FŠrsluflokkur: Evrˇpumßl

Greining Ůorsteins Pßlssonar er r÷ng, - vandi EvrˇpurÝkja vi­ Mi­jar­arhaf, stafar af ■vÝ a­ fyrir ■au hagkerfi, er Evran of hßtt skrß­!

Gengisskrßning, er grunnors÷k vanda Mi­jar­arhafs rÝkja, Evrˇpusambandsins. En, ef vi­ sko­um ═sland og rifjum upp undanfarinn ßratug hÚrlendis, ■ß sjßst Ý Mi­jar­arhafs l÷ndum Evrˇpusambandsins, mj÷g m÷rg hin s÷mu vandamßl og Ýslenska hagkerfi­ gekk Ý gegnum.

Grunnvandi Mi­jar­arhafs rÝkjanna er ekki ˇrß­sřja, heldur of hßtt gengi.

á

Sjß grein Ůorsteins Pßlssonar

Sjß seminar Stiglitz: Stiglitz - fundur.

  • Stiglitz, ß 75-87 mÝn˙tu, leggur ßherslu ß, a­ vi­ h÷ldum krˇnunni, og spilum me­ hana af skynsemi. Telur h÷ft ekki vandamßl, ef framkvŠmd ■eirra sÚ vandlega Ýhugu­. Hafta stjˇnun, sÚ alltaf lifandi ferli. Hann, leggur til a­ grˇ­i af gengishagna­i, sÚ skattlag­ur sÚrstaklega - sem hann telji, draga ˙r tilhneygingu fjßrfesta, til a­ framkalla litlar sveiflur til a­ grŠ­a ß ■eim.
  • 88-101 mÝn˙tu minnist hann ß Thailand og ═sland, telur ■.s. hann kallar ■ri­ju lei­, vera s˙ ßkjˇsanlegustu fyrir okkur.

á

Vandi vi­ hßgengi

En, sÝ­an um 2004 - ef ekki fyrr, var krˇnan greinilega or­inn alltof hßtt skrß­ fyrir ˙tflutnings atvinnuvegi, en aflei­ing of hßrrar gengisskrßningar, er alltaf:

  • ┌tflutningur dregst saman.
  • Innflutningur eykst ß mˇti.
  • ┌tkoma, vi­skiptahalli ßsamt skuldas÷fnun ■jˇ­fÚlagsins.

En, ■au ßr ■egar gengi krˇnunnar er of hßtt skrß­, ■ß er halli ß v÷ruskiptum, ■.e. meira er flutt inn Ý ver­mŠtum tali­ en flutt er ˙t.

Ů.s. fyrir innflutnings ■arf a­ borga fyrir einhvers sta­ar, safnar landi­ skuldum Ý sta­inn.

Ůeir sem s÷fnu­u skuldum, voru almenningur og fyrirtŠki.

-----------------------------

En, ■egar gengi er of hßtt, ■ß ver­ur kaupmßttur ˇe­lilega hßr - sem skilar sÚr Ý a­ neyslustig ver­ur of hßtt.

Ů.s. gerist, er a­ kaupmßttur er eiginlega falsa­ur, tekinn a­ lßni - hagkerfi­ lifir um efni fram.

Ůetta ger­ist ß ═slandi, en - einnig Ý rÝkjum Evrˇpusambandsins vi­ Mi­jar­arhaf.

á

Grunnvandi Evrunnar, er sß a­ hagkerfi N-Evrˇpu og S-Evrˇpu, geta ekki virka­ vi­ s÷mu gengisskrßningu.

Stratfor ˙tskřrir ■etta ßgŠtlega:

""STRATFOR has always doubted the euro would last. Having the same currency and monetary policy for rich, technocratic, capital-intensive economies like Germany as for poor, agrarian/manufacturing economies like Spain always seemed like asking for problems. Countries like Germany tend to favor high interest rates to attract investment capital. They donĺt mind a strong currency, since what they produce is so high up on the value-added scale that they can compete regardless. Countries like Spain, however, need a cheap currency, since there isnĺt anything particularly value-added about most of their exports. These states must find a way to be price competitive. Their ability to grow largely depends upon getting access to cheap credit they can direct to places the market might not appreciate. ""

á

  • Sem sagt, vir­isauki framlei­slu ■jˇ­verja er miki­ hŠrri, en vir­isauki framlei­slu Spßnverja. Vandi Port˙gala og Grikkja, er sß hinn sami.á
  • Ver­i­ fyrir gjaldmi­ilinn, er ■vÝ lÝtill hluti heildar ver­s ■ess, sem ■jˇ­verjar fß fyrir dŠmiger­a ■řska v÷ru. En, ß hinn bˇginn, er ver­ fyrir gjaldmi­ilinn mun hŠrra hlutfall ■ess heildarver­s, sem fŠst fyrir ˙tfutning Spßnverja, Grikkja og Port˙gala.
  • Ůetta ■Ý­ir einfaldlega, a­ hßgengi gjaldmi­ilsins, getur skipt miklu mßlu um samkeppnishŠfni framlei­slu vara S-Evrˇpu, ß me­an ■a­ skiptir nßnast engu mßli fyrir samkeppnishŠfni framlei­sluvara Ůřskalands.
  • Taki­ eftir, a­ alveg me­ sama hŠtti, ■ß olli hßgengi krˇnunnar hnignun ˙tflutnings - ergo, Ýslenska hagkerfi­ hagar sÚr me­ svipu­um hŠtti og hagkerfi S-Evrˇpu haga sÚr, fremur en a­ haga sÚr me­ svipu­um hŠtti og hagkerfi N-Evrˇpu. Ůetta er grunnpunktur; ■.s. ■etta ■Ý­ir sennilega, a­ ef ═sland hef­i veri­ me­limur a­ Evrulandi, ■ß vŠri ═sland mj÷g sennilega Ý s÷mu s˙punni og S-Evrˇpa Ý dag; nema a­ eins og er um Grikkland Ý dag, ■ß getur Grikkland ekki fellt gengi sÝns gjaldmi­ils og ■annig, eflt sinn ˙tflutning me­ hra­i. En, ■a­ hefur ═sland - reyndar ˇviljandi - gert, og ■.e. a­ stˇrlega minnka kreppuna hÚrlendis, mi­a­ vi­ ■.s. sem annars hef­i or­i­. ┴ sama tÝma, og ßhrifin eru ÷fug Ý Grikklandi, ■.e. hßgengi Evru, er a­ magna upp grÝsku - port˙g÷lsku og spŠnsku kreppuna.
  • En, gengi Evrunnar, hefur mi­ast vi­ hagsmuni ■řska hagkerfisins.
  • Ůetta er Ý stˇrum drßttum ßstŠ­a ■ess, hvers vegna S-Evrˇpa, hefur hafst st÷­ugt vaxandi vi­skipta halla, ß umli­num ßratug - ßsamt stigvaxandi skuldas÷fnun. ┴ sama tÝma, hefur ˙tflutningur ■jˇ­verja til ■eirra landa, veri­ a­ aukast. Ůessi l÷nd, hafa sem sagt, einnig haft stigvaxandi vi­skiptahalla gagnvart ■řskalandi. Ůa­ mß eiginlega segja, a­ stˇr hluti skuldaaukningar ■eirra rÝkja, hafi fari­ Ý ■a­ a­, kaupa ■řskar v÷rur.

á

Martin Wolf telur, a­ Ůřskaland sjßlft - ■.e. hinn mikli ˙tflutnings afgangur ■eirra, sÚ stˇr hluti af grunnvanda Evrunnar. Jafnvel, meginvandi EvrusvŠ­isins.

  • En, innan myntsvŠ­is, ef einn hluti ■ess, vi­heldur stˇrum ˙tflutnings afgangi.
  • Ůß ■urfa ÷nnur svŠ­i, innan heildar hagkerfisins, a­ jafna reikninga me­ ■vÝ a­ hafa, innflutnings halla - a­ svipa­ri stŠr­argrß­u.
  • Vandinn, sem ■etta břr til, er a­ svŠ­in me­ vi­skipta halla lenda ˇhjßkvŠmilega Ý skuldakreppu, ß me­an a­ fjßrmagn sogast til hagkerfisins me­ ˙tflutnings afgang.á
á
So long as the European Central Bank tolerates weak demand in the eurozone as a whole and core countries, above all Germany, continue to run vast trade surpluses, it will be nigh on impossible for weaker members to escape from their insolvency traps. Theirs is not a problem that can be resolved by fiscal austerity alone. They need a huge improvement in external demand for their output.
á
  • Me­ ÷­rum or­um, a­ ef ■etta ˇjafnvŠgi Ý ˙tflutnings/innflutnings-reikningum, a­ildarlandanna er ekki jafna­, er engin lei­ a­ hans mati, a­ losa l÷ndin vi­ Mi­jar­arhaf ˙r n˙verandi vanda. En, eftir allt saman, ef ■au eiga a­ geta borga­ skuldir sÝnar; ■ß ■urfa ■au a­ auka sinn ˙tflutning.
  • ┴ hinn bˇginn, sÚr ■ess alls engin merki, a­ ■jˇ­verjar ßtti sig ß ■vÝ, a­ ■eir sÚu sjßlfir sennilega stŠrri ors÷k vanda EvrusvŠ­isins, en lÚleg hagstjˇrn landa Ý S-Evrˇpu.á
  • Ůvert ß mˇti, vir­ast ■jˇ­verjar skella skuldinni ß S-EvrˇpurÝkin sjßlf, ■.e. ■au hafi lifa­ um efni fram. Ůetta rÝkjandi vi­horf, bendir ekki til a­ grunnvandi Evrunnar ■.e. of mikill ˙tflutningur frß ■řskalandi ß sama tÝma og ■eir hafa of lÝtinn innflutning sÝ­an samhli­a, a­ ß sama tÝma, of lÝtill ˙tflutningur frß ÷­rum rÝkjum Evrˇpu en helst til mikill innflutningur ■eirra; ver­i leistur Ý brß­. Fyrir brag­i­, ver­ur sennilega a­ ßlykta svo - a­ meiri lÝkur fremur en minni sÚu ß hruni Evrunnar. En, fyrsta forsenda fyrir lausn ß vanda, er a­ a­ilar mßls vi­urkenni, hver hann er. Ef, s˙ vi­urkenning, er ekki fyrir hendi, ■ß eru a­ilar ekki a­ sko­a mßl frß rÚttu sjˇnarhorni og ■vÝ, ekki a­ lÝta ß rÚttu lausnirnar. En, svo lengi sem ■a­ er svo, getur krÝsan ekki anna­, en haldi­ ßfram a­ vinda upp ß sig.

SamkeppnishŠfni vinnuafls Ý Evrˇpu

(┴ myndinni, sÚst ˇhagstŠ­ ■rˇun sem ßtt hefur sÚr sta­ me­al me­lima landa EvrusvŠ­isins, Ůřskaland er ne­sta lÝnan, Grikkland er eftst. Ů.s. ■etta sřnir, er a­ ver­bˇlga hefur veri­ hŠrri, Ý flestum l÷ndum EvrusvŠ­isins en Ý Ůřskalandi, ■annig a­ samkeppnishŠfni ■eirra vs. Ůřskaland, hefur veri­ a­ dala, ÷ll ßrin eftir a­ Evran var tekin upp. Aflei­ingin, a­ ˇjafnvŠgi milli hagkerfanna, hefur fari­ vaxandi, Ý sta­ ■ess a­ minnka. Ůetta ˇjafnvŠgi, er raunverulega ■.s. er a­ drepa Evruna)

á

En vandinn Ý augnablikinu, er sß - a­ ■rßtt fyrir a­ grÝ­arlega stˇr a­ger­apakki, hafi veri­ ßkve­inn fyrir Grikkland. Ůß er ■a­ ekki a­ duga. Umli­na viku, hafa marka­ir veri­ Ý stˇrfelldri krÝsu. Vaxtakrafa fyrir Port˙gal, er n˙ ß hra­ri upplei­ - ■egar kominn ■anga­ sem vaxtakrafa fyrir Grikkland var, fyrir rÚttum mßnu­i. Vaxtakrafa fyrir Spßn er einnig ß upplei­.

En, ßstŠ­an er augljˇs. Marka­urinn sÚr ekki, a­ ■rßtt fyrir gÝfurlegann fjßraustur, sÚ a­ger­apakkinn fyrir Grikkland, tr˙ver­ugur. Tr˙ver­ugleikavandinn, stafar af ■vÝ - a­ marka­urinn tr˙ir ■vÝ ekki, a­ Grikkland muni geta sta­i­ vÝ­ sÝnar skuldbindingar, eftir a­ a­ger­a pakka lÝkur. En, ßstŠ­a ■ess er s˙, a­ enginn sÚr nokkrar forsendur ■ess Ý nßlŠgri framtÝ­ a­ grÝska hagkerfi­ sÚ fŠrt umsn˙ning yfir Ý hagv÷xt.

  • Vandi Grikkja, er a­ Evran er of hßtt skrß­ fyrir Grikkland.
  • Ů.s. Evran ver­ur aldrei felld, til a­ gera grÝskan ˙tflutning samkeppnishŠfann, ver­ur umsn˙ningur einungis b˙inn til, me­ stˇrfelldri lŠkkun lÝfskjara Ý Grikklandi, Ý formi beinna launalŠkkana.
  • SlÝkt ver­ur ekki hrist fram ˙r erminni me­ neinu hra­i, og einnig mß b˙ast vi­ mikilli andst÷­u frß almenningi.
  • Me­ ÷­rum or­um, marka­inum finns ekki tr˙ver­ugt, a­ grÝskum stjˇvn÷ldum muni takast ■etta.

Ůetta, setur bŠ­i franska og ■řska banka Ý vanda, ■.s. ■eir hafa lßna­ grÝ­arlegar upphŠ­ir til Grikklands; upphŠ­ir sem stefnir Ý a­ muni a­ verulegu leiti tapast.

En, Ý li­inni viku, vir­ast hafa veri­ merki ■ess, a­ ßhyggjur fjßrfesta vŠru farnar a­ beinast a­ bankakerfi Evrˇpu ß nř.

á

Counterparty risk returns to haunt financials

Don Smith, economist at Icap, says: "Counterparty risk has risen sharply, making it difficult for some of the smaller banks in countries such as Portugal and Spain. There is not the sense of panic there was at the height of the crisis when Lehman Brothers collapsed, but this is a warning sign." ... Lena Komileva, head of G7 economics at Tullett Prebon, adds: "Deteriorating eurozone sovereign risk is hurting bank collateral, interbank market liquidity and capital markets valuations [bond and share prices]. ... "There are big concerns about bank capital in particular and there is a danger this situation could get much worse."

á

  • Svokalla­ur millibanka-marka­ur, ■.s. banki lßnar banka, vir­ist ß nř - vera Ý vanda.á
  • Ůessi vandi, er ■ˇ ekki enn talinn alvarlegur - frekar, a­v÷run um a­ grÝpa til a­ger­a, svo a­ ßstandi­ versni ekki frekar.

á

RÝkisstjˇrnir Evrˇpusambandins, hafa bo­a­ a­ger­ir fyrir nŠsta mßnudag.

Ů.e. eitthva­ mj÷g s÷gulegt a­ gerast, en krÝsan vir­ist vera ef e-h er, enn alvarlegri en nokkurn grunar.

á

European banks in bonds plea to ECB

"European Union officials were working out the details of a financial support mechanism on Saturday to prevent Greeceĺs debt turmoil spreading to Portugal and Spain, ready for approval by EU finance ministers on Sunday." ... "The leaders of the 16 countries that use the single currency said on Friday after talks with the European Central Bank and the executive European Commission that they would take whatever steps were needed to protect the stability of the euro area."

á

En, marka­irnir vir­ast vera ß barmi - algerrar skelfingar, sbr.

á

Critical weekend for Europe

"With Greece (as well as Portugal and some other countries) now visibly drowning in a sea of debt, the question is whether the rescuer (EU/IMF) can pull off the rescue or, instead, get pulled down with all parties drowning." ... "Has the rescuer been bolstered enough to pull out the drowning parties, or will the latest rescuer be pulled down too?"

á

  • Menn, eru sem sagt, farnir a­ spyrja sig - hvort Evrˇpa er fŠr um a­ st÷­va krÝsuna.
  • En, ljˇst vir­ist, a­ plan stjˇrnvalda Evrˇpu, er a­ b˙a til fyrir nŠsta mßnudag, einhvern risastˇrann sameiginlegann sjˇ­, sem sÝ­an muni moka peningum ß vandamßli­ - Ý ■vÝ skyni a­ drekkja ■vÝ.

Ůa­ rÝkir sem sagt, mj÷g mikil spenna og eftirvŠnting um, hva­ nŠsta vika ber Ý skauti sÚr.

á

Evran hentar ═slandi ekki!

  • Ůetta er r÷krÚttur lŠrdˇmur af krÝsunni Ý S-Evrˇpu, sem n˙ er farinn a­ setja sjßlfa tilvist Evrunnar Ý hŠttu.
  • En, Ýslenska hagkerfi­, er mun lÝkara hagkerfum S-EvrˇpurÝkja, heldur en hagkerfum annarra rÝkja N-Evrˇpu.
  • Einmitt ■ess vegna, er svo lŠrdˇmsrÝkt, a­ sko­a hva­ ■a­ er, sem er a­ gerast Ý S-Evrˇpu.

á

Ůver÷fugt vi­ ■.s. Ůorsteinn Pßlsson heldur fram, ■ß stendur ═sland - bŠ­i til langframa og til skamms tÝma - betur en Grikkland, vegna ■ess a­ ═sland hefur krˇnuna.

Ůetta er vegna ■ess, a­ ═sland er eins og hagkerfi S-Evrˇpu, hagkerfi ■.s. frumframlei­sla er enn mikill hluti ˙tflutnings. Dřr muna­arvara, e­a flˇkinn og dřra tŠkjab˙na­ur; er enn sem komi­ er, einungis ˇverulegur hluti okkar ˙tflutnings.

  • Benda mß ß, t.d. a­ nŠr allt ßl framleitt hÚr, er flutt ˙t - ˇunni­. NŠr ekkert hÚr, er framleitt ˙r ■eim mßlmi, ■ˇ svo hann sÚ hÚr til sta­ar.
  • Restin af okkar ˙tflutningi er fiskur - fyrst og fremst. Ů.e. frumframlei­sla, og megni­ af honum, er fluttur ˙t algerlega ˇunninn, ■.e. sem ferskfiskur.

Vi­ erum enn, ■vÝ mi­ur, klassÝskt lßg-vir­isauka hagkerfi. Svo lengi sem svo er, ■ß segir reynsla S-Evrˇpu, a­ Evran henti okkur ekki.

  • Ekki fyrr, en vi­ h÷fum byggt upp stˇraukna framlei­slu til ˙tflutnings ß mun hŠrra tŠknistigu; getum vi­ sta­i­ vi­ hli­ina ß Ůřskalandi, innan sama gjaldmi­ils.
  • S˙ breyting ver­ur ■ˇ ekki hrist fram ˙r erminni me­ neinu hra­i. Vi­ erum a­ tala um ßtaksverkefni, sem tekur hi­ minnsta 15-20 ßr e­a 20-25 ßr.

═sland ver­ur ekki hentugt fyrir Evruna, fyrir ˇskyggjuna eina saman.

á

Kv.


Um bloggi­

Einar Björn Bjarnason

Höfundur

Einar Björn Bjarnason
Einar Björn Bjarnason
Stjórnmála- og Evrópufræðingur. Áhugi á stjórnmálum, Evrópumálum, alþjóðamálum, málefnum Miðausturlanda, trúmálum, vísindum og tækni, og margt fleira.
┴g˙st 2017
S M Ů M F F L
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    

Nřjustu athugasemdir

Nřjustu myndir

  • f-nklaunch-g-20170515
  • ...215_highres
  • warheadinventories 170201.png

Heimsˇknir

Flettingar

  • ═ dag (20.8.): 54
  • Sl. sˇlarhring: 63
  • Sl. viku: 1720
  • Frß upphafi: 592694

Anna­

  • Innlit Ý dag: 53
  • Innlit sl. viku: 1487
  • Gestir Ý dag: 48
  • IP-t÷lur Ý dag: 48

UppfŠrt ß 3 mÝn. fresti.
Skřringar

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband