlgar stugt " Sennilega r essu kemst a ekki til framkv. fyrr en nsta mnui.
  • etta kemur ofan au nokkur hundru sem hafa lent v sama mnuina undan.
  1. Eru menn a ba eftir einhvers konar alvarlegri sprengingu - .e. alvru eyrum. Flk fari a kveikja blum, brenna byggingar?
  2. etta er einfaldlega nsta skref - eftir 8000 manns mtmltu Austurvelli, er klrt a ekki arf mikinn vibtar neista.
  3. g s fyrir .s. alvarlega og mjg raunverulega httu, .e. stjrnleysi kjlfar eyra .s. lggsla ltur undan sga, og lg og regla brotnar niur, flk fer a taka lgin eigin hendur. Stjv. missa alla stjrn standinu og stjrnleysi / kaos tekur vi.
v samhengi vakti mikinn ugg yfirlsing rkisstjrnarinnar - Vilja hverfa fr sjlfseignarstefnu ba og tryggja flagslegt bakerfi
  • Ef til vill er hrslan ofaukin.
  • En hyggjur flks eru a bankarnir samkrulli vi rkisstj. tli sr a halda eim hundru ba sem eir hafa teki yfir og eru lei me a taka yfir af - markainum, svo ver hrynji ekki.
  • arf a finna einhvern aila, sem geti keypt r allar einu - en hrun bavers yri fall fyrir bankana.
  • A auki taki s vikomandi birnar yfir samt lnum - svo bankar urfi ekki a afksrifa vegna ess a eir geta a ekki.
  • En ljst er a eiginfjrstaa bankanna er sennilega neikv - sbr. 45% lna skv. bkfru vergildi s skv. AGS "Non performing".
---------------------------------

Skoi njustu AGS skrsluna: IMF Staff Report Iceland Third Review

Kkji bls. 45 AGS skrslunni, og sji tfluna - "Non performing loans stay at a high level".

  • Skv. eru 45% lna bankakerfinu veseni .e. "non performing". En bkfra viri er hi lkkaa ver sem bankarnir fengu lnin - a er v me tilliti til eirrar lkkunar.
  • En eins og sst aeins near smu bls. er meal-eiginfjr staa eirra 17%.
-----------------------------------
  • Skv. tskringu lgfrimenntas manns, vera bankarnir ekki gjaldrota nema eir veri gjaldfrir.
  • En, a geta eir alveg ori ef slmum lnum bankanna heldur fram a fjlga. Hvort um sig getur fellt - fjlgun slmra lna og hrun hsnisvers.
  • Spurning hvort urfi ekki a breyta lgum um starfsemi banka - ef stjv. vantar valdheimildir til a taka yfir banka, ur en eir falla - .e. egar eiginfjrstaa eirra er bersnilega svo slm eir geta falli og egar.

annig eins og g skil tspil rkisstjrnarinnar, er veri a ra lfrur til a halda bankakerfinu floti.
.e. megin herslan - baeigendur vandrum eru eir sem lenda undir.
Skilaboin - v miur ekkert hgt a gera!

A bankarnir su gjaldrota kemur heim og saman vi hegun eirra:

  1. Afskrifa einungis skuldir sem eir vita a eru innheimtanlegar.
  2. En, rghalda allt anna - vera reynd blsuga hvort tveggja senn, atvinnulfinu og almenningi.
  3. En, mia vi sna stu, veri eir a kreysta hverja krnu sem eir geta r llu og llum - sem er akkrat .s. eir hafa veri a gera.
  4. En augljslega hafa bankar me betri fjrhagslega stu - meira svigrm til a koma til mts vi skuldara. .e. einnig eirra hagur, a koma ngilega mti - svo a skuldarar sjlfir su ekki svo arengdir a eir neyast til a ganga allt sem eir eiga, til a standa skilum.
  5. En gjaldrota bankar - neyast til a koma harar fram en ella. eir hafa ekkert svigrm til sanngyrni.
  • Rkisstjrnin er ekki enn til a viurkenna, a endurreisn bankanna s runnin t sandinn.
  • Gerir a sennilega ekki sjlfviljug!
Hva er hgt a gera?
-------------------------------
1. breyta vsitlunni - Sj Spegillinn: 15.10.2010 Jlus Slnes
  • 1200 milljara skuldir heimila. 20% kosti rki um 300 milljara er sagt.
  • En r skuldir eru almennt a.m.k. til 25 - 40 ra.
  • a dreifir laginu lkkun skulda yfir lnuna mrg r.
  • Getur lkkun styrkt eignasafn sjanna?
  • Hann telur standi svipa og egar launavsitalan var tekin af mikilli verblgu mijum 9. ratugnum, ln hkkuu en laun stu sta, allt var vitlaust jflaginu, svokallaur Sigtns hpur var til, gmundur Jnasson var einn helsti talsmaur hans.
  • Hreyfingar launega hafi stutt hugmyndir Sigtns hpsins - endanum var lnskjara vsitlunni breytt 1989 og hn endurreiknu, ln lkkuu mia vi reikning skv. eldri vsitlu og stt nist jflaginu.
  • a hefi veri mjg sniugt a taka aftur upp smu vsitlu og tk gildi 1989 t.d hausti 2008 .s. laun hafa stai sta, ea lkka san kreppan skall - komi sr vel fyrir lntakendur. v miur var ekkert gert.
  • Hstirttur komst san a eirri niurstu, a rki hefi rtt til a breita vsitlunni, og a skapaist v ekki skaabtarttur rki ln lkkuu vegna breytinga vsitlunni. Rki tti a huga etta a hans mati!
Jn Magnsson fyrrum hstarttarlgmaur, sendi mr etta svar:

Jn Magnsson, 19.10.2010 kl. 18:06: Einar Bjrn g tla ekki a skrifa neitt varandi essa frslu heldur um dma Hstarttar sem varst a tala um varandi vertrygginguna. essir dmar eru fr rinu 1991 og eru 3 einn bls. 348 ml nr. 53/1990 rni rnason gegn Samvnnusji slands hf. ril rttargslu viskiptarherra Selabanka slands.

Svo er a dmur mli nr. 210/1990 Lfeyrissjur byggingarmanna gegn fjrmlarherra f.h. rkissjs bls. 367 ri 1991.

Svo dmur mli 211/1990 Lfeyrissjur byggingarmanna gegn Hsnisstofnun rkisins bls. 385 ri 1991

Stafest var Hstartti niurstaa hrasdms llum essum mlum a heimilt hefi veri a breyta kvenum forsendum varandi treikning vertryggingar. g tel smu heimildir vera fyrir hendi dag.

Kr kveja,

  • Jn Magnsson telur me rum orum, svokallaa lagfringu vsitlu .e. a henni veri breytt og ln endurreiknu skv. eirri breyttu mynd hennar, vera mjg vel fra lei skv. ofangreindum hstarttar dmum.
-------------------------------
2. Vek athygli aftur hugmyndum Otts B. Ottsonar hagfring - Leita arf varanlegra lausna! Vek athygli hugmyndum Ott Biering Ottsonar hagfrings
  • Hans hugmyndir eru gra gjalda verar og sannarlega sta til a taka til greina.
-------------------------------
3. a arf a gera bankana gjaldrota - me einhverjum lglegum htti. Svo hgt s a endurtaka ager, a ba til nja banka anna sinn. Fra ln yfir njum afslttum. Svo hgt s annig a ltta skuldum af hagkerfinu.
-------------------------------
4. Ein lei til lausnar hsniskreppunnar - er a fylgja fordmi Roosewelt forseta 4. ratugnum.

Bann vi v a thsa fjlskyldum s framlengt til 5 ea 10 ra (kannski 10 nr lagi).

baln, veri fr r gjaldrota bnkum yfir balnasj. .e. rki taki au ln yfir - etta getur veri valkostur vi a gera bankana gjaldrota. En, yfirtaka rkisins slmum lnum myndi styrkja eirra eiginfjrstu.

  • Spurning er hvort a balnasjur veri formlegur eigandi eigna ea ekki, eins og lna. En a vri heppilegra fyrirkomulag, .s. rki eignirnar sem tryggingu eirra lna sama tma og a verur einfalt fyrir a, a bja leigu mti.
  • A auki skiptir a mli fyrir greislugetu rkisins horft heild eigna vs. skuldastaa ess.
  • Leiga miist vi greislugetu vikomandi en ekki markaleigu. Engum sem leigi fr balnasji skv. essu fyrirkomulagi, veri settur gu og gaddinn.
  • egar tmabili er loki .e. eftir 5 ea 10 r, hvor tmalengd er verur ofan, fi flk val um:
  1. Kaupa hsin sn aftur gegn nju lni.
  2. Kaupleigu fyrirkomulag .e. markasleiga + lag.
  3. Leigja fram, en gegn markasleigu.
  • En g reikna me - segjum eftir 10 r, veri hagkerfi bi a rtta vi sr, tekjur almennings hafi batna, greislugeta orin allt nnur og betri en dag.
-------------------------------
  • Hn eykur httuskni lnveitenda.
  • Hn heldur uppi vaxtastigi jflaginu - sem eykur httuskni fjrfesta.
  • Hn viheldur stugum spral skulda almennings, er virist einungis upp vi.
  • Hn gerir vexti minna skilvirkt stjrntki fyrir stjv. - sem neyast til a vihafa hrri strivexti en ella, til a n smu hrifum strivaxta.
  • g s ekki nokkurn jkvann punkt vi hana - vill hana burt sem allra fyrst, svo mguleiki veri til a sland veri normal land.
-------------------------------

7. Mjg rttk ager - frysta me lgum alla vexti vi t.d. 6%, san frysta 1. r vsitlu neysluver annig a hn hkki ekki, san a afnema gjaldeyrishftin - tti a skila milli 40-50% raunlkkun lna krnum. Allt er lkka jafnt .e. allar eignir bundnar krnum og skuldir. Fjldagjaldrot eirra er skulda erlendum gjaldeyri vru umfljanleg kjlfari sbr. mjg sennilega ll tgerin.
Niurstaa
g hef miklar hyggjur af samflaginu okkar - .e. a s slmi sprall sem er gangi, muni framkalla mjg alvarleg tk milli hpa samflagsins, .s. mismunandi hpar takast - gtum ti, a lg og regla bi hnekki, a fyrir rest veri tjn allra skaplegt og mun meira en, ef einhver ofangreindra agera vri farin.
Ekkert er httulegra en samflagsleg tk, fyrir utan innrs vinaherja og/ea strfelldar nttruhamfarir.
Innanlands tk, er a allra httulegasta sem hagkerfi getur lent samt eim ttum - raunverulega getur valdi algeru hruni ess, annig a sland falli ekki einungis aftur 1980, nei mia vi a flk ekki fyrir mat - brn eru vandrum me a geta borga sklamltir - erum vi egar a stefna mun lengra aftur .e. a.m.k. upphaf 8. ratugarins rtt egar landi var a byrja a rtta vi sr eftir a sldin hvarf.
En, ef alvarleg tk spretta upp - getum vi lent enn aftar en etta, jafnvel alveg a byrjunarreit 1904 egar heimastjrn var komi ft - .e. hrun allra grunnkerfa. En, var ekkert almennt sklakerfi landinu, ekkert almennt heilsugslu- ea sjkrakerfi, n var hr tryggingakerfi og ekki heldur ellilfeyrir.
Kv.

Merkel vinnur hlutasigur! fram me spurninguna - er skaland leiinni me a vera drottnandi land innan ESB?

sasta pistli mnum, fjallai g um afleiingu Evrunnar sem virist vera a byrtast essu ri, .e. straukin vld og hrif jverja innan ESB og srstaklega innan Evrusvisins, sj pistil: - Eru jverjar leiinni me a vera drottnandi rki innan ESB?

g benti flki a fylgjast me frttum, v a einhverju leiti myndi niurstaa 2-ja daga rkjarstefnu innan ESB vera mling au auknu hrif.

  • En, Merkel lagi upp hana me nja krfu - .e. ess efnis a nverandi sttmla ESB yri breytt.
  • Niurstaan er a breyting er samykkt!
  • En, hn fkk ekki allar krfur snar inn!

En fyrir rstefnuna hfu fulltrar Framkvmdastjrnar sagt a a komi ekki til greina a opna nverandi sambands sttmla.

a sama hfu fulltrar fjlmargra rkja einnig gert - svo a m alveg halda v fram, a rtt fyrir alla andstu s a merkilegt af Merkel skuli samt takast a f v framgengt a nverandi sttmli veri opnaur, sem s samt skr vsbending um straukin hrif jverja, eirra hfir su enn ekki slk greinilega slk a eir su algerlega drottnandi innan sambandsins. En valdahlutfll virast samt klrlega breitt!

  1. a sem henni tkst a n fram - er a gildandi sttmla ESB veri breytt me eim htti, a bjrgunarkerfi af einhverju tagi hugsanlega svipa nverandi bjrgunarpakka ESB er samykktur var sumar veri me varanlegum htti hluti af stofnanakerfi ESB.
  2. En henni tkst ekki a n v fram - a tekin vru upp sjlfvirk refsi kvi egar rki brjta reglur um hmarsk halla ea skuldir.
Ritstjrar Financial Times eru klrlega sammla minni tlkun!

FT.com - The Iron Lady makes her mark

  1. As an illustration of where power lies in Europe, the outcome of this weeks European Union summit was instructive.
  2. The same EU leaders who had objected for months to rewriting the blocs Lisbon treaty changed tack on Friday and endorsed a proposal for limited alterations.
  3. The reason was not hard to find: it was Germanys proposal.
  4. This was the latest lesson in how the eurozones debt troubles have propelled Germany into a leadership role even more prominent than in the pre-crisis days.
  5. German leadership in the eurozone and EU is natural and desirable, but it needs to be exercised with care and vision.

San kemur skrt fram a andstaan vi r breitingar Lissabon sttmlanum - eru miklar og v full sta til a halda fram a fylgjast vel me mlinu, .e. akkrat hver verur lokaniurstaan Desember nk.:

FT.com - EU leaders back limited treaty change

  • Herman Van Rompuy, the EUs permanent president, said that he had been tasked with coming up with an amendment to create a new, permanent bail-out system intended to rescue any future Greek-like collapses. The amendment would be presented in December.
  1. During the summit, European leaders said they were backing Germanys move on treaty change only reluctantly, and only after full-scale arm twisting by Ms Merkel.
  2. And even then, most officials said they would only support limited amendments perhaps as little as a sentence or two added to the treaties.
  3. The treatys clause barring bail-outs would not be changed, officials said, but another measure allowing for the EU to take emergency measures in times of crisis was likely to be widened to make room for the fiscal rescue system.


Evran streykur vld jverja innan ESB!
etta hefur veri a koma me margvslegum htti fram essu ri efnahagskrsa, .e. a skuldakreppan innan srstaklega Evrusvisins, vegna ess eins og ml hafa xlast eru r skuldir a miklu leiti tilkomnar vegna ess a flk aildarrkjum ess hefur veri a velja a a kaupa skar vrur umfram framleisluvrur eigin landa, .s. innflutningur kostar allaf eitthva hafa smm saman umlinum ratug hlaist upp miklar skuldir vegna essara viskipta sem jverjar miklum mli eiga.

etta eykur vld og hrif jverja vegna ess a s sem skuld last vld og hrif yfir eim aila sem skuldar vikomandi.

Rkin verstu skuldakreppunni, vera nstu rum fyrirsjanlega mjg h velvilja jverja um a hvernig skuldaml eirra vera mehndlu.

Sem gefur vsbendingar um a nstu rum, muni jverjar eiga eirra atkvi vs egar atkvi vera greidd um ml innan ESB.

Kv.


Eru jverjar leiinni me a vera drottnandi rki innan ESB?

etta er kaldhnisleg niurstaa sannarlega. Upphaflega var Evrpusambandi stofna a strum hluta fyrir frnsk hrif, sem ein lei a lausn v vandamli Frakka a ba me hinu mun sterkara rki - skalandi, sr vi hli. Me v a binda Frakkland og skal. mjg nnum efnahagslegum bndum, gegnum flki net gagnkvmra skuldbindinga, yri strshtta vonandi afnumin Evrpu milli Frakkl. og skal.

a skaai ekki, a eftir seinna str, var skal. mun veikari eining en ur. A auki - voru margir skir stjm.menn sakbitnir eftir seinna str og sktu ekki fram af mikilli festu. Lengi framan af, voru frnsk hrif ar af leiandi mjg drottnandi innan Evrpusambandsins.

En, san austantjaldi hrundi 1989 hefur mjg margt breyst. En fr sjnarhli Frakka var stri atbururinn sameining A- og V-skalands 1990, eitt rki sem dag heitir einungis skaland. Eins og fram hefur komi seinni t, fyrst sta reyndi Mitterand verandi forseti Frakklands, a hindra sameiningu. En, hafi Frakkl. um nokkurt skei gert krfu um hina svoklluu sameiginlegu mynnt Evrpubandalagsins, og Mitterand virist hafa gert samykki jverja ar um a skilyri fyrir a lta undan varandi sameiningu skal. - skv. v sem fram hefur komi t.d. skv. frttum Der Spiegel sumar - samykktir Helmut Kohl verandi kanslari a jverjar myndu styja tillgur Frakka um sameiginlega mynnt fyrir rest.

Hugmynd Frakka virist hafa veri, a bregast vi styrkingu skalands vi sameiningu, me v a -sbr. sguna af Gllver Putalandi sem var bundinn niur af putunum me tal strengjum er hann lagist fyrir og sofnai um stund annig a eir gtu beitt Gllver rstingi- a tengja enn eina skuldbindinguna jverja gildi strengja Putanna gegnum samstarfi um .s. san var kalla Evran.

Ef Frakkar hldu a Evran myndi gagnast jverjum sur en rum--, en margir hafa tali a Evran i a aildarlnd me minni til ltil hagkerfi list nokkurs konar "free ride ticket" sem haldi s einkum uppi kostna jverja .s. au njti smu vaxtakjara og skal. sem au aldrei myndu geta af eigin rammleik og a auki sama gjaldmiilsstugleika og jverjar bjuggu vi gegnum Marki sitt - sem feli sr nett gra hinna rkjanna beint kostna jverja sem veri vi a hlutfallslega veikari egar arir gra meir; -- v miur fyrir Frakka virist etta einmitt ekki hafa skila eirri niurstu.

vert mti, virist niurstaan eins og hn ltur t dag vera s, a jverjar standa uppi me plmann hndunum, og hafa styrkt til mikilla muna stu sna sama tma og flest nnur aildarlnd Evrusvis, standa veikari fyrir gagnvart eim en ur.

  • essi niurstaa kemur til fyrst og fremst fyrir slaskap stjrnenda annarra aildarrkja Evrusvisins.

http://einarbb.blog.is/users/72/einarbb/img/eurozone_labor_costs.jpg

  • Eins og sst myndinni a ofan - hefur engu aildarlanda Evrusvis, laun hkka minna en skalandi - .e. san Evrunni var komi ft.
  • ll lndin me mesta launakostnaar hkkanirnar, eru efnahags vandrum - nema Finnland sem hefur tekist a framleia a dran htkni varning, a eirra hagkerfi stendur undir essari launabyri og vel a, eitt af fum Evrpusambands lndum sem einnig hefur hagna af erlendum viskiptum, fyrir utan skaland.

  • myndinni a ofan, er borin saman verblga milli aildarlanda Evrusvisins - en hkkun raungengis felur sr verblgu, v meiri sem raungengishkkanir eru strri.
  • ll lndin 4 efstu stunum, eru efnahags vandrum. Taki eftir a skaland er me lgstu verblguna Evrusvinu.

  • Eins og sst a ofan, er staa Finnlands raunverulega best. Eina landi sem er nlgt a uppfylla skilyrin um Evruna skv. svonefndum "convergence criteria".
  • En skaland er ofarlega - hallin tgjldum er ekki alvarlegur og skuldir ekki httulega miklar, og a auki .s. hallinn er ekki mjg mikill eru r ekki hru flugi upp vi eins og hj nokkrum hinna landanna.


Hva geri skaland betur en hin lndin?

  • Me v a frysta nr alveg hkkanir launa umlinum ratug - mean laun hkkuu meira llum rum aildarlndum Evrusvis - skapaist vaxandi samkeppnis forskot sks vinnuafls vinnuafl hinna landanna - - afleiing vaxandi viskiptahalli hinna landanna vi skaland.
  • sama tma gekk skum hagstjrnendum einnig betur en hinum melimalndunum, a halda aftur af hkkunum verlags - sbr. raungengishkkanir.
  • Samanlagt - var etta eins og a jverjar hefu framkv. gengislkkun gagnvart hinum lndunum.
  • Vandinn fyrir hin lndin, me vaxandi viskiptahalla vi skal. - er a mrg eirra hfu einnig nett viskiptahalla jhagsreikningum, svo au gtu ekki mtt kostnai vegna hallans af visk. v. skal. me hagnai af visk. annars staar - annig a a upphfst stug og vaxandi uppsfnun viskiptaskulda; sem a hu hlutfalli voru lnaar af skum bnkum annig dag eigu skra aila.
  • v felst nefnilega sta hinna auknu hrifa skalands dag - en ef ert vandrum me skuldir, hefur s er r skuldir miki tak r og num - ekki satt?
  • Svo dag virist sem a sk stjv. su komin astu til a heimta tiltekna niurstu af aildarlndum - srstaklega um mlefni Evrusvisins - og f niurst. nokkurn veginn brenglaa fram.
  • etta er algerlega n run - og ir a vibtar fullveldis afsal aildarlanda Evrusvisins hefur reynd tt sr sta, yfir til skalands.

g er ekki s eini sem sr etta!

George Soros (um skal.) - They have emerged as the hegemon of euro-land, who set the policy for euro-land; they write the operating instructions for the new common fiscal policy, Mr Soros said. Europe, because of the fiscal rectitude imposed by Germany, faces I think a prolonged period of economic stagnation, conceivably decline.

  • Sterk or "hegemon of Euroland" en reianlega rtt!
  • Hann bendir einnig - a skalandi hefur tekist essu ri a beygja hin aildarlnd Evrusvisins til a samykkja niurskurar agerir til a minnka halla sinna rkissja.
  1. etta mun hjkvmilega framkalla enn frekari samdrtt eirra hagkerfa - og annig gera au enn hari jverjum um a, hvernig eir taka eirra skuldavanda.
  2. Skila annig, enn sterkari vldum jverja um eirra efnahagslegu framt.

N er komin gln krafa fr jverjum! - Merkel insists on EU treaty change

"It is a single package, she declared, saying the summit must issue precise instructions for Herman Van Rompuy, the European Council president, to draft a limited treaty amendment before the end of March 2011."-"There are still decisive further steps that need to be taken. We must get down to business now, and not at some time in the future.

  • etta snst um a setja umtalsvert strangari reglur um Evrusvi.
  • a skiptir sland san mli - .s. jverjar vilja strangari reglur um a egar rki stefna a halli rkissja fari yfir sett mrk ea skuldir, ea hvort tveggja.
  • a stefnir v a s regla sem hefur fram a essu heimila upptku Evru vi nokkru hrri skuldir en 60% - svo fremi sem r skuldir su taldar vera a nlgast marki af sttanlegum hraa, veri viki til hliar og reglan ger llu sveigjanlegri.
  • eir vilja mun strangari eftirfylgni samt sjlfvirkum refsingum.
  • A auki - a bjrgunarsjur ESB veri gerur a varanlegum bjrgunar mekkanisma, fyrir Evrusvi, svo a framtinni geti redding vegna skyndilegra vandra einhvers rkis, veri skjtvirkari en hefur veri fram a essu.
  • a verur mjg g mling um aukin hrif skalands - a hvaa marki jverjar me Merkel broddi fylkingar, n fram essum markmium snum!
  • Fylgist me frttum nstu daga!

En hva me Bretl - Svj. og Danmrku?
  • Sumir hafa liti essu lnd sem hgfara ea treg um samvinnu, tt til frekari sameiningar Evrpu.
  • En var ef til vill kvrun eirra a standa utan vi Evruna - snjll?
  • Taki eftir - a jverjar hafa ekki last sambrilegt tak eim lndum! - hi minnsta ekki a sama marki!
  1. Aildarlnd Evrusvis vanda - eru nefnilega arengd a reglum ess um einungis 3% rkissjs halla - mean lndin utan Evru geta haft ann halla sem eim snist og annig milda fram hrif efnahags kreppunnar me eyslu.
  2. Auk ess, munu yngd refsikvi ekki n yfir au.
  3. Auk essa, hafa au a mestu egar n til baka tpuu samkeppnisforskoti me eim htti, a eirra gjaldmilar -fyrir utan dnsku krnuna sem haldi er fastri vi Evru- hafa falli umtalsvert vergildi mti Evrunni.
  4. etta er srstaklega eftirtektarvert tilviki Svjar sem egar er bi a hefja sig upp r kreppunni, hagvxtur hafinn og snski selabankinn a huga vaxahkkanir. En Bretl. sem var fyrir yngra efnahags hggi, er enn vanda svo a lkka vergildi Punds hjlpi eim nokku.
  5. Danmrk hinn bginn - er ekki neinum umtalsverum vanda, .s. eir foruust me skynsamri stjrnun vandri margra annarra landa - svo .e. ekkert erfitt fyrir Dani a vihalda tenginunni vi Evruna, - en hefur nokku gengisfall Evru essu ri rugglega komi sr vel.
  • En spurningin er - su essi lnd tkomu er var Evrusvinu fyrir?
  • essi lnd hafa alltaf veri mjg passasm upp a eitthvert rija land, list ekki um of vald yfir eim, eftir allt saman!
  • a m velta v fyrir sr - hvort a embttismenn eirra hafi s ann mguleika fyrir, og a a hafi spila rullu um kvrun eirra um a standa fyrir utan Evrusvi.
  • Fyrir bragi sleppa au vi vibtar eftirgjf sjlfsforris, sem virist vera a eiga sr sta Evrusvinu yfir til skalands.
  • g er alveg viss um a dag, sj essi lnd ekki eftir eirri kvrun a halda snum gjaldmilum og ar me, sleppa vi a vibtar fullveldis afsal, sem n virist framkv. innan Evrusvisins.


En hva me Frakkland?

  • eir munu augljslega ekki stta sig vel vi essa run - sem eirra augum, hltur a vera fugrun.
  • eir eiga ekki auvelt um vik - .s. eini stri bandamaurinn sem eir eiga mguleika , til a einhverju leiti vega mti vaxandi hrifum jverja - er Bretland!

Spurningin er lka hvernig jverjar sjlfir spila me etta:

  1. En gegnum a a eiga miki til skuldir tiltekinna landa vandrum.
  2. Geta jverjar sennilega tryggt sr eirra atkvi nokkurn veginn annig a eir geti treyst v a au kjsi nokkurn veginn alltaf me eim htti sem stjv. Berln vilja.
  3. dugar eim til vibtar atkvi Frakklands ea Bretl. eins og sr, sennilega til a hafa meirihluta um hverja kvrun.

Ef jverjum tekst a beita eim til skiptis fyrir sinn vagn - stjrna eir ESB reynd.

Einungis ef bi rki eru samtmis mti - f jverjar ekki snu framgengt!

Svo - tekst Merkel a vera Bismark ea verur hn eins og Vilhjlmur II keisari?

  • Bismark tkst a einangra Frakkl. og var meistari leiksvis aljastjrnmla, mean a ungi keisarinn eftir a hann kom fyrir rest Bismark fr, var mun minna diplmatskur og sameinai Frakka og Breta andstu gegn skalandi.


Niurstaa

a virist stefna a Evran fri jverjum straukin vld og hrif yfir aildarlndum Evrusvisins. Ea, a virist nett tkoma ratugs tilvistar Evrusvisins.

essi tkoma er hlutur sem rtt er fyrir slendinga a huga, mean eir velta fyrir sr sinni framt.

En eins og Evruml virast vera a rast, felur Evruaild sr raun fullveldis afsal til skalands - til vibtar ofan a fullveldis afsal sem aild a ESB inniber til stofnana ESB.

.e. eitthva sem fram a essu hefur ekki komist a umrunni hrlendis.

Kv.


rur er uppi .s. v er haldi lofti a sjvartvegur s ltill hluti jarframleislu. Me essu er reynt a halda v fram, a sland s frt um a taka upp Evru. En, v miur er veri a draga upp kolranga mynd!

a er undarlegur rur gangi .s. virist leitast vi a gera sem allra minnst r vgi sjvartvegs slandi. Sbr. ummli - Dr. Magns Bjarnason Stjrnmlafr. - sem heldur v fram a landbnaur + sjvartvegur s einungis samanlagt um 10% af hagkerfinu.

En, etta tengist rri fyrir ESB aild .s. essu er haldi fram til a leitast vi a styja tlkun - sem stenst reyndar ekki skoun - a slensk hagrun hafi veri nlgast a stand efnahagsmla er rkir meginlandi Evrpu.

  • En, bakgrunnur essa tegundar rurs er rifrildi um a hvort sland s hagkerfislega s frt um a taka upp Evru ea ekki.
  • Ea, hvort sl. hagkerfi s me eim htti, a mjg lklegt s a aild a Evru geti gengi upp - sbr. a a sveiflist me mjg lkum htti. S um of h sveiflukenndum ttum - eins og sjvartvegi.
  • Me v a gefa skyn a sjvartvegur skipti litlu mli - er einmitt veri a halda fram eirri mynd, a hann s ekki hindrun vi a a taka upp Evru.

Til a Evruaild gangi sem skildi urfa lndin a hreyfa sig takt

En, .e. einmitt grunnskilyri ess a aild a Evru geti gengi upp, a sl. hagkerfi s ekki a sveiflast mjg lkt hagkerfum meginlands Evrpu.

etta kemur til vegna ess, a sem melimur a Evrusvi gildir -

  1. Arir stjrna vxtum.
  2. Arir stjrna gengi.

- ess gjaldmiils sem vri s gjaldmiill er vri notaur hrlendis.

  • .e. ekki vst a allir tti sig - af hverju .e. vandaml a vera me Evru, ef sl. hagkerfi hefur mjg lka hagsveiflu.
  • En, stan er einfaldlega s - a ef okkar hagrun vri mjg lk, ir a a .s. gengi og vextir eru mistrir fr Brussel, a yri gengisskrning ea vextir, ea jafnvel hvorttveggja, nnur en hentai okkar hagkerfis astum.

sasta ratug voru vextir mjg lgir Evruhagkerfinu sem einfaldlega var peningastefnuleg kvrun.

eim ratug, alveg fram a kreppu 2007 - var samfeldur stgandi hagkerfum Evrpu - bi eim innan Evrusvis sem utan. Einnig var slkur stgandi Banda. og Kanada.

Gengi Evrunnar hkkai jafnt og ett fr upphafi tgfu hennar fram a kreppu 2007.

  • Munum - arir stra vxtum og arir stra gengi. .s. gengi fr hkkandi - stulai Evran a stugt hkkandi kaupmtti umlinum ratug - sem kynti undir neyslu og fjrfestingum. sama tma, voru vextir lgir - en lgir vextir kynda einnig undir neyslu og fjrfestingum.
  • Spurningin er hvernig fer hagstjrnandi a - ef neysla og fjrfesting hans hagkerfi er a vera of mikil, .e. hagkerfi er fari a ofhitna?
Munum hann getur ekki hkka vexti til a hamla mti - n getur hann fellt gengi til a minnka kaupmtt og annig sl enslu.
  • Leiirnar sem eftir eru:
  1. Me v a hkka skatta.
  2. Me v a skera niur framkvmdir vegum rkis og sveitarflaga.
  3. Einungis hgt a beita aila vinnumarkaar fortlum.
  • Ef ailar vinnumarkaar taka ekki tt v me rkinu, a halda aftur af hagkerfinu me v a frysta launahkkanir egar stefnir ofenslu - verur mjg erfitt a komast hj run er getur enda bluhagkerfi. En er allt rennt gangi a hita hagkerfi -
  1. Lgir vextir.
  2. Hkkandi gengi.
  3. Hkkandi laun.

  • a sem g er reynd a segja er a hagstjrnun innan Evrusvis er erfiari - ekki auveldari.
  • En, arft a sna venjulegum hagstjrnar aferum alveg hvolf:
  1. - .e. sta ess a lta gjaldmiilinn alagast astum hagkerfisins-
  2. ltur hagkerfi alagast gjaldmilinum.
  3. A auki hefur frri stritki til umra .e. arir stra vxtum og gengi - svo etta er vissan htt eins og a stra hagkerfinu, me ara hnd stri.

  • .s. hefur frri stritki - arftu a vera mjg fltur a bregast vi og einnig mjg kveinn snemma ferlinu.
  • Ef fer a berast af lei - magnast s htta hratt a stjrntkin sem tt eftir - muni ekki duga.
  • g held a a hafi ekki veri tilviljun a 4 aildarlnd Evrusvis lentu run er endai bluhagkerfi og svo krassi - en eitt slkt getur veri tilviljun en ekki 4.
  • .s. a segir okkur er a hagkerfisstjrnun innan Evrusvisins, s raunverulega mjg erfi.

etta er aljlega viurkennt vandaml - .e. a hagsveiflur megi ekki vera mjg lkar - sem er einmitt sta ess, a kvei var a setja upp srstakar reglur "convergence criteria" til a stula a algun rkja, a hinu milga hagkerfi.

Staallinn sem var settur "convergence criteria" tti einmitt a tryggja a Evrusvi myndi virka, .s. svo lengi sem rkin myndu uppfilla au, tti ekki hagrun einstakra rkja a vera a misvsandi a alvarlegt vandaml skapaist.

En, v miur hefur a ekki gengi betur en svo, a strfelld efnahags vandri standa einmitt yfir rkjum Evrpu - einmitt vegna ess a hagrun var misvsandi - sbr.:

The Economist: Euro follies

  • En .s. myndin fr "The Economist" snir er a hagrun var einmitt mjg misvsandi - rtt fyrir a ef einungis var liti hagvxt virtist sumum a rkin vru a hreyfa sig takt.
  • En, .s. myndin snir er munur verblgu milli aildarrkja Evrusvisins. En, hrra raungengi segir a verblga v landi hafi veri hrra.

Skoum aeins slenskar hagtlur:

Hagstofa slands - Landsframleisla

2009
1. Einkaneysla765.405 = 51%
2. Samneysla396.945 = 26%
3. Fjrmunamyndun207.931 = 14%
4. Birgabreytingar-1.133 = 0,075%
5. jartgjld1.369.149=91%
6. tflutningur alls794.811 = 53%
6.1 Vrur, fob500.855 = 33%
6.2 jnusta293.956 = 20%
7. Frdrttur: Innflutningur alls663.195 = 44%
7.1 Vrur, fob410.575 = 27%
7.2 jnusta252.620 = 17%
8. Verg landsframleisla1.500.76

Til a sj raunverulegt vgi greinanna fyrir hagkerfi, ber a skoa tlur yfir tflutning - Hagstofa slands tflutningstlur:

2009 2010

Sjvartvegur......................42,3%....39,1%

Orkufr. inau.....................36,6%....43,6%

Landbnaur.........................1,5%.....1,3%

Fiskur + Orkufr.in...............78,9%....82,7%

  • tflutningur er sem sagt 2009 53% af landsframleislunni.
  • Hluti sjvartvegs af v 2009 er 42,3%
  • Sem sagt sjvartvegur hefur tt a r cirka 22,4% af landsframleislunni - .e. mld sem hlutdeild hans tflutningnum.

Mr tti v vnta a vita - hvernig s tala er fengin a sjvartvegur s 7,8% af landsframleislunni.

tflutningur stendur hinn bginn undir llu hagkerfinu

En, fyrir utan matvli, arf a flytja inn nrri v 100% alls varnings sem fst verslunum. Ef vi hugum sem dmi byggingarstarfsemi - eru nr ll afng flutt inn ar meal jrni jrnbindingar. Sptala - flest lyf innflutt, ll tki, lyf framleidd hr eru framleidd me innfluttum hrefnum a mestu, ft og rmft o.flr. Fyrirtki hrlendis kaupa nr allt inn a utan sem au nota hrlendis.

stan er s a landi er mjg snautt af hrefnum, t.d. engar mlm-nmur. Vi erum einnig fjarri flestum mrkuum - svo a er umtalsverur flutnings kostnaur innflutningi. a borgar v sig ekki hr, a flytja hinga inn hluti svo hgt s a reka samsetningar verksmijur. Flutningskostnaur er einnig hr fr landinu marka - leggst v tvfalt.

Vi hfum v ekki fari hrlendis hefbundna inframleislu .s. hn getur ekki bori sig. ess sta er allur slkur varningur innfluttur.

  • Svo - vi af llri nausyn hfum urft a treysta aulindir r sem vi hfum til umra .e. fisk og orku.
  • .s. nr ekkert hr anna er framleitt - fyrir utan .s. landi gefur beint .e. hefbundinn landbnaur - m alveg smtta hagkerfi niur tvenns konar grunn starfesmi.
  1. tflutnings inaur.
  2. Anna.

2009 er tflutningur 53% af jarframleislunni - annig a hinum 47% af hagkerfinu er haldi uppi af tflutningnum.

  • Getum lka hugsa etta sem "debit" og "kredit".

.e. tflutningur s "kredit" en allt anna s "debit" .e. kosta af tflutningnum.

Hafandi .s. vimi a hagkerfinu er haldi uppi af tflutningnum:

  • .s. 80% tfl. eru fiskur og afurir orkufreks inaar.
  • .s. fiskur er skv. tlum fr 2009 42,3% tflutnings og orkufrekur inaur 36,6% mti.

M alveg skv. eim tlum halda v fram a sjvartvegur nlgist a vera helmingur grundvallar hagkerfisins - sem a sjlfsgu gefur allt ara mynd af astum en eirri er rursmeistarar Samfylkingar eru a leitast vi a halda lofti.

  • essar tlur kja vgi orkufreks inaar reynd .s. til a sj raunveruleg vgi, arf a draga fr tfl. ls innflutning srls - sem er nokkurn veginn sama magn li fullunni s vermtara.
  • A auki - arf a draga fr hagna eigenda sem sendur er r landi.
  • annig a sjvartvegur er okkar mikilvgasta grein - egar allt er liti!
  • sland er komi aftur byrjunarreit - me a a alaga sig a hagkerfum ESB rkja - .e. n eftir hrun n svipari stu hva mikilvgi sjvartvegs varar og 10. ratug sustu aldar.

etta segir mr a hagkerfi s aftur n ori mjg h sveiflum sjvartvegi - sem dragi strlega r mguleikum ess a ba vi annan gjaldmiil en eigin - .e. krnu.

.s. a me svo sveiflukenndan grunn - s rf fyrir skjta algun of brn - til a upptaka annars gjaldmiils s reynd praktskur mguleiki.

a ir ekki endilega a svo veri um aldur og fi - en g vill meina a ef a stefna annan gjaldmiil, s langt uppbyggingar starf fyrir hndum, .s. fleiri stoum veri a skjta undir okkar framleislu hagkerfi - ur en upptaka annars gjaldmiils veri praktskur mguleiki n.

Skilyri ess urfi fyrst a skapa - au su ekki fyrir hendi dag ea ninni framt!

Ps. auvita er feramennska gildi tflutnings inaar .s. hn skapar gjaldeyri. Hfum hann me myndinni.

Kv.


Grarlega villandi umfjllun Silfri Egils - sjvartv/landb. sagur 10% af jarframl.

a er hneykslanlegt hve langt er dag seilst me ESB rrinum.

Sj umfjllun: Dr. Magns Bjarnason Stjrnmlafr.

.e. alveg rtt hj stjrnmlahagfringnum, eins og hann vill kalla sig, a sjvartv. flytur inn olu - vlar og tki. Einnig rtt, a a sama gerir landbnaur.

  • hinn bginn er a alveg klrt a sjvartvegur flytur miklu mun meira t af vermtum, en hann arf a flytja inn - .s. .e. eftir allt saman tflutningur sem landi lifir ekki satt!
  • hinn bginn, eins og sst af tlum a nean, erum vi ekki a lifa tfl. landbnaarvara, en hinn bginn gerir landbnaur anna fyrir okkur, .e. hann sparar okkur ann gjaldeyri sem annars myndi fara innflutning eirra vruflokka er hann framleiir.
  • annig, a ef s framleisla minnkar til muna, arf minnka einhvern annan innflutning mti, nema a landi fari yfir enn strri vruskipta halla en er hr vanalega - sem er varasamt .s. vruskiptahalli getur leitt til skuldasfnunar og san gjaldrots, ef a kemur ekki ngilegt mtframlag mti formi erlendra fjrfestinga. verur nett skuldsfnun fyrir jflagi - hagkerfi lifir um efni fram.
  • Landbnaur er einnig a framleia r v sem landi sjlft gefur, fyrir utan innflutning tkjum og eldsneyti fyrir au tki. En, landbnaur getur alveg minnka ann innflutning me v a lta tkin ganga fyrir metani, sem landbnaurinn sjlfur getur alveg framleitt. Ef, vi gerum r fyrir eim mguleika - getur essi framleisla veri rekin fyrir mjg ltinn gjaldeyriskostna hvert tonn af framleislu. .s. engin lei a komast hj v, a ef landi fer yfir a flytja hkka hlutfall sinna neysluvara inn - a a feli sr a aukna noktun gjaldeyri per tonn per neysluvarning - arf a minnka annan innflutning mti ef vi viljum forast httuna sem fylgir skuldsfnun vi tlnd. a m alveg segja - a a sem vi grum landbnainum jhagslega s, s einmitt essi sparnaur gjaldeyri.
  • .s. flk arf a muna eftir, er a svo tekinn s samanburur t.d. landbnai Svj, er mjg - mjg mikill strarmunur Svj og slandi - .e. milljnajflag me landbna allt rum skala. Hr er framleislan dmd til a vera mjg litlum skala sbr. milljnajflg alveg burts fr hugmyndum um stkkun ba hr .s. sland er svo smtt - raunveruleg strarhagkvmni er einfaldlega ekki mguleg vegna smar hagkerfisins - sem ir a framleislukostnaur verur alltaf samkeppnisfr vi framleislu sem er mun strri skala en hr verur nokku sinni mguleg, annig a g ver a segja a miklar lkur eru til a framleisla hr myndi a strstum hluta leggjast af eftir inngngu ESB, .s. mjlk framl. .s. hn er framl. milljnum ltra verur alltaf hagkvmari en framl. sundum ltra, sama a kjtframl. .s. tali er milljnum tonna fremur en sundum, a sama vi.
  • a ir ekki a ll framleisla leggist af - en g tel a massaframleisla fyrir almennan neyslumarka muni gera a. .s. muni lifa er .s. er ngilega srsttt til a geta rifist jaarmrkuum .e. ekki samkeppni vi framl. milljna jflagsins - sbr. hestarkt (en sl. hesturinn hefur raunverulegt srsti), m vera a saufjrrkt (en sl. kindakjt er srst vara) leggist ekki af alveg heldur fari yfir markai sem borga h ver fyrir srsta vru - en nauta-, svna-, kjklingarkt sem og framl. mjlkurvara myndi hverfa a mestu.
  • Niurstaan veri - heildar aukning innflutningi. Sem arf a mta me aukningu tflutnings einhverju ru - hva sem a er.

sland er ekki spennandi fjrfestingar kostur:

  1. Fjarlg fr mrkuum sem ekkert breytir.
  2. Laun lg sbr. Norurlnd eru ekki lg heimsbass svo rtt fyrir allt eru laun hr ekki ngilega lg til a a s sta ess a koma hinga me starfsemi til a njta lgu launanna.
  3. A auki eru fiskimiin fullntt ef vi gerum v skna a fiskifringar su ekki vitleysingar sem mli ekki rtt, annig a ekki er hgt a auka tfl. me auknum veium.
  4. annig a er eftir a a ba til njar greinar ea auka arar sem fyrir eru sbr. l. a tekur slatta af rum - eitthva kringum 15-20 r a byggja upp njar greinar.
  5. annig a vi erum reynd a tala um l sem eina raunverulega mtvgi til a tryggja jafnvgi mti essum aukna innflutningi - ef vi mium vi tmalnu ESB sinna.

  • a tti v engum a koma vart a Samf mlir dag mjg kvei fyrir uppbyggingu fleiri lvera - eir eru bnir a sj etta sama og g s.

Til a sj raunverulegt vgi greinanna fyrir hagkerfi, ber a skoa tlur yfir tflutning - Hagstofa slands tflutningstlur:

2009 2010

Sjvartvegur......................42,3%....39,1%

Orkufr. inau.....................36,6%....43,6%

Landbnaur.........................1,5%.....1,3%

Fiskur + Orkufr.in...............78,9%....82,7%

  • 80% tfl. eru fiskur og afurir orkufreks inaar.
  • essar tlur kja vgi orkufreks inaar .s. til a sj raunveruleg vgi, arf a draga fr tfl. ls innflutning srls - sem er nokkurn veginn sama magn li fullunni s vermtara.
  • A auki - arf a draga fr hagna eigenda sem sendur er r landi.
  • annig a sjvartvegur er okkar mikilvgasta grein.
  • essar tilraunir ESB sinna a draga upp villandi mynd af raunmikilvgi sjvartv. - sbr. a benda a hann s einungis 7-8% af jarframleislunni - a einungis snir hve grarleg s uppbygging er orin sem haldi er uppi af tflutningsgreinunum.
  • sland er komi aftur byrjunarreit - me a a alaga sig a hagkerfum ESB rkja.

Fullyringar ess efnis a tlur sasta ratugar sni a sland s komi nr hagsveiflu ESB rkja, eru strlega villandi besta falli.

  • arft virkilega a skoa umliinn ratug eins og hlfviti til a halda slku fram.
  • Sasta ratug sannarlega var a v er virtist rfandi gangur og vaxandi sama tma og a var rfandi og vaxandi gangur hagkerfum ESB, srstaklega Evru svisins.
  • Ef gerir ekkert anna en a bera saman essar tlur og lykta a r tlur sni a sland s komi nr v a alagast Evru svinu - ertu hlfviti.
  • etta var egar bluhagkerfi rkti hrlendis - hagkerfi sem allir vita dag a var sjlfbrt og hlaut a hrynja. A vert mti, var jafnt og tt a grafa undan grunnstoum hagkerfisins samtmis sem etta gkk - .e. dag fer megni af fiskvinnslu fram erlendis vegna ess a essum tma fluttist hn t vegna ess a hn bar sig ekki hr . ess sta er fiskurinn fluttur t unninn. Svo vi erum aftur kominn ann sta, a urfa a endurreisa hr fullvinnslu eins og fyrir mrgum ratugum.
  • a skemmtilega kaldhnislega er a sama tma Evrusvinu - voru bluhagkerfi eftirtldum lndum: rlandi, Spni, Grikklandi og Portgal. Eitt getur veri tilviljun en 4 eru a alls ekki. etta er ekki tilviljun - en .s. var gangi var a a peningastjrnun Evru svisins, l slku.
  1. Lgir vextir - sem ESB sinnar dsama og vilja endilega komast . eir auka eftirspurn og hvetja til skuldsetningar vert yfir jflagi, .s. eir gera lnsf dra lei til a fjrfesta frekari munaarvarningi sem vanalega hefur ekki efni . annig magnar etta upp neyslu.
  2. San ef fer saman vi a fyrra, a gengi fer jafnt og tt hkkandi - en hkkandi gengi eykur kaupmtt sem einnig hvetur til frekari neyslu. ertu me 2-falda kyndingu hagkerfin .e. fr genginu og lausri peningahagstjrn.
  • Liir 1 og 2 hefur mikla orsakatengingu vi myndun bluhagkerfa. En au vera til egar neyslua og fjrfesting, fer yfir striki og hagkerfi fara a yfirhitna.
  1. .s. arir stjrna vxtum.
  2. .s. arir stjrna gengi.
  • Innan Evruhagkerfis hafa stjv. einungis mguleika til a forast myndun bluhagkerfa, ef peningastjrnun er of laus og gengi fer hkkandi, me v a:
  1. Hkka skatta.
  2. Me v a skera niur framkvmdir vegum rkis og sveitarflaga.
  3. a getur einungis beitt aila vinnumarkaar fortlum.
  • Ef ailar vinnumarkaar taka ekki tt v me rkinu, a halda aftur af hagkerfinu me v a frysta launahkkanir - verur mjg erfitt a komast hj bluhagkerfi. En er allt rennt gangi a hita hagkerfi -
  1. Lgir vextir.
  2. Hkkandi gengi.
  3. Hkkandi laun.
  • jverjum tkst etta betur en rum rkjum Evrusvisins, .e. .s. eir hldu launum hj sr frystingu allan umliinn ratug, mean laun hkkuu annars staar - mismiki , reynd tti sr sta lkkun raungengi skalandi sbr. hin aildarlnd Evrusvis.

The Economist: Euro follies

  • Misgengi raungengis aildarlndum Evrusvis kemur mjg vel fram myndinni tekin af vef The Economist. Taki eftir a bluhagkerfis lndin eru einmitt lndin .s. raungengi hkkai mest.

The Economist: Euro follies

  • Og au 4. lnd eru akkrat lndin sem dag glma vi mestu efnahags rugleikana innan Evrusvis.

Mli er, ef skoar tlur eins og heimskingi: er dregin s sama lyktun og egar sland var bluhagkerfi. En, fyrir utan Grikkland, var a hinum 3. lndunum alveg eins og hr:

  1. Hagkerfin virtust vera farin a fylgja smu hagsveiflu og hin lndin Evrusvinu - en var rkjandi hagkerfis stand fullkomlega sjlfbrt lndunum rem samt slandi.
  2. Skuldir rkisins fru lkkandi llum eim rem og slandi, .s. bluhagkerfin framklluu mikla veltuskattheimtu, og rkissjir greiddu niur snar skuldir.
  3. Almennt s uppfylltu ll rkin fyrir utan sland er var me of ha verblgu og vexti ll skilyri Evrusvisins. sland uppfyllti skilyri um skuldir.
  4. En dag er ekkert af essum lndum ar me tali sland neins staar nrri v a uppfylla nokkur skilyra Evrunnar.
reynd er talnafri ESB sinna strlega gllu og hefur alltaf veri.

Kalla a ljga me tlum!



Kv.

Er breyting laga sem a gera almenningi kleyft a losna vi skuldir 2. rum eftir gjaldrot - fyrirfram nt?

Mr verur spurn er g les texta frumvarpsins eins og a ltur t Alingisvefnum.

Einfaldast er a setja textann hinga inn brenglaann - og geta lesendur s sjlfir hva .e. sem mr lst ekki !

Mn tilfinning er s a lokatextinn s hrovirknislega unninn - eins og a hann s tkoma fundar .s. deilur voru uppi um texta frumvarpsins, og a undir lokin er allir voru ornir reyttir hafi etta veri tkoman!

Atrii vert a skoa!

  1. Hva akkrat eru srstakir hagsmunir!
  2. Hvaa lkur akkrat urfa a vera fyrir hendi.
  3. Ef veitir tryggingu innan fyrningafrests - fyrnist ekki s krafa!
  • g vil f a teki fram - me upptalningu atria - hvaa tilvik a eru nkvmlega og n frekari undantekninga, sem skapa srstaka hagsmuni.
  • San vil g a auki f r lkur sem vsa er til skilgreindar nnar .e. a lgmarki t.d. 25% lkur skv. mati hra matsaila, sem dmi.
  • Auvita - ef einhver er svo heimskur a veita tryggingu innan fyrningafrests - sjlfsagt er elilegt a s skuld hverfi ekki.

hugasamir virkji hlekkinn ingskjali og geta eir einnig lesi greinargerir mefylgjandi!

-------------------------------Texti frumvarpsins - hr!

skj. 116108. ml.



Frumvarp til laga

um breyting lgum um gjaldrotaskipti o.fl., nr. 21/1991,
me sari breytingum (fyrningarfrestur).

(Lagt fyrir Alingi 139. lggjafaringi 20102011.)



1. gr.
sta 2. mgr. 165. gr. laganna koma tvr njar mlsgreinar, svohljandi:
rotamaurinn ber byrg skuldum snum sem fst ekki greiddar vi gjaldrotaskiptin. Hafi krfu veri lst vi gjaldrotaskiptin og ekki fengist greidd vi au er fyrningu sliti gagnvart rotamanninum og byrjar nr tveggja ra fyrningarfrestur a la eim degi sem skiptunum er loki. tt krfu hafi ekki veri lst vi skiptin gildir essi sami fyrningarfrestur um hana, enda fyrnist hn ekki skemmri tma.
Fyrningu krafna sem um rir 2. mgr. verur aeins sliti n me v a lnardrottinn hfi innan fyrningarfrests ml hendur rotamanninum og fi ar dm um viurkenningu fyrningarslitum gagnvart honum. Slka viurkenningu skal v aeins veita me dmi a lnardrottinn sni fram a hann hafi srstaka hagsmuni af v a slta aftur fyrningu, svo og a lkur megi telja a fullnusta geti fengist krfu hans njum fyrningartma, en a gengnum slkum dmi gilda almennar reglur um fyrningu hennar. Hafi lnardrottinn fengi tryggingarrttindi fyrir krfu sinni eign rotamannsins ur en frestur skv. 2. mgr. var enda fyrnist krafa hans ekki a v leyti sem fullnusta fst henni sari stigum vegna eirra tryggingarrttinda.

2. gr.


Lg essi last egar gildi.

-------------------------------Texta frumvarpsins loki

Niurstaa

Ofangreinda punkta arf a skra - v annars getur svo fari a dmstlar framkvmi a verk, og getur tkoman ori umtalsvert nnur en flutningsmenn vonuust til.

Mikil htta snist mr vera v, a tilraun til mikilvgra rttindabta til handa almenningi ntist fullkomlega.

Kv.


Raunhfasta sp AS um efnahagsml til essa!

Njasta sp Alusambands slands er til mikilla muna varfrnari en fyrri spr hafa veri - sem skv. minni skoun strlega eykur hennar trverugleika.

.e. ekki reikna me lveri Helguvk en er reikna me stkkun Straumsvkur samt byggingu Barhlsvirkjunar - en hefur LV n tvisvar r veri neiar um afgreislu lns, fr runarbanka Evrpu.

ll aukning fjrfestinga atvinnulfinu virist skv. tlun eirra, vera fyrir tilstilli essa verkefnis.

eir telja svo mikla vissu vera um Helguvk, a eir treysta sr ekki a gera r fyrir henni, en einhverra hluta vegna, komast eir ekki a smu niurstu um st. Straumvkur / Barhlsvirkjunar verkefni.

Augljs bending: Ef ekki verur af st. Straumvkur / Barhlsvirkjunar verkefninu, minnkar hagvxtur nsta rs. S aukning fjrfestingar verur ekki, en sennilega stain ltil aukning t.d. 10%.

erum vi sennilega a tala um hagvxt innan vi prsent.

Sp Hagdeildar Arion banka um 0,5% getur rst. En s gerir ekki r fyrir strframkv.

Hvernig framvinda verur aan fr - augljslega verur ekki eins mikil aukning tflutnings, en eir reikna me a aukning starfsemi Straumsvkur, skili sr inn tlur um tflutning fr 2012 en veri komi a fullu inn 2013.

eir eru bjartsnir um a endurskipulagning skuldamla atvinnuvega veri komin gan rekspl fr 2012, sem ltti vaxtabyri innlendrar starfsemi, svo a innlend fjrfesting muni skila jafnri aukningu rmum 20% eftir a. v fylgir elilega aukning innflutnings, eins og eir rttilega benda .

2012 hefjist nbyggingar hsnis, .s. eir meta svo a uppsafnaur lager hsnis veri klraur, svo a rf fyrir nbyggingar skapist fr og me 2012.

Mr lst lla ann vaxandi viskiptahalla, sem eir reikna me.

Einna hugaverast: Er .s. eir segja um atvinnuleysi - .e. a minnkun ess skrist fyrst og fremst af fkkun flks vinnumarkai - .e. nm ea r landi.

Sp AS

2010 2011 2012 2013

Hagvxtur -3,7% 1,7% 1,7% 3,8%

Samneysla -3,3% -3,8% -1,8% -0,4%

Fjrfesting -24% 16% 22% 20%

Atvinnuv. -12% 33,9% 29,9% 22,6% (fjrfesting atvinnuvega)

Hsni -21,9% 0,0% 8,0% 20,0% (fjrfesting hsni)

Opinbera -30,5% -23,5% -0,9% 1,0% (fjrfesting opinbera)

j.tgj. -3,7% 1,9% 4,2% 4,5%

tflufl. -1,9% 1,0% 2,7% 5,4%

Innfl. -1,5% 1,0% 8,6% 7,2%

Verblga 5,4% 1,9% 1,7% 1,9%

Atv.leysi 8,2% 7,7% 6,8% 6,1%

Visk.jfn.-0,9% -0,3% -4,1% -4,7%

Punktar teknir r greinargerinni er fylgir spnni:

  • "Til a setja vaxtakostna rkisins samhengi m nefna a frumvarpi til fjrlaga fyrir ri 2011 er gert r fyrir a vaxtakostnaur rkisins veri 75 milljarar krna nsta ri sem er tplega 16% af tluum heildartekjum rkisins a r."
  • "Til samanburar eru heildartgjld rkisins til menntamla rinu 2011 tlu 56,5 milljarar og til heilbrigismla 97,6 milljarar."
  • Efnahagstlun stjrnvalda byggir hagfelldari run efnahagsmla, en hr er dregin upp. Gangi sp hagdeildar eftir eru lkur a skatttekjur rkisins veri lgri og tgjldin meiri en (fjrlaga) frumvarpi gerir r fyrir og v arf mgulega a grpa til strangari ahaldsagera. Aukinn niurskurur og skattheimta mun hgja enn frekar innlendri eftirspurn og seinka efnahagsbatanum.
  • " nlegri knnun meal forsvarsmanna strstu fyrirtkja landsins segjast orri eirra gera r fyrir v draga saman ea halda breyttum fjrfestingum snum nstunni en aeins tplega fimmtungur hyggst auka fjrfestingar."
  • "Fkkun starfsflks er fyrirhugu hj 28% fyrirtkja, 14% hyggst fjlga starfsmnnum en 58% bst vi breyttum starfsmannafjlda. etta er heldur dekkri sn en kom fram sustu knnun."
  • " rinu 2011 er tla a fjrfesting atvinnuveganna veri borin upp af umrddri uppbyggingu Straumsvk og eim verkefnum sem flutt vera fr hinu opinbera einkaframkvmd en runum 2012 og 2013 muni arar atvinnuvegafjrfestingar taka vi sr kjlfar ess a draga fer r vissu rekstrarumhverfi og vinnu vi endurskipulagningu fyrirtkja lkur."
  • "Tali er a enn su til byrgir af nju hsni til allt a tveggja ra eftir miklar offjrfestingar babyggingum runum 2005-2008. v er gert r fyrir a bafjrfestingar veri takmarkaar nstu tv rin en a r taki a aukast n sari hluta rs 2012 og rinu 2013."
  • "egar staa heimilanna fer a vnkast runum 2012 og 2013 og fjrfestingar atvinnuveganna taka vi sr er gert r fyrir a innflutningur bi neyslu og fjrfestingarvara fari vaxandi."
  • "Minni eftirspurn eftir vinnuafli leiir hjkvmilega til aukins atvinnuleysis. mti kemur a flk lagar sig a breyttum astum, t.d. me v a hverfa af vinnumarkai tmabundi, fara nm ea flytjast af landi brott. essi sveigjanleiki veldur v a atvinnuleysi verur minna en ella."
  • " rija rsfjrungi 2009 hfu t.d. tapast um 12 sund strf mia vi sama tma ri ur. Fjldi atvinnulausra hafi hins vegar aeins aukist um sex sund ar sem fjldi vinnumarkai hafi minnka um nnur sex sund."
  • " rum rsfjrungi r fjlgai starfandi einstakingum milli ra fyrsta skipti san fyrir hrun og atvinnulausum fkkai. Minna atvinnuleysi virist fyrst og fremst skrast af v a karlar hafa yfirgefi vinnumarkainn, hugsanlega lei r landi. Mikil umskipti uru einmitt brottflutningi til og fr landinu ri 2009 en fluttu 4.835 fleiri fr landinu en til ess, 2.466 fleiri slendingar og 2.369 fleiri erlendir rkisborgarar."


Niurstaa

a sem essi sp snir mjg vel, er ann daua er rkir hagkerfinu dag. Samt tel g hana vi bjartsnni kantinum mia vi mna sn run nstu missera.

Sennilega er hugaverasta bendingin fr Hagdeild AS, a minnkun atvinnuleysis - sem Steingrmur hefur stta af - s sennilega tilkomin vegna brottflutnings vinnandi handa af landi brott. En, hann hefur greinilega veri a ja a rangri rkisstj. vi efnahagsstj. s um a akka. En, strf r eru einungis kringum 500 fleiri en fyrra, en mun meira muna tlum um fj. atvinnulausra - svo bending Hagdeildar AS er sennilega rtt.

---------------------

Hva vil g gera - skoi essa frslu: Eigum vi a lta erlenda aila reisa virkjanir fyrir lver hr landi?


Kv.


Eigum vi a lta erlenda aila reisa virkjanir fyrir lver hr landi?

etta er mjg str samvisku spurning fyrir jina. En, fyrir liggur n a fullkomlega virist tiloka a orkufyrirtkin eigu rkisins ea hins opinbera, list nstunni a lnstraust erlendis - a au stru ln er arf til a byggja r risavirkjanir er slk lver arfnast, fist. Ef virkjana framkvmd fer til erlends aila, er s lklegasti til verks - Magma Energy eigu Ross Beaty.

  • Ofangreint er sta ess a engar af eim orkufreku framkvmdum er rkisstjrnina planlagi a setja af sta, hafa komist til framkvmda.
  • Ekki einu sinni virkjun vi Barhls, sem er til mikilla muna smrra verkefni en au hin, og a auki til a knja stkkun egar starfandi lvers.
  • Eina leiin til a starta essum framkvmdum, virist vera a fela Magma Energy a reisa virkjanir fyrir au lver - ea eitthvert nefnt anna fyrirtki ef til vill knv.


Viljum vi fleiri lver - J / Nei!

Til a vera viruhft arf flk a mynda sr essa grunnskoun.

  • J - ir a menn eru til erlenda eignaraild essum virkjunum.

Hver s erlendi aili verur, tekur hann fjrhagslegu httuna vi verki - sem eigandi virkjunar mun s ra orkuverinu a sjfsgu, auk ess a vikomandi mun hafa rtt til a flytja hagnaarhlut af starfseminni r landi.

tflutningur hagnaar - lkkar eitthva jarframleisluna samanbori vi a, a innlendir ailar hefi tt virkjun, og hagnaur vri v skattlagur hrlendis.

Virkjun hefur fa starfsmenn eli snu og v tekjur af launum litlar.

Rki mun f aulindagjald - sem er lgt, og eli snu borgar virkjunarfyrirtki lgu skatta sem annar rekstur hrlendis borgar.

Sem sagt, rki fr minni tekjur vegna ess a a ekki virkjunina - en mti kemur, a .s. a hefur enga mguleika til ess a reisa virkjun af slku tagi nstu rum, raun og veru er a essu tilviki a f tekjur sem a annars mun ekki f.

  • Gallar?

Plitsk hrif: etta tti a vera augljst - en segjum t.d. a fyrirtki Ross Beaty Magma Energy, reisi virkjanir fyrir hvorttveggja virkjanir fyrir Hsavkur lver og Helguvkur lver.

erum vi a tala um a skapa langtmaastur .s. grarlegt fjrmagn streymir sji ess fyrirtkis, fr orkuslu til essara tveggja lvera.

Miki fjrmagn er sama og mikil plitsk hrif. etta hfum vi s eftir innleyingu kvtakerfis og svokallair kvtakngar uru til. etta sum vi enn meir, eftir einkavingu bankanna og eigendur eirra uru til mikilla muna enn rkari en kvtakngarnir. hrif Ross Beaty vera einhvers staar skalanum arna milli.

v miur hafa slenskir stjrnmlamenn a.m.k. reynst vera eins spillanlegir og stjrnmlamenn annars staar. Svo, ef essar astur eru skapaar, m bast vi a Ross Beaty muni aan fr last mjg mikil hrif framtar stefnumtun sambandi vi ntingu jarhita- og vatnsaflsaulinda slendinga.

Vi skulum segja, a plit. hrif kvtaknga og sar eigenda bankanna, hafi veri augljs - kvaranir stjrnvalda t.d. veri grunsamlega hlinntar hagsmunum bankanna alla t san eir voru einkavddir. ar undan, .e. ratuginn ar undan, sem m kalla hrifatma kvtaknga, hafi a sama gilt a kvaranir stjrnvalda voru grunsamlega miki samrmi vi hagsmuni kvtaknga.

annig, a skv. v, m reikna fastlega me - a framtar aulinda stefna varandi ntingu orkuaulinda, veri mjg samrmi vi sjnarmi hins nja strtka rekstrareiganda v svii hrlendis.

  • Eigum vi ekki a segja, a vera m a aulindanting fari ekki bara hragr heldur fluggr.

Er einhver lei a gira fyrir etta?

  1. a m auvita hugsa sr reglu, a slarlags kvi veri sett slka virkjana samninga - sbr. a eftir 40 r a hmarki eignist rki ea hi opinbera vikomandi virkjun a fullu. Mguleiki er einnig um a fyrirkomulagi veri kaupleiga. En hitt kemur einnig til greina, a samningur kvei einfaldlega um a rki/hi opinbera eigi virkjun eftir 40 r n ess a greislur komi til.
  2. A passa sig a ef Ross Beaty fr anna verkefni. veri annar algerlega skildur aili ltinn f hitt verki - annig laginu dreift.

Ef Ross Beaty fr bi - held g a ofangreind tkoma veri hjkvmileg.

Eign verur a renna t innan temmilegra tmamarka - 40 r skv. minni skoun er sanngjarnt vimi.

  • Varandi lverin sjlf!

au eru auvita langt fr v versta sem hgt er a byggja, egar kemur a verksmijum. Gallar eru auvita nokkrir - varandi gagnrnina sbr. hve dr strfin ar eru er augljsa bendingin a ann kostna borgar eftir allt saman fyrirtki sem og reisir a lver. Svo s kostnaur kemur okkur ekki me neinum beinum htti vi. Vi njtum launanna og rki skatta af eim launum. etta eru lka gtlega borgu strf.

Hinn bginn er dlti villandi a skoa jhagsleg hrif tfr tflutningi li - .s. mti tfluttu li kemur innflutningur hr- ea srli sbr. "bauxit". San arf einnig a draga fr hagna eigenda - egar metin eru hrif jarframleislu.

ri 2009 skv. Hagstofu:

Fiskur 42%

Orkufr. in. 36%

Samt. 78%

  • etta segir okkur sbr. ofangreint a fiskur aftur s orinn okkar mikilvgasti tflutningur.

Svo auvita urfum vi einnig a meta hrif skv. hugtakinu "opportunity cost" .e. hva anna hefi veri hgt a gera vi au svi sem eru virkju.

.e. auvita megin inntak gagnrnenda - a umhverfisskai s slkur a eirra mati, a betra s a sleppa frekari framkvmdum - .e. nting af ru tagi s anna af tvennu vermtari til lengri tma liti - ea eins og jafnvel sumir segja a au svi hafi slkt vermti sjlfu sr h llum ntingarsjnarmium a au veri a verja.

Ef ekki verur af lverum!
.e. ekki endilega heimsendir fyrir sl. efnahagsml - jafnvel ljsi nverandi stu.

Vandi hagkerfisins .e. starfandi fyrirtkja og fjlmennra hpa almennings, er grarleg skuldsetning sem a llu breyttu mun takmarka til mikilla muna mguleika eirra til a standa undir nfjrfestingum - og a til margra nstu ra, sennilega vart skemmri tma en nsta ratuginn.

  • etta ir mannamli - a verur hagvxtur hr landi mjg - mjg ltill yfir sama tmabil, .e. stand sem vi kllum stnun.
  • Hn getur sem sagt skv. v stai yfir heilann ratug, jafnvel rml. ratug.
  • a mun a fjlda-atvinnuleysi og flksfltta fr landinu, yfir allt a tmabil.

Leiin sem fara verur er krystal klr - ef ekki verur af lverum - en efla samt sem ur hagvxt:

  • Lkkun skulda!

a er engin nnur lei fr en lkkun skulda - og .e. mjg vel mguleg ager, og er sannarlega hgt a framkalla hagkerfislegann visnning me eim htti, og geta lverin alveg veri rf.

.s. arf a gera er a framkalla ntt gjaldrot bankakerfisins - en .e. dag starfandi gjaldrota sem dau hnd hagkerfinu, sem ljst er af tlum skrslu AGS ess efnis a slm ln su 45% af bkfru vermti.

"Bad bank approach" - skuldir skildar eftir gamla banka sem gerur er gjaldrota.

  1. Nr banki stofnaur og innln fr yfir hann.
  2. A nju fari a a semja vi rotab um yfirfrslu lnapakka gegn djgum afsltti.
  3. Nr banki fr fr rkinu skuldabrf til eignar svo hann geti hafi tlnastarfsemi.
  4. Til a lgmarka kostna rkisins, vri best a gera alla 3. bankana gjaldrota einu, en san mynda r eim aeins einn banka - og bja rotabum sameiginlega eignaraild.
  5. Innln vru fr yfir genginu 0,5 .e. lkku vergildi um helming.

Samanlagt - me essu a vera hgt eitt skipti - n ess a skkva rkinu 50 fmum undir - a framkalla stra afskrift skulda sem hvort tveggja fyrirtki og einstaklingar fi san a njta.

S lkkun vaxtagjalda eim til handa - san orsakar aukningu umsvifa innan hagkerfisins .e. sjlfssprottinn hagvxt.

g er skotnari essari lei en lveraleiinni!

Kv.


"Skuldir fyrnist 2 rum" - g fagna breytingunni, en mun skuldugur almenningur ska eftir eigin gjaldroti, til a losna vi allar skuldir eftir 2 r?

a er engin vafi a essi breyting mun hafa mikil hrif slenska lnastarfsemi til lengri framtar.

Skuldir fyrnist tveimur rum Rkisstjrnin samykkti n hdeginu frumvarp sem gerir r fyrir v a skuldir fyrnist tveimur rum eftir gjaldrot...Veri frumvarpi samykkt verur ekki hgt a vihalda skuldakrfum lengur en sem essum tma nemur.

Fyrningafrumvarp kom fjrmlastofnunum opna skjldu Nja frumvarpi felur hins vegar sr a krfuhafar, a er a segja bankar og arar lnastofnanir, geta a uppfylltum kvenum skilyrum fengi krfu sna endurnjaa eftir tv r me v a hfa ml hendur skuldaranum fyrir dmstlum.

Fjrmlastofnanir urfa a sna fram a brn sta s til a vihalda krfunni, og a lkur su a eitthva fist upp hana. Skilyrin eru meal annars a skuldari s stainn a saknmu athfi ea annarri mlisverri httsemi, eftir v sem nst verur komist.

Skemmri tma afleiingar

Spurning er einnig um skemmri tma afleiingar: Er bi a opna nja tlei fyrir skuldugann almenning? g a fara fram gjaldrots rskur yfir sjlfum sr!

Mr snist a allt einu s gjaldrot orin vnlegasta leiin fyrir skuldara sem boi er. g velti fyrir mr, hvort eir sem hokra undir sligandi skuldabyri, jafnvel ln hafi veri lkku niur a 110% vehlutfalli og a auki fengi tmabundna lkkun greislubyri, fari ekki a athuga hvort eir geti fari sjlfir fram gjaldrots mefer yfir sjlfum sr.

  • Me stu bankakerfisins huga er virist barmi gjaldrots n egar - skv. AGS 45% lna skv. "book value" .s. kalla er "non performing". Sem ir a au ln eru ltils til einskis viri.
  • sama tma, er enn tala um 17% eiginf a mealtali.
  • Skv. essu f g ekki s anna en a eigif eirra s nemi rtt vi brnina - ekki viss hvorum meginn!
  • En, ef skir um gjaldrot f n verulegum fj. - en g held urfir rskur dmara - geti fj. "non performing" lna aukist umtalsvert - svo eir einfaldlega rlli!


Segi, a mr myndi ekki koma a vart a ef fj. einstaklinga kjlfar essarar lagasetningar fari a kanna rtt sinn og lagaskilyri fyrir v a geta fengi gjaldrots rskur.

En, g er alveg viss, a flk geti redda sr v, a a missi vinnuna svo tekjurnar hrapi r llu valdi - ef e-h vibtar t, arf til a dmari samykki ann rskur.

En, mig grunar, fyrir utan eli snu sjlfsmiaa sjlfsbjargar vileitni, - en a vera laus allra skulda sbr. a vera staddir v er annars ltur t fyrir a vera filangur skuldaklafi hltur a hfa sterkt til hpa af flki-, einfaldlega su tluverur hluti jarinnar fyrir utan a alveg til a sj bankana rlla, enda margir dag pirrair t .

g velti v fyrir mr hvort rkisstjrnin hafi tta sig essum mguleika - ea hvort hn s haldin slkri blindri sn gti eirra leia er hn hefur fram a essu boi skuldurum landsins - a henni hafi ekki komi hann til hugar!


Lengri tma afleiingar

Gsli Tryggvason, talsmaur neytenda: etta er mjg g og lngu tmabr rttarbt og g vil hrsa rkisstjrninni fyrir essa tillgu. Hn gti leitt til vatnaskila skuldaskilum landsmanna.

  • Til lengri tma liti, er verur mikilvg s mikla tilfrsla samningsstu milli skuldara og eigenda .e. til skulda.
  • Klrlega verur ekki lengur eigendum skulda a hag eins og veri hefur, a ska eftir gjaldroti einstaklings er skuldar eim.
  • N geta allt einu skuldunautarnir fari a hta af fara gjaldrot - nema a eir gjri svo vel og gefi eftir hluta skulda.
  • a tekur enda s skaplega grimmd er rkt hefur, .s. dmi eru ess, a flk hafi veri elt fram gamals aldur, jafnvel gerar krfur dnarb!

Andri Geir Arinbjarnarson: N gjaldrotalg kalla httumat

N gjaldrotalg virast um margt g. essi lg munu veita lnastofnunum grarlegt ahald. Aeins verur hgt a lna til eirra einstaklinga sem standast strangt og heilsttt httumat. Gamla greislumati mun heyra sgunni til og a sama vi uppskriftir ttingja.

Lklegt er a svona gjaldrotalg kalli httumat eins og gerist Bandarkjunum, ar sem hver einstaklingur fr httueinkunn fr 300 til 850, ar sem 300 er lgsta einkunn en 850 hsta. Aeins eir sem eru me einkunn upp 700 f ln gum kjrum. munu vextir einnig taka mi af vehlutfalli. annig munu eir sem taka ln fyrir aeins um 50% af vermati eignar og hafa httueinkunn yfir 700 f bestu kjrin. 80% ln vera aeins boi til allra traustustu knnanna.

skuldir hverfi tveimur rum mun a taka mun lengri tma a vinna aftur upp lnshft httumat.

En svona lg munu einnig hafa nnur hrif sem fasteignasalar vera sur hrifnir af. ar sem erfiara verur a f ln og upphirnar vera lgri mun a hafa hrif frambo og eftirspurn sem mun leia til verlkkunar. Afrakstur af leiguhsni mun batna.

essi gjalrotalg munu koma flki sem verst er statt augnablikinu til ga, munu lgin lklega framtinni gagnast fjrsterkum ailum best, eir munu f bestu lnskjrin og geta ntt sr fallandi fasteignaver.

  • a ykir mr alls ekki lklegt, a essi breyting muni leia til varfrnari lnastarfsemi - .s. htta eirra er lna er allt einu strlega aukin - jafnvginu breytt skuldurum hag, tti a a leia til ess, a lnveitendur sjlfir veri varfrnari mati snu v hverjum eir lna.
  • etta er annig sennilega rtt bending, a bankarnir muni taka upp til muna nkvmari httumat - m vera a eir ski sr tilteknu fyrirmynd er hann nefnir.
  • Lnsupphir sennilega vera lgri - og krafan um eigi fjrframlag mun hkka, .e. engin 90% ln lengur. Sennilega ekki umfram 70-80% og einungis eir sem lengi hafa veri viskiptum vi vikomandi stofnun lklegir til a f slk ln.
  • San m vera a tlnablur af v tagi sem nverandi kerfi skapai - muni heyra fortinni til og aldrei koma aftur! En klrlega hvetur a til httuhegunar um lnveitingu, hve htta lnveitenda hefur veri ltil - einmitt vegna ess a lnega hefur veri hgt a elta jafnvel t yfir grf og daua.
  • Auk essa einnig spurning, hvort heyri einnig svo svsnar fasteignaverblur sbr. sem tti sr sta umlinum ratug sgunni til - .e. a ver eignum veri aftur elilegri og betra jafnvgi komist aftur fasteignaver.

etta eru allt jkvar breytingar - rkir munu alltaf llum tmum hafa betri lnskjr.

.s. mun gerast er a allt einu mun skapast flugur hvati til sparnaar.

  • a verur til mikilla bta fyrir bankakerfi framtinni - sem getur fari a fjrmagna sig me sparnai.
  • etta mun lka breyta hegun almennings - .e. eina leiin til a eignast b, mun vera a spara sr f og safna - flestum tilvikum rum saman.
  • mun lfsstandard unga flksins snar breytast og viring ess fyrir f - .e. mjg mun draga r eirri tilhneygingu til skuldasfnunar fr unga aldri .e. eignast allt strax, er hefur veri sustu 15 rin.

a ir - a flk fer t leigumarkainn - og ver ar mrgum rum. Er ekki a eya arfa. Safnar sr eim 2 ea 3 milljnum, (ea 3-4) sem a mun urfa a eiga til a geta keypt sr sna fyrstu b (fr auvita lni .s. a hefur sparnaarreikninginn).

  • a m vera a fkki eim ungu, sem eiga bla en fjlgi eim er ferast me strt ea reihjli.
  • g s fyrir mr heilbrigara jflag - til muna lkara v sem tkast Evrpulndum.
  1. Auvita verur balnasjur fram til staar.
  2. a einnig vera lfeyrissjir.
  3. Lfeyrissjsln og ln balnasjs vera sem sagt fram til.
g hugsa a r stofnanir muni einnig laga sig a essum nju astum - .e. einnig gera strangari krfur sem m vera a veri e-h myldari en krfur bankanna, einmitt til a mta meiri eigin httu vegna sterkari stu skuldara.



Niurstaa

g fagna breytingunni og vonast til ess a hn ni fram a ganga. Jafnvel svo a skammtma afleiingar geti ori umtalsverar - .e. framkalla fall bankakerfisins, tel g samt a svo strfelld rttarbt s etta, sem a auki s lkleg til a framkalla margvslegar jkvar breytingar slandi framtinni - a g sty hana heilshugar.

Bankakerfi arf bara a gera upp njan leik! hryndum vi einfaldlega eirri ager verk!

-------------------

Einn strann varnagla arf a setja - en .e. hvernig akkrat kvin sem virast gefa bnkum fri a fara ml vi skuldunauta og kra sig inn hann njan leik eru tfr.

Marn G. Njlsson: g f ekki betur s t fr essum texta (hef ekki s frumvarpi) en a hgt veri a rjfa fyrningu. Spurningin er aftur hva gerist ef a er gert. Mun hefjast 10 ra fyrningarfrestur ea nr 2 ra.

Marin G. Njlsson, 20.10.2010 kl. 00:45

essi kvi geta huganlega grafi undan essari vileitni til a framkalla alla r hinar jkvu breytingar, sem g nefndi a ofan.

Jafnvel ntt mli! annig glutrist etta mikla tkifri niur, fari forgrum

Kv.


Kreppan Evrusvinu var eins hjkvmileg og bankakreppan slandi!

Stra vandaml Evrunnar, er viskipta jafnvgi er byggist upp smm saman innan Evrusvisins umlinum ratug.

Svo rammt kva af v jafnvgi, a g fullyri a kreppa innan Evrusvis var eins hjkvmileg og bankakreppan slandi var!

En, a einfaldlega er sjlfbrt stand, egar ailar A safna bara skuldum, mean ailar B, safna bara eignum. endanum, er kreppa fullkomlega hjkvmileg.

Hvernig gerist etta?

Mean skaland hlt innlendum kostnaarhkkunum skefjum, slkuu mrg nnur lnd klnni eftir a au voru kominn inn Evrusvi, og misstu kostnaarhkkanir r bndum - .e. laun og verlag.

etta framkallai a jafnvgi sem myndaist, og hlt fram a magnast allan umliinn ratug, .e. a vrur landanna .s. kostnaurinn hkkai miki vs. skaland, eirra vrur tpuu samkeppnishfni einmitt vi skar vrur, annig a umliinn ratug skapaist vaxandi viskipta jafnvgi "current account imballances / trade immballances" - .e. lndin me hallan fluttu vaxandi mli inn skar vrur og sfnuu viskiptaskuldum vi skaland, sama tma og au reynd hldu uppi atvinnu skalandi samtmis v a au fjrmgnuu mikla lna-tenslu skra banka.

The Economist: Euro follies

Taki eftir hinum grarlega mun milli landanna .s. verblga - en kostnaarhkkanir eru ekkert anna en verblga - var svo greinilega miklu hrri en skalandi.

The Economist: Fixing Europe's single currency "Ireland and Spain did not flout the fiscal rules in the boom years, yet both are in trouble now. The bigger failing is that several (mostly Mediterranean) members have suffered a huge loss of competitiveness against Germany and other northern countries. This shows up in yawning imbalances inside the zone. Too many governments believed that, once in the euro, they could worry less about competitiveness. Actually, they should have worried more, because they have lost for ever the let-out of devaluation."

Nkvmlega mli -"they should have worried more"- au ttuu sig ekki , a innan Evru eru lnd rbeinni samkeppni vi ska hagkerfi innan sama gjaldmiils.

Ef samkeppnishfni glatast innan svisins, er hn ekki me neinum auveldum skjtum htti unnin til baka.

Eins og Economist bendir , er ekki hgt a fella gengi lengur - sem ir a ef slaki hagstj. hefur leitt til ess, a nir atvinnuvegir hafa tapa samkeppnishfni vegna ess a laun og verlag hafi hkka meir en samkeppnislndum innan sama svis, er eini mguleikinn a vinna samkeppnishfni til baka, a lkka au laun og verlag aftur.

standi er kalla - verhjnun. etta er .s. rkin sem ltu innlendan kostna fara langt framr skalandi standa frammi fyrir.

Viskiptahallanum fylgdi lka skuldasfnun

The Economist: Euro follies

  • Eins og sst eru mrg lnd komin me halla langt yfir 3% sem er hmark .s. heimilt er a hafa skv. reglum Evrusvisins.
  • A auki eru mrg lnd komin framr v skuldahmarki, .e. 60%, sem heimilt er.

ess vegna, eru stofnanir ESB a rsta a lndin skeri nur, sni fram hvernig au tla sr a vinna hallann niur og sama tma skuldirnar.

.e. auvita ekki heyglum hent, a framkvma niurskur halla - sama tma og getur ekki fellt gengi - og einnig ar fyrir utan urfa samtmis a keyra niur laun og almennt verlag.

Efnahagslega s - er etta fullkomin stormur!

"The Economist: Euro follies Adjustment by cutting wages is quite brutal, especially without the support of an expansionary fiscal policy."

Nkvmlega - a verur brtalt!

Fullkomlega fyrirsjanlegt a etta mun framkalla efnahags samdrtt eim rkjum.

a mun san flkja mli egar kemur a v a standa vi hinar hratt vaxandi skuldir - sbr. "sovereign debt crisis".

.e. nnast ruggt fullyri g - a eitthvert rkjanna mun "defaulta" .e. fara greislurot. Jafnvel fleiri en eitt.

Hefur The Economist einhverjar lausnir?

eir nefna hugmyndir Keynes!

"John Maynard Keynes believed that in a fixed exchange-rate system, the burden of adjustment to trade imbalances should fall equally on deficit and surplus countries. So he proposed that excess trade surpluses should be taxed (see article)."

En .e. ekki mguleiki a jverjar muni samykkja srskatt sig.

Hva me a a ba til verblgu?

"It is possible to come up with other heretical answers to the euro areas imbalancesfor instance, tolerating a higher inflation rate, at least temporarily. Workers are usually reluctant to accept the pay cuts required to regain competitiveness. A higher inflation rate would make it easier for relative wages in different countries to adjust, because a cut in real wages would be easier to disguise with inflation of, say, 4% or 5% than the 2% that the ECB now aims for."

gtlega rkstutt hj eim - en .e. ekki heldur nokkur sns, a jverjar stti sig vi afer.

Einnig er ljst, a jverjar munu ekki losa um sna hagstjrn, og heimila kostnaarhkkanir hj sr - .s. eir eru einfaldlega ekkert a bera sig saman vi nnur Evrpurki, nei .s. eir eru a bera sig vi eru rki Asu .s. laun eru enn lgri.

San a lokum nefni g eina mgulega lausn til bjargar Evrunni?

  • Hn er s a jverjar sjlfir yfirgefi hana, taki upp ntt "D-Mark".
  • verfellur Evran vntanlega strt.
  • a framkallast s kostnaarlega algun, sem rkin me innlendan kostna umfram skaland urfa a framkvma, til a endurvinna tapaa samkeppnishfni sna gagnvart skalandi.
etta myndi raunverulega virka - og m vera a jverjar endanum hrindi essu framkvmd!

Niurstaa

Ofangreint er sta ess, a g er skeptskur framt Evrunnar og tel hrun hennar lklegt - en ekki ruggt.

En, svo brtalt verur nsta r fyrir fjlmrg aildarlnd Evrusvisins, a g hef miklar efasemdir um a efnahagslega muni hlutir ganga upp.

egar land eftir land stendur frammi fyrir roti, getur mislegt ske!

Kv.


Nsta sa

Um bloggi

Einar Björn Bjarnason

Höfundur

Einar Björn Bjarnason
Einar Björn Bjarnason
Stjórnmála- og Evrópufræðingur. Áhugi á stjórnmálum, Evrópumálum, alþjóðamálum, málefnum Miðausturlanda, trúmálum, vísindum og tækni, og margt fleira.
Okt. 2017
S M M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Njustu myndir

  • Additive manufacturing
  • f-nklaunch-g-20170515
  • ...215_highres

Heimsknir

Flettingar

  • dag (17.10.): 14
  • Sl. slarhring: 181
  • Sl. viku: 724
  • Fr upphafi: 604246

Anna

  • Innlit dag: 14
  • Innlit sl. viku: 592
  • Gestir dag: 14
  • IP-tlur dag: 14

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband